Tak\u017ce pozazdro\u015bcili\u015bmy francuzom jab\u0142ecznika i w ramach okraszonych snobizmem ciekawostek \u015bci\u0105gali\u015bmy od nich t\u0119 i tamt\u0105 odmian\u0119 – fakt, \u017ce wybierali\u015bmy dobrze, bo chocia\u017cby te dwie wymienione powy\u017cej s\u0105 wci\u0105\u017c bardzo cenione i te\u017c do\u015b\u0107 „uniwersalne”: mo\u017cna pokusi\u0107 si\u0119 o zrobienie cydru wy\u0142\u0105cznie na ich bazie. Ale w sumie bakcyla nie z\u0142apali\u015bmy i sztuka robienia cydr\u00f3w nigdy nie by\u0142a przez nas samodzielnie piel\u0119gnowana – nigdy nie zainteresowali\u015bmy si\u0119 tym na tyle, \u017ceby we w\u0142asnym zakresie rozwin\u0105\u0107 wiedz\u0119 na temat najlepiej nadaj\u0105cych si\u0119 do tego celu lokalnych rosn\u0105cych na terenie Polski odmian. Nie znaczy to \u017ce polskie odmiany, kt\u00f3re obecnie zwykli\u015bmy nazywa\u0107 „starymi odmianami”, nie nadaj\u0105 si\u0119 na cydr – one po prostu pozosta\u0142y pod tym wzgl\u0119dem nieodkryte.<\/p>\n
Co ciekawe, w tamtym okresie nie pojawia\u0142y si\u0119 wzmianki o Angielskich cydrowych odmianach. A Brytyjczycy przecie\u017c r\u00f3wnie\u017c od dawien dawna specjalizowali si\u0119 w robieniu cydr\u00f3w. Z tym, \u017ce cydr brytyjski rozwija\u0142 si\u0119 kompletnie niezale\u017cnie od francuskiego: Francuzi poszli w d\u0142ugie maceracje, zatrzymywanie fermentacji jeszcze przed sko\u0144czeniem si\u0119 ca\u0142ego cukru, Anglicy robili cydry wytrawne i z wi\u0119ksz\u0105 zawarto\u015bci\u0105 alkoholu. Ale przede wszystkim jedni i drudzy u\u017cywali do tego w\u0142asnych odmian jab\u0142ek, kt\u00f3re ewoluowa\u0142y lokalnie przez setki lat. Pomi\u0119dzy tym co dzi\u015b zaliczamy do „francuskich” b\u0105d\u017a „angielskich” odmian praktycznie nie ma ma \u017cadnej cz\u0119\u015bci wsp\u00f3lnej!<\/p>\n
Angielskie odmiany „odkryli\u015bmy” stosunkowo niedawno, wraz z upowszechnieniem si\u0119 znajomo\u015bci angielskiego i za po\u015brednictwem kilku na prawd\u0119 dobrych ksi\u0105\u017cek kt\u00f3re zosta\u0142y na ten temat w tym j\u0119zyku napisane. Zupe\u0142nie odwrotnie ni\u017c 100-200 lat temu, teraz niewiele os\u00f3b p\u0142ynnie w\u0142ada francuskim, wi\u0119c te\u017c automatycznie wiedza na temat francuskich odmian czy metod robienia cydru jest zdecydowanie trudniej dost\u0119pna i mniej popularna. To zdaje si\u0119 jest du\u017cy b\u0142\u0105d, bo patrz\u0105c chocia\u017cby na sam\u0105 list\u0119 odmian typowych dla s\u0142yn\u0105cych z wy\u015bmienitych cydr\u00f3w region\u00f3w Normandii czy Bretanii nasuwa si\u0119 refleksja, \u017ce jest tego wi\u0119cej ni\u017c odmian angielskich!<\/p>\n
Kiedy lata temu zaczyna\u0142em swoj\u0105 przygod\u0119 z cydrem, mia\u0142em prosty i patrz\u0105c z perspektywy do\u015b\u0107 naiwny cel: chcia\u0142em zrobi\u0107 sobie cydr kt\u00f3ry b\u0119dzie smakowa\u0142 tak jak cydr normandzki. To by\u0142 jedyny cydr z jakim si\u0119 wtedy w \u017cyciu zetkn\u0105\u0142em i bardzo mi zasmakowa\u0142 – og\u00f3lnie cydr\u00f3w nie da\u0142o si\u0119 wtedy u nas dosta\u0107, chyba \u017ce w knajpie na Brackiej u Turnaua. Tak wi\u0119c cydr normandzki na d\u0142ugie lata ukszta\u0142towa\u0142 moje wyobra\u017cenie o cydrze i taki w\u0142a\u015bnie cydr chcia\u0142em zrobi\u0107 sam. Moja wiedza wtedy ogranicza\u0142a si\u0119 zasadniczo to tego \u017ce potrzebne s\u0105 do tego jakie\u015b jab\u0142ka i dro\u017cd\u017ce – a reszt\u0119 to si\u0119 ju\u017c jako\u015b ogarnie \ud83d\ude09 By\u0142o dla mnie poniek\u0105d oczywiste, \u017ce to jest zasadniczo kwestia kilku pr\u00f3b, \u017ceby doj\u015b\u0107 do tego jak oni to robi\u0105 i uzyska\u0107 podobny efekt we w\u0142asnym zakresie. Do g\u0142owy mi nie przysz\u0142o \u017ce potrzeba do tego jakich\u015b specjalnych jab\u0142ek – wiadomo przecie\u017c \u017ce jab\u0142ka to jab\u0142ka \ud83d\ude09<\/p>\n
Od tego czasu sp\u0119dzi\u0142em ju\u017c lata, eksperymentuj\u0105c z r\u00f3\u017cnymi sposobami robienia cydr\u00f3w. Maceracje d\u0142ugie, kr\u00f3tkie; fermentacje szybkie, wolne; napowietrzanie soku lub wr\u0119cz przeciwdzia\u0142anie utlenianiu; dro\u017cd\u017ce takie i owakie, od\u017cywiane ich i g\u0142odzone; robi\u0142em cydry ze znakomitej wi\u0119kszo\u015bci dost\u0119pnych w handlu jab\u0142ek – i dalej \u017ce tak powiem: jestem w lesie ;). Owszem, potrafi\u0119 ju\u017c zrobi\u0107 cydr kt\u00f3ry pije si\u0119 nawet z przyjemno\u015bci\u0105, ale wci\u0105\u017c jest to liga podw\u00f3rkowa w por\u00f3wnaniu z cydrami francuskimi. To wci\u0105\u017c zupe\u0142nie nie jest TO.<\/p>\n
Tak wi\u0119c, dedukuj\u0105c wzorem Sherlock’a Holmes’a – gdy wyeliminuje si\u0119 ju\u017c wszystkie inne mo\u017cliwo\u015bci, trzeba si\u0119 pogodzi\u0107 z tym co pozosta\u0142o: nie rusz\u0119 dalej bez odpowiednich jab\u0142ek! Bo na cydr sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 trzy rzeczy: warsztat (umiej\u0119tno\u015bci), czas, oraz w\u0142a\u015bnie odpowiednie jab\u0142ka. Roli jab\u0142ek nie doceni\u0142em.<\/p>\n
Rodzaje jab\u0142ek<\/h1>\n
Jab\u0142ka, z punktu widzenia cydru, przyj\u0119\u0142o dzieli\u0107 si\u0119 na kilka podstawowych kategorii. To do jakiej kategorii nale\u017cy dana odmiana, zale\u017cy od dw\u00f3ch podstawowych miar: zawarto\u015bci kwasu oraz tanin, w \u015bwie\u017co wyci\u015bni\u0119tym soku.<\/p>\n
Z wiadomych wzgl\u0119d\u00f3w obecnie najpopularniejsza jest klasyfikacja angielska, kt\u00f3ra wygl\u0105da nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n
Tabela 1 – Angielska klasyfikacja odmian jab\u0142ek<\/p>\n Francuska klasyfikacja jest podobna, cho\u0107 nieco bardziej rozbudowana:<\/p>\n Tabela 2 – Francuska klasyfikacja odmian jab\u0142ek<\/p>\n To w\u0142a\u015bnie do tych klasyfikacji odnosz\u0105 si\u0119 popularne rekomendacje, wed\u0142ug kt\u00f3rych w sk\u0142ad cydru powinno wchodzi\u0107 tyle a tyle jab\u0142ek gorzkich, kwa\u015bnych i s\u0142odkich.<\/p>\n Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 – bo to jest cz\u0119ste nieporozumienie – \u017ce okre\u015blenie „jab\u0142ka s\u0142odkie” nie ma tutaj nic wsp\u00f3lnego z faktyczn\u0105 zawarto\u015bci\u0105 cukru w wyci\u015bni\u0119tym soku, ani z jego smakiem. Zawarto\u015b\u0107 cukru, kt\u00f3ra przek\u0142ada si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na % vol, nie jest brana pod uwag\u0119 przy okre\u015blaniu do jakiej grupy nale\u017cy dana odmiana. Cukier zaburza percepcj\u0119 i mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 \u017ce sok, kt\u00f3ry ma bardzo du\u017co cukru i sprawia wra\u017cenie bardzo s\u0142odkiego, ma r\u00f3wnie\u017c bardzo du\u017c\u0105 zawarto\u015b\u0107 kwasu – jego prawdziwa natura ujawni si\u0119 dopiero po fermentacji, gdy zniknie cukier: wtedy na pierwszy plan wyjdzie kwas.<\/p>\n Podzia\u0142 na odmiany „s\u0142odkie” i „kwa\u015bne” bierze si\u0119 st\u0105d \u017ce te s\u0142odkie s\u0105 poni\u017cej preferowanej w danym kraju idealnej zawarto\u015bci kwasu w cydrze, a te kwa\u015bne s\u0105 powy\u017cej tej granicy. Jest to o tyle przydatne, \u017ce pozwala \u0142atwo zorientowa\u0107 si\u0119 jakich jab\u0142ek trzeba jeszcze doda\u0107 gdy cydr jest nieco zbyt kwa\u015bny, lub md\u0142y.<\/p>\n Z tabelek wida\u0107, \u017ce odmiany s\u0142odkie i kwa\u015bne wyst\u0119puj\u0105 w dw\u00f3ch „wersjach”: podstawowej (po prostu s\u0142odkie lub kwa\u015bne) oraz gorzkiej – czyli takiej typowo cydrowej. Ta „gorzko\u015b\u0107” bierze si\u0119 oczywi\u015bcie z du\u017cej zawarto\u015bci polifenoli, zwanych popularnie taninami – cho\u0107 i tutaj potrzebne jest s\u0142owo komentarze, bo gorzko\u015b\u0107 gorzko\u015bci nier\u00f3wna. Przede wszystkim nazwa „gorzkie” jest tutaj umowna, bo odnosi si\u0119 do wszystkich tych dodatkowych dozna\u0144 w ustach, kt\u00f3re przypisujemy taninom. W zale\u017cno\u015bci od budowy tych substancji, jab\u0142ka z tej grupy mog\u0105 dawa\u0107 posmak goryczki (tak zwane twarde taniny), ale r\u00f3wnie\u017c powodowa\u0107 wra\u017cenie \u015bci\u0105gania w ustach, cierpko\u015bci (taniny mi\u0119kkie). Gdy tanin jest niewiele, takie jab\u0142ka wci\u0105\u017c nadaj\u0105 si\u0119 do konsumpcji, cho\u0107 zdecydowania wi\u0119kszo\u015b\u0107 typowo cydrowych gorzkich odmian ma opini\u0119 zupe\u0142nie niejadalnych! \ud83d\ude42 W tej ostatniej grupie prym wiod\u0105 szczeg\u00f3lnie francuskie odmiany, ze wzgl\u0119du na ich imponuj\u0105c\u0105 zawarto\u015b\u0107 tanin. To te\u017c t\u0142umaczy poniek\u0105d fenomen d\u0142ugich otwartych maceracji typowych dla metody francuskiej, kt\u00f3re maj\u0105 na celu w\u0142a\u015bnie pozbycie si\u0119 (utlenienie) tych \u015bci\u0105gaj\u0105co\/gorzkich nadwy\u017cek – te\u017c chcia\u0142bym mie\u0107 takie problemy \ud83d\ude09<\/p>\n Zawarto\u015b\u0107 tanin, opr\u00f3cz wspomnianej goryczki czy cierpko\u015bci, ma szereg innych zalet. Taniny\/polifenole uczestnicz\u0105 w procesach br\u0105zowienia, dzi\u0119ki czemu cydr nabiera \u0142adnego ciemnego koloru, wzbogacaj\u0105 „struktur\u0119” dzi\u0119ki czemu cydr sprawia w ustach wra\u017cenie bardziej „pe\u0142nego” i tre\u015bciwego, s\u0105 tak zwanymi „prekursorami aromat\u00f3w” czyli umo\u017cliwiaj\u0105 zaistnienie dodatkowych przemian smakowych, dzi\u0119ki kt\u00f3rym w cydrze pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe nuty, jak r\u00f3wnie\u017c pozostawiaj\u0105 po prze\u0142kni\u0119ciu utrzymuj\u0105cy si\u0119 przez pewien czas posmak. Tak, to jest zdecydowanie to czego szukamy \ud83d\ude42<\/p>\n Na tym tle zwyk\u0142e s\u0142odkie i kwa\u015bne odmiany mog\u0105 sprawia\u0107 wra\u017cenie zdecydowanie mniej atrakcyjnych – ale one r\u00f3wnie\u017c pe\u0142ni\u0105 wa\u017cn\u0105 rol\u0119. Przede wszystkim – co za du\u017co to nie zdrowo – cydru nie robi si\u0119 wy\u0142\u0105cznie z gorzkich odmian, bo taki by\u0142by zbyt intensywny. Gorzkie odmiany stanowi\u0105 w cydrze oko\u0142o po\u0142ow\u0119, reszta to w\u0142a\u015bnie odmiany nie-gorzkie. Przyk\u0142adowe proporcje:<\/p>\n Ale bynajmniej jedyn\u0105 rol\u0105 odmian s\u0142odkich i kwa\u015bnych nie jest tutaj „rozcie\u0144czanie” tanin i regulacja kwasowo\u015bci! Ich g\u0142\u00f3wnym zadaniem jest wzbogacanie cydru o dodatkowe smaki i aromaty – bo to w\u0142a\u015bnie pod tym k\u0105tem odmiany te zosta\u0142y wyselekcjonowane. Lista s\u0142odkich i kwa\u015bnych odmian rekomendowanych np. do cydr\u00f3w Normandzkich czy Breto\u0144skich jest r\u00f3wnie d\u0142uga jak odmian wnosz\u0105cych „goryczk\u0119”.<\/p>\n Oczywi\u015bcie da si\u0119 zrobi\u0107 cydr bez gorzkich odmian – wsz\u0119dzie tam gdzie nie ma dost\u0119pu do typowo moszczowych jab\u0142ek z powodzeniem robi si\u0119 przecie\u017c cydry i potrafi\u0105 by\u0107 na prawd\u0119 smaczne. Ale fakt pozostaje faktem, \u017ce jest to zupe\u0142nie inna kategoria – w przeno\u015bni i dos\u0142ownie, bo na przyk\u0142ad konkursy cydrowe organizowane w Wielkiej Brytanii maj\u0105 osobn\u0105 kategori\u0119 dla cydr\u00f3w z gorzkich odmian, oraz osobn\u0105 dla takich zrobionych wy\u0142\u0105cznie na bazie jab\u0142ek nie-gorzkich; \u017ceby te ostatnie te\u017c mia\u0142y jak\u0105\u015b szans\u0119 \ud83d\ude42<\/p>\n Patrz\u0105c na nasze polskie jab\u0142kowe podw\u00f3rko, sytuacja wygl\u0105da, og\u00f3lnie m\u00f3wi\u0105c, nie najlepiej \ud83d\ude09 Wszystkie odmiany jab\u0142ek jakie s\u0105 dost\u0119pne w handlu to odmiany „kwa\u015bne”.<\/strong> Nie mamy jab\u0142ek ani z kategorii „s\u0142odkich” ani tym bardziej „gorzkich”. R\u00f3wnie\u017c, jak pisa\u0142em gdy analizowa\u0142em nieco bli\u017cej pochodzenie jab\u0142ek, znakomita wi\u0119kszo\u015b\u0107 sprzedawanych dzisiaj odmian wywodzi si\u0119 od tej samej grupy zaledwie kilku przodk\u00f3w, z Golden Delicious’em na czele – do jedzenia w porz\u0105dku, do cydr\u00f3w nic nadzwyczajnego.<\/p>\n Co pocz\u0105\u0107? Przede wszystkim warto poeksperymentowa\u0107 z tak zwanymi „starymi odmianami”. Powszechna opinia jest taka, \u017ce „stare odmiany” s\u0105 lepsze, smaczniejsze, bardziej aromatyczne, i w og\u00f3le w por\u00f3wnaniu z nimi dzisiejsze jab\u0142ka s\u0105 w\u0142a\u015bciwie pozbawione smaku \ud83d\ude09 Za ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 jest w tym sporo prawdy, poniewa\u017c chocia\u017cby patrz\u0105c na wyniki bada\u0144, te odmiany zawieraj\u0105 \u015brednio 20-30% procent wi\u0119cej polifenoli, ale te\u017c swoj\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 tu na pewno sentymenty i wspomnienia z dzieci\u0144stwa. Niestety, w kwestii przydatno\u015bci do cydru „stare odmiany” s\u0105 praktycznie nierozpoznane. Jest bodaj\u017ce jedna jedyna ksi\u0105\u017cka, w kt\u00f3rej mo\u017cna znale\u017a\u0107 list\u0119 dawnych odmian jab\u0142ek „nadaj\u0105cych” si\u0119 na cydr – ale i tam, poza ewentualnym „nadawaniem”,\u00a0w\u0142a\u015bciwie niczego wi\u0119cej o tych jab\u0142kach nie mo\u017cna si\u0119 dowiedzie\u0107 \ud83d\ude41 Ale zawsze jest to pewien punkt wyj\u015bcia, \u017ceby w og\u00f3le wiedzie\u0107 jakich odmian poszuka\u0107 – bo \u0142atwo powiedzie\u0107 „stara odmiana”, gorzej potem wymieni\u0107 co\u015b wi\u0119cej poza Malin\u00f3wk\u0105 czy Renet\u0105.<\/p>\n A z Renetami te\u017c jest osobna historia – bo utar\u0142o si\u0119 z jakiego\u015b powodu przekonanie, \u017ce Renety to w\u0142a\u015bnie takie fajne jab\u0142ka na cydr. To jest jedno wielkie nieporozumienie! Jab\u0142ek nazywanych „renetami” jest ca\u0142e mn\u00f3stwo – powszechnie przyj\u0119\u0142o si\u0119 \u017ce wszystko co ma charakterystyczn\u0105 chropowat\u0105 sk\u00f3rk\u0119 to w\u0142a\u015bnie „Reneta” – jak jest nieco taka szarawa, to Szara Reneta, a jak bardziej wpadaj\u0105ca w czerwone i \u017c\u00f3\u0142te barwy to Z\u0142ota. Tak to przynajmniej wygl\u0105da w praktyce w moim regionie. Prawda jest taka, \u017ce ani to nie jest prawdziwa Szara, ani prawdziwa Z\u0142ota – a te\u017c ani jedna ani druga nie nadaje si\u0119 w wi\u0119kszej ilo\u015bci jako baza na cydr, bo te jab\u0142ka s\u0105 zwyczajnie zbyt kwa\u015bne! By\u0107 mo\u017ce wspominaj\u0105c o „cydrowych” Renetach kto\u015b kiedy\u015b mia\u0142 na my\u015bli Landsbersk\u0105, albo Kr\u00f3low\u0105 Renet – z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 w tej ogromnej rodzinie znajdzie si\u0119 odmiana o odpowiednich parametrach – ale nie mo\u017cna generalizowa\u0107 i m\u00f3wi\u0107 \u017ce wszystkie Renety s\u0105 dobre na cydr!<\/p>\n „Stare odmiany” nie \u0142atwo jest te\u017c niestety upolowa\u0107… Ale je\u015bli wszytko p\u00f3jdzie dobrze, dzi\u0119ki wszystkim dobrym ludziom do kt\u00f3rych uda\u0142o mi si\u0119 dotrze\u0107, w tym sezonie powinno mi si\u0119 uda\u0107 zrobi\u0107 cydr z poni\u017cszych jab\u0142ek:<\/p>\n Wci\u0105\u017c chcia\u0142bym zdoby\u0107 nast\u0119puj\u0105ce odmiany, wi\u0119c je\u015bli kto\u015b takowe ma i by\u0142by sk\u0142onny zada\u0107 sobie troch\u0119 trudu \u017ceby mi udost\u0119pni\u0107 ~15kg (w okolicach Krakowa podjad\u0119, z dalsza kurierem), to by\u0142bym wdzi\u0119czny:<\/p>\n Opr\u00f3cz poszukiwania starych odmian, warto pomy\u015ble\u0107 jak zdoby\u0107 gorzkie odmiany. Opcja pozostaje zasadniczo jedna – trzeba sobie takie drzewka samemu posadzi\u0107. \u015amia\u0142em si\u0119 swego czasu, \u017ce w tych ksi\u0105\u017ckach o cydrze to maj\u0105 jakie\u015b skrzywienie, bo praktycznie w ka\u017cdej pozycji jest kr\u00f3tszy lub d\u0142u\u017cszy rozdzia\u0142 po\u015bwi\u0119cony zak\u0142adaniu sadu \ud83d\ude09 No ale wygl\u0105da na to, \u017ce faktycznie na pewnym etapie jest to naturalna kolej rzeczy… Takich odmian nie hoduje si\u0119 na handel, bo nikt poza nielicznymi cydrownikami-zapale\u0144cami by ich nie kupi\u0142 – wi\u0119c je\u015bli s\u0105 jakie\u015b sady z takimi odmianami, to s\u0105 t\u0105 nasadzenia kierunkowane pod konkretn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107, i nie ma co oczekiwa\u0107 \u017ce kto\u015b si\u0119 tymi jab\u0142kami b\u0119dzie dzieli\u0142.<\/p>\n Tak wi\u0119c w miar\u0119 jak ros\u0142a moja \u015bwiadomo\u015b\u0107 sytuacji, zacz\u0105\u0142em sadzi\u0107 sobie takie cydrowe drzewka. Ze wzgl\u0119du na ograniczenia miejsca w ogr\u00f3dku (negocjacje w kwestii kupienia jakiego\u015b pola na razie rozbijaj\u0105 si\u0119 o brak wystarczaj\u0105cego entuzjazmu kluczowych os\u00f3b \ud83d\ude09 ) poszed\u0142em wy\u0142\u0105cznie w odmiany typowo gorzkie, w wi\u0119kszo\u015bci s\u0142odko-gorzkie – tych kwa\u015bnych mamy jak wspomina\u0142em a\u017c w nadmiarze. Je\u015bli kto\u015b szuka inspiracji i kilku nazw odmian, kt\u00f3rymi warto si\u0119 zainteresowa\u0107, to polecam na przyk\u0142ad takie:<\/p>\n Gorzkich odmian jest oczywi\u015bcie zdecydowanie wi\u0119cej, niemniej jednak te s\u0105 popularne i maj\u0105 te\u017c dobre opinie.<\/p>\n Wci\u0105\u017c minie kilka lat zanim doczekam si\u0119 plon\u00f3w wystarczaj\u0105co poka\u017anych \u017ceby mo\u017cna by\u0142o z tego zrobi\u0107 jak\u0105\u015b istotn\u0105 parti\u0119 cydru – na razie moja najwi\u0119ksza chluba i duma Kingston Black ma – uwaga – 11 sztuk jab\u0142ek \ud83d\ude09 By\u0142o 12, ale jedno spad\u0142o – wiem, bo \u015bci\u015ble monitoruj\u0119 \ud83d\ude09<\/p>\n Natomiast ostatnio tkn\u0119\u0142o mnie, \u017ce mo\u017ce zbytnio ograniczy\u0142em do odmian typowo angielskich. Tak jak wspomina\u0142em, Angole u\u017cywaj\u0105 swoich jab\u0142ek, Francuzi swoich – i te odmiany nie maj\u0105 ze sob\u0105 zbyt wiele wsp\u00f3lnego. A dodatkowo naczyta\u0142em si\u0119 ostatnio o odmianach francuskich i wygl\u0105da na to \u017ce maj\u0105 tam du\u017co na prawd\u0119 fajnych jab\u0142ek, ze szczeg\u00f3lnie wysok\u0105 zawarto\u015bci\u0105 tanin. Fakt, \u017ce we Francji maj\u0105 troch\u0119 cieplejszy klimat i pytanie czy ichniejsze odmiany prze\u017cyj\u0105 u nas kolejne zimy, i czy faktycznie b\u0119d\u0105 mia\u0142y umiarkowan\u0105 lub wr\u0119cz nisk\u0105 zawarto\u015b\u0107 kwasu je\u015bli nie dostan\u0105 w lecie wystarczaj\u0105co du\u017co s\u0142o\u0144ca, lub sezon sko\u0144czy si\u0119 dla nich przedwcze\u015bnie – tego nie wiem, ale jak nie spr\u00f3buj\u0119 to si\u0119 nie dowiem \ud83d\ude42<\/p>\n Ze wzgl\u0119du na barier\u0119 j\u0119zykow\u0105, trudniej mi by\u0142o si\u0119 czego\u015b wi\u0119cej o tych odmianach dowiedzie\u0107, ale powoli wytypowa\u0142em nast\u0119puj\u0105c\u0105 list\u0119:<\/p>\n gorzkie:<\/span><\/p>\n s\u0142odko-gorzkie:<\/span><\/p>\n Poniewa\u017c we Francji jest do\u015b\u0107 zdecydowany podzia\u0142 na regiony zajmuj\u0105ce si\u0119 robieniem cydr\u00f3w, literk\u0105 (B) oznaczy\u0142em te kt\u00f3re s\u0105 rekomendowane dla Bretanii, a literk\u0105 (N) dla Normandii; ma\u0142e (n) znaczy \u017ce s\u0105 tak troch\u0119 rekomendowane \ud83d\ude42<\/p>\n Plusikiem oznaczy\u0142em te odmiany, kt\u00f3re uda\u0142o mi si\u0119 jak na razie zdoby\u0107 – a nie jest to \u0142atwe, bo te aroganckie ksenofoby nie chc\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 i nie uda\u0142o mi si\u0119 znale\u017a\u0107 \u017cadnej szk\u00f3\u0142ki we Francji, kt\u00f3ra by\u0142aby sk\u0142onna sprzeda\u0107 m\u0142ode jab\u0142onki wysy\u0142kowo \ud83d\ude41<\/p>\n Ale dla chc\u0105cego nic trudnego – poszuka\u0142em i znalaz\u0142em w Anglii szk\u00f3\u0142k\u0119, kt\u00f3ra w swojej ofercie ma r\u00f3wnie\u017c francuskie odmiany: https:\/\/gb-online.co.uk<\/a>. Jest to drugie po http:\/\/www.adamsappletrees.co.uk <\/a>miejsce, kt\u00f3re jest sk\u0142onne wys\u0142a\u0107 drzewka za granic\u0119 i dysponuje w tym celu odpowiednimi uprawnieniami – jak si\u0119 okazuje drzewka i og\u00f3lnie materia\u0142y sadownicze te\u017c potrzebuj\u0105 mie\u0107 paszport! \ud83d\ude09<\/p>\n Ze wzgl\u0119du na koszty, oraz te\u017c troch\u0119 zach\u0119cony tegorocznymi sukcesami w szczepieniu (w tym sezonie przyj\u0119\u0142y mi si\u0119 praktycznie wszystkie szczepione ga\u0142\u0105zki!) zam\u00f3wi\u0142em nie „gotowe” drzewka, a po dwa zrazy z ka\u017cdej odmiany. B\u0119d\u0119 szczepi\u0142 na podk\u0142adkach z siewek Anton\u00f3wki – te ju\u017c czekaj\u0105 \ud83d\ude42 Zam\u00f3wione zrazy przyjd\u0105 z pocz\u0105tkiem przysz\u0142ego roku – ale ju\u017c teraz trzymam kciuki, \u017ceby mi si\u0119 uda\u0142o! Jeszcze bym ch\u0119tnie upolowa\u0142 te trzy pozosta\u0142e odmiany, ale to chyba dopiero w kolejnym sezonie, bo wsz\u0119dzie gdzie patrz\u0119 s\u0105 ju\u017c niedost\u0119pne…<\/p>\n Tak… mam takie wra\u017cenie, \u017ce co roku zaczynam moj\u0105 przygod\u0119 z cydrowymi drzewkami od nowa… przy tym ka\u017cdorazowo na coraz wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 \ud83d\ude09<\/p>\n Oczywi\u015bcie, wci\u0105\u017c s\u0105 to tylko jab\u0142ka typowo gorzkie… kompletnie pomijam przy moim wyborze te z mniejsz\u0105 zawarto\u015bci\u0105 tanin – zastanawiam si\u0119 jak du\u017cy pope\u0142niam przez to b\u0142\u0105d. Co je\u015bli to w\u0142a\u015bnie takim s\u0142odkim lub kwa\u015bnym jab\u0142kom cydry zawdzi\u0119czaj\u0105 wyj\u0105tkowe smaki czy aromaty? Co je\u015bli same gorzkie jab\u0142ka nie wystarcz\u0105? No ale… nie da si\u0119 posadzi\u0107 wszystkich odmian… nie wierz\u0119 \u017ce to napisa\u0142em, to musia\u0142a by\u0107 chwila s\u0142abo\u015bci! \ud83d\ude09<\/p>\n Mam taki chytry plan, \u017ce te ewentualne braki w bukiecie b\u0119d\u0119 uzupe\u0142nia\u0142 naszymi rodzimymi „starymi odmianami” – te przynajmniej s\u0105 du\u017co \u0142atwiej dost\u0119pne (przynajmniej z sadzonkami nie ma problemu), a te\u017c przecie\u017c nie mo\u017cna z g\u00f3ry zak\u0142ada\u0107 \u017ce s\u0105 gorsze od jab\u0142ek francuskich. Zreszt\u0105, cz\u0119\u015b\u0107 z nich tak na prawd\u0119 i tak pochodzi z Francji, tylko przywie\u017ali\u015bmy je do Polski na tyle dawno, \u017ce ma\u0142o kto ju\u017c o tym pami\u0119ta \ud83d\ude09<\/p>\n Tak… wchodzimy w kolejny sezon, mo\u017cna by pomy\u015ble\u0107 \u017ce ju\u017c dawno powinny mi si\u0119 by\u0142y wyczerpa\u0107 tematy, a tutaj wr\u0119cz przeciwnie – robi si\u0119 coraz ciekawiej \ud83d\ude42<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nie ma czego\u015b takiego jak polskie cydrowe odmiany jab\u0142ek – nie mamy „jab\u0142ek na cydr”. Najstarsze pisemne wzmianki o jab\u0142eczniku sugeruj\u0105 dodatek jab\u0142ek „le\u015bnych”, czyli bezimiennych samosiejek, kt\u00f3re – jak to zdzicza\u0142e jab\u0142uszka – nie bardzo nadawa\u0142y si\u0119 do czegokolwiek … Czytaj dalej ![\"\"](\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/angielska-klasyfikacja.png\")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/francuska-klasyfikacja.png\")
<\/a><\/p>\n\n
\n40% s\u0142odko-gorzkie, 20% kwa\u015bno-gorzkie, 10% s\u0142odkie, 30% kwa\u015bne
\n.<\/li>\n
\n10% gorzkie, 40% s\u0142odko-gorzkie, 40% s\u0142odkie, 10% kwa\u015bne\/kwaskowe<\/li>\n<\/ul>\nJab\u0142kowe realia<\/h1>\n
\n
\n
Gorzkie jab\u0142ka<\/h1>\n
\n
\n
\n
\n<\/em><\/li>\n