{"id":2741,"date":"2018-12-14T23:08:00","date_gmt":"2018-12-14T22:08:00","guid":{"rendered":"http:\/\/projektcydr.pl\/?p=2741"},"modified":"2018-12-15T07:12:01","modified_gmt":"2018-12-15T06:12:01","slug":"klarowane-obserwacje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/?p=2741","title":{"rendered":"Klarowane obserwacje"},"content":{"rendered":"<p>Min\u0105\u0142 miesi\u0105c odk\u0105d uruchomi\u0142em seri\u0119 eksperyment\u00f3w, o kt\u00f3rych pisa\u0142em <a href=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/?p=2651\">tutaj<\/a>. Pora podzieli\u0107 si\u0119 pierwszymi obserwacjami i wnioskami.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Nie da si\u0119 ukry\u0107: dzia\u0142o si\u0119 sporo! Ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie, \u017ce dok\u0142adnie sobie to wszystko na wst\u0119pie rozplanowa\u0142em, bo bez tego zupe\u0142nie bym przepad\u0142 w akcji \ud83d\ude42 A tak, nie do\u015b\u0107 \u017ce uda\u0142o mi si\u0119 sprawnie wdro\u017cy\u0107 te eksperymenty, i to bez konieczno\u015bci dokonywania wi\u0119kszych modyfikacji, to na dodatek miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej wci\u0105\u017c dok\u0142adnie wiem co mam w kt\u00f3rej damie! \ud83d\ude09<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2770.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2742 size-medium\" src=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2770-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2770-300x200.jpg 300w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2770-768x512.jpg 768w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2770-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2770-450x300.jpg 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Zdj\u0119cie 1 &#8211; Poczet dam<\/p>\n<p>Jak wida\u0107 troch\u0119 tego wysz\u0142o, znowu&#8230; W weekend pozlewa\u0142em towarzystwo znad osadu (poza tymi wyj\u0105tkami, kt\u00f3re maj\u0105 na osadzie pozosta\u0107) &#8211; teraz nic ju\u017c nie trzeba robi\u0107, tylko cierpliwie czeka\u0107. Chocia\u017c zwykle ten etap jest w\u0142a\u015bnie najtrudniejszy&#8230; \ud83d\ude09<\/p>\n<p>Ale zacznijmy od pocz\u0105tku.<\/p>\n<h1>Wys\u0142adzanie<\/h1>\n<p>W jab\u0142ka &#8211; ponad 250kg (!) &#8211; zaopatrzy\u0142em si\u0119 z kilkutygodniowym wyprzedzeniem. Dzi\u0119ki temu mia\u0142y du\u017co czasu \u017ceby si\u0119 w pe\u0142ni &#8222;wys\u0142odzi\u0107&#8221;, czyli przetworzy\u0107 ca\u0142\u0105 skrobi\u0119 na cukier.<\/p>\n<p>Okaza\u0142o si\u0119 \u017ce nie wszystkie jab\u0142ka znosz\u0105 takie oczekiwanie jednakowo dobrze. Podczas gdy niekt\u00f3re odmiany, np. Red Chief czy Prince, pozosta\u0142y ca\u0142kowicie niewzruszone i wizualnie nadal sprawia\u0142y wra\u017cenie \u015bwie\u017co kupionych, o tyle ju\u017c taki Jonagold czy Rubin wyra\u017anie si\u0119 pomarszczy\u0142y:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2696.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2743 size-medium\" src=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2696-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2696-300x200.jpg 300w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2696-768x512.jpg 768w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2696-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2696-450x300.jpg 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><a href=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2698.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2744 size-medium\" src=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2698-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2698-300x200.jpg 300w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2698-768x512.jpg 768w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2698-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2698-450x300.jpg 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Zdj\u0119cie 2 &#8211; Efekt kilkutygodniowego le\u017cakowania<\/p>\n<p>To \u017ce si\u0119 pomarszczy\u0142y to dobrze: znaczy \u017ce straci\u0142y troch\u0119 wody i dzi\u0119ki temu zawarto\u015b\u0107 cukru w soku b\u0119dzie nieco wi\u0119ksza.<\/p>\n<p>Ale z drugiej strony nie oby\u0142o si\u0119 bez pewnych strat: niekt\u00f3re jab\u0142ka poczernia\u0142y lub pokry\u0142y si\u0119 wykwitami ple\u015bni &#8211; te zdecydowanie musia\u0142em odrzuci\u0107. R\u00f3wnie\u017c, jak wida\u0107 na powy\u017cszym zdj\u0119ciu, pojedyncze jab\u0142ka zacz\u0119\u0142y w ca\u0142o\u015bci br\u0105zowie\u0107 i zrobi\u0142y si\u0119 zupe\u0142nie mi\u0119kkie w \u015brodku &#8211; do tego stopnia, \u017ce &#8222;zawarto\u015b\u0107&#8221; utrzymywa\u0142a si\u0119 w kupie praktycznie tylko dzi\u0119ki sk\u00f3rce. To akurat nie jest zmiana chorobowa, tylko w ten spos\u00f3b przebiega naturalny proces &#8222;przejrzewania&#8221; jab\u0142ek &#8211; formalnie nazywa si\u0119 to &#8222;rozpad starczy&#8221;. Na tym etapie jab\u0142ko traci praktycznie ca\u0142\u0105 kwasowo\u015b\u0107, robi si\u0119 md\u0142e i papkowate &#8211; nie jest to wi\u0119c stan do jakiego nale\u017cy celowo doprowadza\u0107 owoce, ale kilka takich sztuk nie zaszkodzi.<\/p>\n<p>Najgorzej sk\u0142adowanie znios\u0142y Gala i Lobo &#8211; z pocz\u0105tkowych 15kg zosta\u0142y nieca\u0142e dwie trzecie:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2712.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2745 size-medium\" src=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2712-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2712-300x200.jpg 300w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2712-768x512.jpg 768w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2712-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2712-450x300.jpg 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Zdj\u0119cie 3 &#8211; Lobo<\/p>\n<p>Ale.. uzna\u0142em, \u017ce skoro i tak b\u0119d\u0119 pasteryzowa\u0142 sok, nie b\u0119d\u0119 przejmowa\u0142 si\u0119 zbytnio ich stanem &#8211; zmieli\u0142em jak leci. Przyznam, \u017ce nawet ich nie umy\u0142em.<\/p>\n<p>Chocia\u017c nawet jakbym ich nie pasteryzowa\u0142&#8230; Patrz\u0105c jak wygl\u0105daj\u0105 jab\u0142ka kt\u00f3re id\u0105 do obr\u00f3bki w komercyjnych cydrowniach: zbierane z ziemi, poobijane, nierzadko z traw\u0105 czy innymi dodatkami, z grubsza op\u0142ukane z wi\u0119kszych zanieczyszcze\u0144, g\u0142\u00f3wnie po to \u017ceby przypadkowy kamie\u0144 nie zniszczy\u0142 maszyn &#8211; i nikt si\u0119 tym nie przejmuje! W por\u00f3wnaniu z tym, moje zadbane, przywiezione z placu jab\u0142ka, nawet troch\u0119 zm\u0119czone oczekiwaniem &#8211; to wci\u0105\u017c zupe\u0142nie inna klasa czysto\u015bci.<\/p>\n<h1>Pekto-sprawno\u015b\u0107<\/h1>\n<p>250kg to wreszcie jest na tyle du\u017co, \u017ceby mo\u017cna by\u0142o wiarygodnie okre\u015bli\u0107 typow\u0105 dla mojej prasy sprawno\u015b\u0107 wyciskania, oraz jak na t\u0119 sprawno\u015b\u0107 wp\u0142ywa dodatek pektoenzymu.<\/p>\n<p>Ca\u0142o\u015b\u0107 jab\u0142ek podzieli\u0142em na 4 partie &#8211; ze wzgl\u0119d\u00f3w technologicznych: bo 60-kilka kilogram\u00f3w to maksymalny wsad jaki mie\u015bci si\u0119 w mojej prasie. \u017beby dok\u0142adnie ustali\u0107 wp\u0142yw pektoenzymu, dwie spo\u015br\u00f3d tych partii mia\u0142y dok\u0142adnie identyczny wagowo sk\u0142ad &#8211; do jednej z nich do maceracji doda\u0142em pektoenzym, a drug\u0105 pozostawi\u0142em bez tego dodatku. Pozosta\u0142e dwie partie macerowa\u0142em z pektoenzymem.<\/p>\n<p>R\u00f3\u017cnica spowodowana dodatkiem pektoenzymu by\u0142a nadspodziewanie wyra\u017ana. Pomimo, \u017ce miazga by\u0142a do\u015b\u0107 zimna (jab\u0142ka nocowa\u0142y na zewn\u0105trz) &#8211; a pektoenzym dzia\u0142a tym lepiej im jest wy\u017csza temperatura &#8211; i tak jego dodatek w przeci\u0105gu 3-4 godzin (tyle trwa\u0142a maceracja) spowodowa\u0142 \u017ce cz\u0105stki jab\u0142ek zdecydowanie bardziej zmi\u0119k\u0142y, zbr\u0105zowia\u0142y oraz pu\u015bci\u0142y wi\u0119cej soku:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2723.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2746 size-medium\" src=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2723-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2723-300x200.jpg 300w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2723-768x512.jpg 768w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2723-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2723-450x300.jpg 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a> <a href=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2722.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2747 size-medium\" src=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2722-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2722-300x200.jpg 300w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2722-768x512.jpg 768w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2722-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2722-450x300.jpg 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Zdj\u0119cie 5 &#8211; Maceracja bez (na g\u00f3rze) oraz z dodatkiem pektoenzymu<\/p>\n<p>Na etapie pakowania prasy, partia macerowana z pektoenzymem samoczynnie uwolni\u0142a 14L soku, jeszcze zanim za\u0142o\u017cy\u0142em docisk, podczas gdy z partii bez pekto odciek\u0142o nieca\u0142e 10L.<\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie znaczenie ma ca\u0142kowita mo\u017cliwa do uzyskania ilo\u015b\u0107. \u017beby jak najlepiej odcisn\u0105\u0107 sok, podszed\u0142em do sprawy w ten spos\u00f3b, \u017ce po pierwszym t\u0142oczeniu, kiedy ju\u017c zdawa\u0142o si\u0119 \u017ce nic wi\u0119cej z tych jab\u0142ek nie wycisn\u0119, rozebra\u0142em sprasowane warstwy, oraz u\u0142o\u017cy\u0142em zawarto\u015b\u0107 ponownie &#8211; poni\u017cej wida\u0107 \u017ce z pocz\u0105tkowych 8 warstw zrobi\u0142y si\u0119 3:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2724.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2748 size-medium\" src=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2724-e1544615090797-200x300.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2724-e1544615090797-200x300.jpg 200w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2724-e1544615090797-768x1152.jpg 768w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2724-e1544615090797-683x1024.jpg 683w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><a href=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2726.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2749 size-medium\" src=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2726-e1544615113488-200x300.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2726-e1544615113488-200x300.jpg 200w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2726-e1544615113488-768x1152.jpg 768w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2726-e1544615113488-683x1024.jpg 683w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Zdj\u0119cie 6 &#8211; Pierwsze t\u0142oczenie<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2733.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2750 size-medium\" src=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2733-e1544615130729-200x300.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2733-e1544615130729-200x300.jpg 200w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2733-e1544615130729-768x1152.jpg 768w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2733-e1544615130729-683x1024.jpg 683w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Zdj\u0119cie 6 &#8211; Drugie t\u0142oczenie<\/p>\n<p>Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce zaskoczy\u0142a mnie <strong>ilo\u015b\u0107 soku z &#8222;drugiego t\u0142oczenia&#8221;<\/strong> &#8211; ka\u017cdorazowo uda\u0142o mi si\u0119 w ten spos\u00f3b uzyska\u0107 jeszcze <strong>kilka litr\u00f3w!<\/strong><\/p>\n<p>I tak:<\/p>\n<ul>\n<li>bez pektoenzymu, sprawno\u015b\u0107 wyciskania wynosi\u0142a 61%<br \/>\n(z 61kg uda\u0142o mi si\u0119 uzyska\u0107 37,5L soku)<br \/>\n.<\/li>\n<li>z pektoenzymem: 69% i odpowiednio 42L<\/li>\n<\/ul>\n<p>Pozosta\u0142e partie wyciskane z dodatkiem pektoenzymu, ale ju\u017c z innych odmian, pokaza\u0142y podobn\u0105 sprawno\u015b\u0107: 70% oraz 66%.<\/p>\n<p>Warto przy tym zaznaczy\u0107, \u017ce\u00a0sok wyci\u015bni\u0119ty z pektoenzymem mia\u0142 takie same parametry je\u015bli chodzi o zawarto\u015b\u0107 cukru, kwasowo\u015b\u0107, czy pH, jak analogiczny sok wyciskany bez pekto.<\/p>\n<p>Wszystkie partie, pomimo nieco innych odmian jab\u0142ek, oscylowa\u0142y w podobnym przedziale je\u015bli chodzi o SG (1.050-kilka) oraz KC 4g\/L &#8211; czyli super, bo cydr nie b\u0119dzie zbyt kwa\u015bny!<\/p>\n<p>Ciekawe swoj\u0105 drog\u0105 o ile wi\u0119cej kwasu by\u0142oby w soku, gdybym wycisn\u0105\u0142 te jab\u0142ka zaraz po kupieniu, i nie poddawa\u0142 ich przy tym maceracji &#8211; bo nie mam w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce te dzia\u0142ania wp\u0142ywaj\u0105 na obni\u017cenie kwasowo\u015bci. Mo\u017ce warto by\u0142oby zrobi\u0107 takie por\u00f3wnanie, \u017ceby mie\u0107 jakie\u015b konkretne dane. Ale to innym razem \ud83d\ude42<\/p>\n<p>Na marginesie &#8211; bo zacz\u0105\u0142em si\u0119 zastanawia\u0107 co to w\u0142a\u015bciwie jest ten pektoenzym i ile w tym jest chemii. Okazuje si\u0119, \u017ce jest to produkt naturalny, chocia\u017c w masowej produkcji nie pozyskuje si\u0119 go z owoc\u00f3w a&#8230; z ple\u015bni &#8211; konkretnie z gatunku Aspergillus Niger \ud83d\ude42 Jedynym nienaturalnym dodatkiem w pektoenzymach s\u0105 chemiczne stabilizatory &#8211; ale te stanowi\u0105 u\u0142amek procenta ca\u0142ej zawarto\u015bci, co przy aplikacji 6ml pektoenzymu na 50kg miazgi, jest ca\u0142kowicie zaniedbywalnym dodatkiem w przeliczeniu na litr.<\/p>\n<p>Warto te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce s\u0105 r\u00f3\u017cne pektoenzymy: inne stosuje si\u0119 do obr\u00f3bki winogron, a inne do owoc\u00f3w typu jab\u0142ka. Warto sprawdzi\u0107 na etykiecie. Ja, w tym konkretnym eksperymencie, u\u017cywa\u0142em takiego:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2693.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2752 size-medium\" src=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2693-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2693-300x200.jpg 300w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2693-768x512.jpg 768w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2693-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2693-450x300.jpg 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Zdj\u0119cie 7 &#8211; Pektoenzym<\/p>\n<h1>Klarowanie<\/h1>\n<p>Dodatek pektoenzymu ma tak\u0105 dodatkow\u0105 zalet\u0119, \u017ce powoduje dosy\u0107 szybkie opadanie osadu na dno, a co za tym idzie wst\u0119pne klarowanie soku. Tempo tego procesu zale\u017cy od temperatury &#8211; w niskich kilkunastu stopniach mo\u017ce to trwa\u0107 kilkana\u015bcie godzin, za\u015b w temperaturze pokojowej mo\u017ce to by\u0107 ju\u017c tylko kilka.<\/p>\n<p>M\u00f3j sok, z racji tego \u017ce jab\u0142ka nocowa\u0142y na zewn\u0105trz, by\u0142 do\u015b\u0107 zimny &#8211; wi\u0119c, \u017ceby skr\u00f3ci\u0107 sobie czekanie, odla\u0142em cz\u0119\u015b\u0107 do gara, podgrza\u0142em, i w ten spos\u00f3b podnios\u0142em temperatur\u0119 ca\u0142o\u015bci do prawie 30C. To by\u0142o p\u00f3\u017anym wieczorem &#8211; gdy wczesnym rankiem przyszed\u0142em na kontrol\u0119 zasta\u0142em nast\u0119puj\u0105cy widok; ciemna warstwa na dnie to osad:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2743.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2758 size-medium\" src=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2743-e1544769944663-200x300.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2743-e1544769944663-200x300.jpg 200w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2743-e1544769944663-768x1152.jpg 768w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2743-e1544769944663-683x1024.jpg 683w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Zdj\u0119cie 8 &#8211; Sklarowany sok<\/p>\n<p>Taki sam efekt mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 dodaj\u0105c pektoenzym do ju\u017c wyci\u015bni\u0119tego soku.<\/p>\n<p>Tak wygl\u0105da sok z tych samych jab\u0142ek, bez dodatku pektoenzymu (po lewej), w por\u00f3wnaniu ze zlanym znad osadu sklarowanym sokiem. W menzurce po\u015brodku dobrze wida\u0107, \u017ce sok z prawej damy faktycznie jest przezroczysty:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2747.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2759 size-medium\" src=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2747-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2747-300x200.jpg 300w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2747-768x512.jpg 768w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2747-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2747-450x300.jpg 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Zdj\u0119cie 9 &#8211; Sok nieklarowany (po lewej) vs. klarowany<\/p>\n<p>Odk\u0105d zacz\u0105\u0142em zwraca\u0107 uwag\u0119 na to klarowanie, z zaskoczeniem odkry\u0142em, \u017ce jest to bardzo popularna praktyka!<\/p>\n<p>Opr\u00f3cz potencjalnych korzy\u015bci p\u0142yn\u0105cych z obni\u017cenia zawarto\u015bci azotu, a co za tym idzie zmniejszenia ryzyka produkcji H<sub>2<\/sub>S (o czym pisa\u0142em niedawno), dzi\u0119ki klarowaniu, jeszcze przed fermentacj\u0105 pozbywamy si\u0119 zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci osadu jab\u0142kowego &#8211; w efekcie, po fermentacji na dnie osiada ju\u017c tylko drobny dro\u017cd\u017cowy osad, bez jab\u0142kowych pozosta\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p>Tak wygl\u0105da osad z nieklarowanego soku (po lewej), w por\u00f3wnaniu z osadem z klarowanego soku:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2764.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2760 size-medium\" src=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2764-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2764-300x200.jpg 300w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2764-768x512.jpg 768w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2764-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2764-450x300.jpg 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Zdj\u0119cie 10 &#8211; M\u0142ody cydr z m\u0119tnego soku (po lewej) vs. klarowanego<\/p>\n<p>Wida\u0107, \u017ce osadu po lewej jest wi\u0119cej i nie jest jednolity. R\u00f3\u017cnica nie jest w tym konkretnym przypadku bardzo du\u017ca &#8211; to ze wzgl\u0119du na to, \u017ce obecnie wyciskam te jab\u0142ka przez bardzo g\u0119st\u0105 tkanin\u0119 filtracyjn\u0105. Dawniej, jak do owijania warstw u\u017cywa\u0142em firanek, tych jab\u0142kowych fus\u00f3w by\u0142o du\u017co wi\u0119cej.<\/p>\n<p>I tutaj dochodzimy do ciekawej i nieco kontrowersyjnej kwestii. O ile wszyscy zasadniczo s\u0105 zgodni, \u017ce cydru nie powinno si\u0119 le\u017cakowa\u0107 na osadzie dro\u017cd\u017cowo-jab\u0142kowym, o tyle le\u017cakowanie na czystych dro\u017cd\u017cach ma bardzo wielu zagorza\u0142ych zwolennik\u00f3w &#8211; i to r\u00f3wnie\u017c w\u015br\u00f3d profesjonalist\u00f3w &#8211; kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce w ten spos\u00f3b cydr z czasem nabiera dodatkowego charakteru.<\/p>\n<p>Co\u015b w tym jest, bo przecie\u017c smak i aromat cydru s\u0105 w du\u017cej mierze w\u0142a\u015bnie produktem dro\u017cd\u017cy. Oryginalne jab\u0142kowe zwi\u0105zki aromatyczne ulatniaj\u0105 si\u0119 podczas fermentacji wraz z CO<sub>2<\/sub> (dlatego cydr nie smakuje jab\u0142kami), a pojawiaj\u0105ce si\u0119 na ich miejsce nuty, w tym r\u00f3wnie\u017c te owocowe, wytwarzane s\u0105 w\u0142a\u015bnie przez dro\u017cd\u017ce! St\u0105d tak du\u017co zale\u017cy od konkretnego szczepu oraz warunk\u00f3w fermentacji.<\/p>\n<p>Le\u017cakowaniu na dro\u017cd\u017cach przypisuje si\u0119 dalszy wk\u0142ad w budow\u0119 bukietu: po zako\u0144czonej fermentacji, z up\u0142ywem miesi\u0119cy, obumieraj\u0105ce dro\u017cd\u017ce ulegaj\u0105 autolizie, czyli ich kom\u00f3rki rozpadaj\u0105 si\u0119, a zawarte w nich zwi\u0105zki zostaj\u0105 ponownie uwolnione do cydru. Je\u015bli wszystko p\u00f3jdzie dobrze, cydr na tym dodatkowo zyska &#8211; ale sami zwolennicy le\u017cakowania na dro\u017cd\u017cach zastrzegaj\u0105, \u017ce jest to proces obarczony pewnym ryzykiem, bo nie da si\u0119 do ko\u0144ca przewidzie\u0107 jaki b\u0119dzie efekt.<\/p>\n<p>Niekt\u00f3rzy &#8211; i to wcale nie szarlatani-amatorzy &#8211; id\u0105 o krok dalej i zalecaj\u0105, \u017ceby taki osad regularnie wzburza\u0107, nawet jeszcze na etapie fermentacji, oraz przez pewien czas po jej zako\u0144czeniu &#8211; bo w ten spos\u00f3b mo\u017cna jeszcze bardziej uwypukli\u0107 wk\u0142ad dro\u017cd\u017cy, a przy okazji szybciej pozby\u0107 si\u0119 ewentualnych, uwi\u0119zionych w dro\u017cd\u017cowej masie, zwi\u0105zk\u00f3w siarki. Ciekawy pomys\u0142 &#8211; musz\u0119 nastawi\u0107 jeden cydr na mieszadle magnetycznym i por\u00f3wna\u0107 jak wypadnie w por\u00f3wnaniu z takim nie-mieszanym, oraz takim zlanym znad osadu.<\/p>\n<p>Og\u00f3lnie, zmierzam do tego, \u017ce <strong>fermentowanie sklarowanego soku zdaje si\u0119 mie\u0107 same zalety<\/strong> i do tego otwiera mo\u017cliwo\u015b\u0107 nie zlewania cydru znad osadu po zako\u0144czeniu fermentacji &#8211; co opr\u00f3cz poprawy bukietu by\u0142oby pewnym uproszczeniem procesu (bo nie trzeba nic przelewa\u0107) i te\u017c zmniejsza\u0142oby ryzyko infekcji (bo nie trzeba w og\u00f3le otwiera\u0107 fermentora). Zdecydowanie opcja warta rozwa\u017cenia!<\/p>\n<p>Warto doda\u0107, \u017ce takie klarowanie nie wp\u0142ywa na zmian\u0119 zawarto\u015bci cukru, pH, czy kwasowo\u015bci soku.<\/p>\n<h1>Pasteryzowany sok<\/h1>\n<p>Klarowanie jest popularne nie tylko w\u015br\u00f3d cydrownik\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c w\u015br\u00f3d ludzi, kt\u00f3rzy pasteryzuj\u0105 sobie taki sok po prostu do picia.<\/p>\n<p>Sklarowany sok jest zupe\u0142nie inny nie tylko wizualnie, ale r\u00f3wnie\u017c w ustach. Na przyk\u0142ad moi mali sokowi degustatorzy w og\u00f3le nie mieli ochoty pi\u0107 m\u0119tnego, podczas gdy klarowny nie wzbudzi\u0142 \u017cadnych zastrze\u017ce\u0144.<\/p>\n<p>Proces klarowania ma jeszcze jedn\u0105 dodatkow\u0105 zalet\u0119, chocia\u017c bardziej jest to skutek uboczny oczekiwania na opadni\u0119cie osadu. Mianowicie, w czasie gdy pozostawiamy sok samemu sobie, wci\u0105\u017c pracuj\u0105 w nim naturalne enzymy, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na dalsz\u0105 zmian\u0119 koloru oraz smaku &#8211; mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce w tym czasie sok &#8222;dojrzewa&#8221; i nabiera ostatecznego charakteru. Pasteryzacja dezaktywuje te enzymy i (podobno, bo tutaj podpieram si\u0119 badaniami, nie moimi do\u015bwiadczeniami) jest zdecydowana r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy sokiem kt\u00f3ry by\u0142 pasteryzowany od razu po wyci\u015bni\u0119ciu oraz takim zapasteryzowanym dopiero po 24h &#8211; na korzy\u015b\u0107 tego ostatniego!<\/p>\n<p>Wi\u0119c nawet je\u015bli nie ma si\u0119 w planie klarowania, <strong>przez pasteryzacj\u0105 warto pozostawi\u0107 sok na pewien czas<\/strong> samemu sobie.<\/p>\n<p>Ja zapasteryzowa\u0142em sok w trzech wariantach: klarowany, m\u0119tny, oraz m\u0119tny z dodatkiem witaminy C. Chcia\u0142em si\u0119 przekona\u0107 jak bardzo b\u0119d\u0105 si\u0119 te soki r\u00f3\u017cni\u0142y zar\u00f3wno wizualnie jak i smakowo.<\/p>\n<p>Pasteryzacj\u0119 przeprowadza\u0142em tak samo we wszystkich przypadkach: sok podgrza\u0142em do 75C i nast\u0119pnie pozostawi\u0142em do wystygni\u0119cia. Spos\u00f3b sprawdzony: pierwsze przygotowane w ten spos\u00f3b soki stoj\u0105 ju\u017c kilka miesi\u0119cy i nic si\u0119 z nimi nie dzieje.<\/p>\n<p>Dodatek witaminy C da\u0142 spodziewany efekt w postaci zdecydowanie jasnego soku. Kolor ten by\u0142 stabilnie jasny przez kolejne kilka tygodni (czyli do wyczerpania zapas\u00f3w):<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2741.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2762 size-medium\" src=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2741-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2741-300x200.jpg 300w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2741-768x512.jpg 768w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2741-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2741-450x300.jpg 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Zdj\u0119cie 11 &#8211; Pasteryzowane soki: m\u0119tny bez dodatk\u00f3w (po lewej) oraz z witamin\u0105 C<\/p>\n<p>Niestety, &#8222;jasny soczek&#8221; cieszy\u0142 si\u0119 zdecydowanie najmniejszym powodzeniem &#8211; zarzucano mu \u017ce jest &#8222;jaki\u015b dziwny&#8221; i &#8222;co\u015b tam takiego ma w smaku&#8221;. Szczerze m\u00f3wi\u0105c, to mnie takie niuanse umykaj\u0105, chocia\u017c jak usiad\u0142em i zrobi\u0142em por\u00f3wnanie side-by-side, to mo\u017ce faktycznie ten sok z witamin\u0105 C by\u0142 nieco bardziej kwaskowy, i mo\u017ce te\u017c by\u0142 to troch\u0119 inny ni\u017c typowy dla jab\u0142ek kwasek. Tak\u017ce je\u015bli komu\u015b zale\u017cy na kolorze, to jak najbardziej mo\u017cna takie witaminizowanie poleci\u0107 &#8211; ale je\u015bli chodzi o sam smak, to radykalnego efektu nie ma &#8211; a je\u015bli ju\u017c jaki\u015b jest, to raczej niekorzystny.<\/p>\n<p>Og\u00f3lnie przychylam si\u0119 opinii dzieci: mnie te\u017c, z tych wszystkich soczk\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c najbardziej smakuje klarowny.<\/p>\n<h1>Pasteryzacja a cydr<\/h1>\n<p>Cydry dopiero niedawno przesta\u0142y fermentowa\u0107, wi\u0119c jest zdecydowanie zbyt wcze\u015bnie \u017ceby je ocenia\u0107. Na razie jednak (ponownie) rzuci\u0142a mi si\u0119 w oczy obserwacja, \u017ce pasteryzacja nie s\u0142u\u017cy klarowaniu. Dobrze to wida\u0107 na poni\u017cszym zdj\u0119ciu &#8211; to jest dok\u0142adnie ten sam sok, te same dro\u017cd\u017ce, etc. &#8211; tylko ten po lewej by\u0142 uprzednio zapasteryzowany.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2755.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2765 size-medium\" src=\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2755-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2755-300x200.jpg 300w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2755-768x512.jpg 768w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2755-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/IMG_2755-450x300.jpg 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Zdj\u0119cie 12 &#8211; M\u0142ode cydry, z pasteryzowanego soku (po lewej) oraz surowego<\/p>\n<p>Zm\u0119tnienie utrzymuje si\u0119 zar\u00f3wno w soku, kt\u00f3ry by\u0142 pasteryzowany jako m\u0119tny, jak r\u00f3wnie\u017c, co ciekawe, w klarowanym &#8211; podczas gdy pr\u00f3bki z surowego soku (zar\u00f3wno m\u0119tna jak i klarowana), s\u0105 obecnie ca\u0142kiem przezroczyste.<\/p>\n<p>Zobaczymy czy to jest tylko kwestia czasu, czy te\u017c to zm\u0119tnienie b\u0119dzie mia\u0142o zamiar utrzyma\u0107 si\u0119 na dobre.<\/p>\n<h1>Dro\u017cd\u017ce Scott<\/h1>\n<p>I jeszcze na zako\u0144czenie: korzystaj\u0105c z tego \u017ce starczy\u0142o mi soku, nastawi\u0142em te\u017c jedn\u0105 dam\u0119 na dro\u017cd\u017cach Scott <a href=\"https:\/\/www.whitelabs.com\/yeast-bank\/wlp773-scottish-cider-yeast-blend\">WLP773<\/a> Scottish Cider Yeast Blend. Wed\u0142ug producenta, w typowym soku konsumuj\u0105 tylko 80% cukru, pozostawiaj\u0105c resztkow\u0105 s\u0142odycz, dzi\u0119ki czemu cydr nie jest ca\u0142kiem wytrawny.<\/p>\n<p>Specjalnie, \u017ceby nie by\u0142o \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci, u\u017cy\u0142em pasteryzowanego soku i do tego dok\u0142adnie wysterylizowa\u0142em dam\u0119 &#8211; wi\u0119c jestem pewny \u017ce nastaw fermentowa\u0142 wy\u0142\u0105cznie na tym szczepie dro\u017cd\u017cy, be\u017c \u017cadnych pasa\u017cer\u00f3w na gap\u0119.<\/p>\n<p>Efekt? Jeszcze za wcze\u015bnie \u017ceby wypowiada\u0107 si\u0119 o smaku, ale &#8211; zgodnie z moimi przypuszczeniami &#8211; cydr oczywi\u015bcie odfermentowa\u0142 &#8222;do zera&#8221; \ud83d\ude09<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Min\u0105\u0142 miesi\u0105c odk\u0105d uruchomi\u0142em seri\u0119 eksperyment\u00f3w, o kt\u00f3rych pisa\u0142em tutaj. Pora podzieli\u0107 si\u0119 pierwszymi obserwacjami i wnioskami.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-2741","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eksperymenty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2741","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2741"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2741\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2771,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2741\/revisions\/2771"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2741"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2741"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2741"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}