{"id":3293,"date":"2019-09-11T13:28:55","date_gmt":"2019-09-11T12:28:55","guid":{"rendered":"http:\/\/projektcydr.pl\/?p=3293"},"modified":"2019-10-09T06:01:32","modified_gmt":"2019-10-09T05:01:32","slug":"cydr-lodowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/?p=3293","title":{"rendered":"Cydr lodowy"},"content":{"rendered":"\n<p>Delegacje maj\u0105 zbawienny wp\u0142yw na czytelnictwo. Za ka\u017cdym razem jak gdzie\u015b jad\u0119, zabieram ze sob\u0105 stosik nieprzeczytanych gazet, kt\u00f3re uparcie prenumeruj\u0119, ale zwykle nie mam czasu skonsumowa\u0107. Poniewa\u017c takie podr\u00f3\u017cowanie sk\u0142ada si\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci z czekania (a to na samolot, potem \u017ceby wreszcie dolecia\u0142, na poci\u0105g, na autobus, itd.) &#8211; wype\u0142niam te chwile nadrabiaj\u0105c czytelnicze zaleg\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Delegacje r\u00f3wnie\u017c sprzyjaj\u0105 pi\u015bmiennictwu &#8211; bo wolne od wszystkich i wszystkiego wieczory w hotelach to wymarzone warunki, \u017ceby co\u015b napisa\u0107. Przynajmniej ja tak mam, \u017ce o ile czyta\u0107 mog\u0119 5 minut tu, 15 minut tam &#8211; to do pisania potrzebuj\u0119 sobie usi\u0105\u015b\u0107, i czasem mija nawet godzina zanim lu\u017ane my\u015bli zaczn\u0105 porz\u0105dkowa\u0107 si\u0119 w jak\u0105\u015b sensown\u0105 tre\u015b\u0107; na szcz\u0119\u015bcie potem ju\u017c zwykle leci \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n<p>Tym razem wywia\u0142o mnie a\u017c do Kanady.  Kraj kosmicznych odleg\u0142o\u015bci i&#8230; cydr\u00f3w lodowych. Bo kolebk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnego &#8222;lodowego cydrownictwa&#8221; s\u0105 rejony Quebec&#8217;u, gdzie cydr lodowy jest bardzo popularny &#8211; do tego stopnia, \u017ce zyska\u0142 osobny status prawny. Jak na tutejsze standardy jestem ca\u0142kiem niedaleko &#8211; jakie\u015b dwa centymetry na mapie, co przek\u0142ada si\u0119 na raptem 500 km \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Cydr lodowy sta\u0142 si\u0119 popularny pod koniec XXw., czyli w\u0142a\u015bciwie stosunkowo niedawno, bior\u0105c pod uwag\u0119 \u017ce ludzie bawi\u0105 si\u0119 w fermentowanie soku jab\u0142kowego praktycznie od zarania dziej\u00f3w. Oczywi\u015bcie cydry lodowe by\u0142y robione ju\u017c wcze\u015bniej, w r\u00f3\u017cnych miejscach na \u015bwiecie, ale to dopiero Kanadyjczycy zapocz\u0105tkowali i rozpowszechnili cydr lodowy jako osobny \u015bwiatowy nurt. Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 przyczyni\u0142 si\u0119 do tego odpowiedni klimat.<\/p>\n\n\n\n<p>Pomys\u0142 na cydr lodowy, jak i spos\u00f3b w jaki powstaje, sam w sobie nie jest niczym nowym &#8211; jest to zasadniczo prze\u0142o\u017cenie koncepcji wina lodowego na jab\u0142ka. Wina lodowe s\u0105 znane i popularne od dawna &#8211; nie trzeba szuka\u0107 daleko: na przyk\u0142ad nasi zachodni s\u0105siedzi s\u0142yn\u0105 z doskona\u0142ego <em>eiswein<\/em>, Francuzi maj\u0105 swoje <em>vin de glace<\/em>, i w\u0142a\u015bciwie &#8211; jakby si\u0119 dobrze zastanowi\u0107 &#8211; wsz\u0119dzie gdzie s\u0105 winogrona jest i wino lodowe.<\/p>\n\n\n\n<p>Wino lodowe, co poniek\u0105d sugeruje bardzo trafna w tym przypadku nazwa,  powstaje z zamarzni\u0119tych winogron, kt\u00f3re w tym celu pozostawia si\u0119 na krzakach a\u017c do nadej\u015bcia mroz\u00f3w. Poniewa\u017c odpowiednie mrozy zwykle nadchodz\u0105 na prze\u0142omie roku, winogrona s\u0105 ju\u017c wtedy super dojrza\u0142e oraz super s\u0142odkie, bo si\u0142\u0105 rzeczy trac\u0105 z czasem troch\u0119 wody. Winogrona zbiera si\u0119 w\u0142a\u015bnie takie zamarzni\u0119te, oraz &#8211; wci\u0105\u017c zamarzni\u0119te &#8211; wyciska. Jako \u017ce roztw\u00f3r cukru (podobnie jak ma to miejsce w przypadku soli) zamarza w ni\u017cszych temperaturach, winogrona puszczaj\u0105 pocz\u0105tkowo jedynie bardzo bardzo s\u0142odki ekstrakt, kt\u00f3ry stopniowo staje si\u0119 coraz bardziej rozcie\u0144czony, wraz ze wzrostem temperatury wyciskanej miazgi. Proces wyciskania przerywa si\u0119 w momencie gdy uzyskany w ten spos\u00f3b koncentrat uzyska za\u0142o\u017con\u0105 zawarto\u015b\u0107 cukru, zwykle kilkakrotnie wi\u0119ksz\u0105 od &#8222;normalnego&#8221; soku. <\/p>\n\n\n\n<p>Taki skoncentrowany sok nast\u0119pnie poddaje si\u0119 fermentacji, dok\u0142adnie tak samo jak ma to miejsce w przypadku zwyk\u0142ego wina &#8211; z tym \u017ce przerywa si\u0119 ten proces w wybranym momencie, gdy balans pomi\u0119dzy zawarto\u015bci\u0105 alkoholu a pozosta\u0142ym w winie cukrem osi\u0105gnie za\u0142o\u017cony poziom. Oczywi\u015bcie takiego skoncentrowanego nastawu tak czy siak nie da\u0142o by si\u0119 odfermentowa\u0107 &#8222;do zera&#8221;, bo dro\u017cd\u017ce kapituluj\u0105 gdy zawarto\u015b\u0107 alkoholu osi\u0105ga pewien graniczny, zab\u00f3jczy dla nich poziom: gdzie\u015b w okolicach 16-17% &#8211; wi\u0119c gdyby pozostawi\u0107 rzeczy samym sobie powsta\u0142oby co\u015b na kszta\u0142t bardzo mocnego ale jednocze\u015bnie wci\u0105\u017c bardzo s\u0142odkiego porto. Niemniej jednak fermentacj\u0119 win lodowych przerywa si\u0119 celowo wcze\u015bniej i cho\u0107 nie ma regu\u0142y, zwykle maj\u0105 zawarto\u015b\u0107 alkoholu gdzie\u015b mi\u0119dzy 6 a 13%. <\/p>\n\n\n\n<p>Zwiedza\u0142em ostatnio niewielk\u0105 winnic\u0119 na S\u0142owenii, gdzie facet akurat zajmowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c winami lodowymi &#8211; i podobno w tym roku przeznaczy\u0142 na ten cel p\u00f3\u0142 tony winogron, z czego zrobi\u0142 w sumie 20-kilka litr\u00f3w wina. Pewnie troch\u0119 koloryzowa\u0142, ale i tak dobrze to ilustruje proporcje oraz t\u0142umaczy dlaczego wina lodowe s\u0105 takie drogie.<\/p>\n\n\n\n<p>Oczywi\u015bcie mo\u017cna by powiedzie\u0107, \u017ce po co zadawa\u0107 sobie tyle trudu &#8211; czemu po prostu nie dos\u0142odzi\u0107 zwyk\u0142ego soku, lub nie skorzysta\u0107 z gotowego kupnego koncentratu? Ot\u00f3\u017c ca\u0142y sekret i klucz do sukcesu tkwi w\u0142a\u015bnie w tym, \u017ce podczas takiego naturalnego procesu koncentracji, zag\u0119szczeniu podlega nie tylko cukier, ale r\u00f3wnie\u017c kumuluj\u0105 si\u0119 wszystkie inne substancje &#8211; taki sok\/koncentrat jest nie tylko bardzo s\u0142odki, ale r\u00f3wnie\u017c niesamowicie bogaty w aromaty! Z kolei komercyjnie zag\u0119szczane soki powstaj\u0105 w procesie odparowywanie wody, gdzie si\u0142\u0105 rzeczy ulatniaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zwi\u0105zki odpowiedzialne za smak czy zapach &#8211; oczywi\u015bcie s\u0105 one do pewnego stopnia wy\u0142apywane i wstrzykiwane z powrotem do koncentratu, ale i tak wi\u0105\u017ce si\u0119 to ze zdecydowanymi stratami.<\/p>\n\n\n\n<p>Wracaj\u0105c do cydru. Podobnie jak w przypadku wina lodowego, punktem wyj\u015bcia dla cydru lodowego jest naturalnie skoncentrowany sok jab\u0142kowy.  Wed\u0142ug <a href=\"http:\/\/legisquebec.gouv.qc.ca\/en\/ShowDoc\/cr\/S-13,%20r.%204\">kanadyjskiego prawa<\/a>, <strong>nastaw na prawdziwy cydr lodowy<\/strong> powinien mie\u0107 <strong>co najmniej SG 1.130<\/strong> (30 Brix), czyli zawiera\u0107 <strong>280g cukru\/L <\/strong>lub wi\u0119cej, z czego w gotowym produkcie powinno<strong> pozosta\u0107 <\/strong>nie mniej ni\u017c <strong>130g\/L<\/strong> (!), a ko\u0144cowa zawarto\u015b\u0107 alkoholu powinna si\u0119 mie\u015bci\u0107 w zakresie<strong> 7% &#8211; 13% vol<\/strong>. Co ciekawe, ustawodawca nie zezwala na korzystanie na \u017cadnym etapie procesu ze &#8222;sztucznych \u017ar\u00f3de\u0142 zimna&#8221;: jab\u0142ka\/sok maj\u0105 zamarzn\u0105\u0107 naturalnie i nie mo\u017cna ich po prostu wsadzi\u0107 do zamra\u017carki &#8211; sprytny spos\u00f3b na wyeliminowanie konkurencji z mniej sprzyjaj\u0105cych stref klimatycznych! Oczywi\u015bcie robi\u0105c sobie taki cydr w domu nie trzeba dok\u0142adnie stosowa\u0107 si\u0119 do wszystkich tych wymaga\u0144 &#8211; ale dobrze jest wiedzie\u0107 czym tak <em>na prawd\u0119 \/ formalnie<\/em> jest lodowy cydr \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n<p>Jak si\u0119 do takiego cydru zabra\u0107? Chc\u0105c post\u0119powa\u0107 dok\u0142adnie tak samo jak w przypadku win lodowych, powinni\u015bmy pozostawi\u0107 jab\u0142ka na drzewie a\u017c do nadej\u015bcia zimy, i zerwa\u0107 je dopiero gdy porz\u0105dnie zamarzn\u0105. Niestety, pewn\u0105 komplikacj\u0105 jest tutaj fakt, \u017ce jab\u0142ka w wi\u0119kszo\u015bci nie maj\u0105 ochoty tak d\u0142ugo wisie\u0107, i maj\u0105 w zwyczaju spada\u0107 jak ju\u017c osi\u0105gn\u0105 dojrza\u0142o\u015b\u0107 (nie wszystkie, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107). Tak wi\u0119c w praktyce jab\u0142ka si\u0119 zbiera, sk\u0142aduje w skrzynkach, i w ten spos\u00f3b pozostawia na zewn\u0105trz a\u017c zrobi si\u0119 odpowiednio zimno. Gdy ju\u017c jab\u0142ka porz\u0105dnie zamarzn\u0105, mieli si\u0119 je, a nast\u0119pnie tak\u0105 zamarzni\u0119t\u0105 miazg\u0119 uk\u0142ada si\u0119 na pras\u0119 i powoli wyciska, mierz\u0105c na bie\u017c\u0105co zawarto\u015b\u0107 cukru w pozyskiwanym koncentracie.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce nie jest to proces \u0142atwy do przeprowadzenia w warunkach amatorskich. Raz, \u017ce trzeba jako\u015b te jab\u0142ka zamrozi\u0107 &#8211; albo ma si\u0119 szcz\u0119\u015bcie i akurat jest sroga zima, albo trzeba mie\u0107 odpowiednio du\u017c\u0105 zamra\u017cark\u0119 &#8211; dwa, \u017ce trzeba je potem jako\u015b zmieli\u0107, a zamarzni\u0119te na ko\u015b\u0107 owoce nie s\u0105 jednakowo\u017c zbyt podatnym materia\u0142em (co jak mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 wymaga na prawd\u0119 porz\u0105dnego sprz\u0119tu).<\/p>\n\n\n\n<p>Mo\u017cna troch\u0119 oszuka\u0107 proces i pomin\u0105\u0107 etap mielenia &#8211; zamarzni\u0119te jab\u0142ka mo\u017cna pr\u00f3bowa\u0107 wyciska\u0107 w ca\u0142o\u015bci, bo w wyniku zamarzania trac\u0105 swoj\u0105 struktur\u0119: po ogrzaniu staj\u0105 si\u0119 mi\u0119kkie i \u0142atwo je zgnie\u015b\u0107. Problem polega na tym, \u017ce pozostawione w ca\u0142o\u015bci na prasie rozmarzaj\u0105 nier\u00f3wnomiernie, pozostaj\u0105c zamarzni\u0119te wewn\u0105trz, wi\u0119c albo trzeba liczy\u0107 si\u0119 z du\u017cymi stratami, albo &#8211; je\u015bli poczekamy jak w ca\u0142o\u015bci rozmarzn\u0105 &#8211; otrzymany sok b\u0119dzie tylko nieznacznie zag\u0119szczony, i trzeba go b\u0119dzie potem i tak dog\u0119szcza\u0107. <\/p>\n\n\n\n<p>Zdecydowanie wygodniejszym i prostszym do przeprowadzenia w domowych warunkach sposobem jest zamra\u017canie nie samych jab\u0142ek, ale ju\u017c wyci\u015bni\u0119tego soku. Sok przed zamro\u017ceniem mo\u017cna oczy\u015bci\u0107 z pektyn i\/lub r\u00f3wnie\u017c zapasteryzowa\u0107 &#8211; po czym wla\u0107 do work\u00f3w lub innych pojemnik\u00f3w, w zale\u017cno\u015bci od mo\u017cliwo\u015bci. W przypadku posi\u0142kowania si\u0119 naturalnym ch\u0142odem, warto pami\u0119ta\u0107 \u017ce \u017ceby sok zamarz\u0142 potrzeba przynajmniej -8C i taka temperatura musi si\u0119 utrzymywa\u0107 przez dobre kilkana\u015bcie godzin. Oczywi\u015bcie im ch\u0142odniej tym lepiej. To w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b, korzystaj\u0105c z pomocy zamra\u017carki, przyst\u0105pi\u0142em do zrobienia w\u0142asnego cydru lodowego \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n<p>Podczas gdy sok zamarza, zaczynaj\u0105 stopniowo wytr\u0105ca\u0107 si\u0119 mniejsze i wi\u0119ksze bry\u0142ki lodu\/\u015bniegu:<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_2896-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3314\" width=\"512\" height=\"342\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_2896-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_2896-300x200.jpg 300w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_2896-768x512.jpg 768w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_2896-450x300.jpg 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><figcaption>Zdj\u0119cie 1 &#8211; Zamarzaj\u0105cy sok<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Trzeba pami\u0119ta\u0107 \u017ce sok sch\u0142adza si\u0119 nier\u00f3wnomiernie, i zamarzni\u0119ta powierzchnia nie jest sygna\u0142em do dalszego dzia\u0142ania. Trzeba poczeka\u0107 a\u017c ca\u0142o\u015b\u0107 osi\u0105gnie docelow\u0105 temperatur\u0119 &#8211; nie warto si\u0119 spieszy\u0107.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_2904-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3315\" width=\"512\" height=\"342\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_2904-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_2904-300x200.jpg 300w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_2904-768x512.jpg 768w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_2904-450x300.jpg 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><figcaption>Zdj\u0119cie 2 &#8211; Ca\u0142kowicie zamarzni\u0119ty sok<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>O ile taki sok sprawia wra\u017cenie zamarzni\u0119tego na ko\u015b\u0107, w praktyce jest to bardziej taki zmro\u017cony \u015bnieg. Szczeg\u00f3lnie w przypadku zamra\u017cania na zewn\u0105trz, przy -8C czy -10C, taki sok wci\u0105\u017c b\u0119dzie da\u0142o si\u0119 miesza\u0107, cho\u0107 oczywi\u015bcie b\u0119dzie w nim bardzo du\u017co zestalonego lodu. <\/p>\n\n\n\n<p>Nast\u0119pnie, jak ju\u017c mamy zamarzni\u0119ty sok, przechodzimy do kluczowego etapu, czyli odcedzania wody \ud83d\ude42 Ja podszed\u0142em do tego w ten spos\u00f3b, \u017ce odwr\u00f3ci\u0142em ten gar do g\u00f3ry dnem, podstawi\u0142em pod sp\u00f3d sitko, i zostawi\u0142em \u017ceby sobie taja\u0142o. Po pewnym czasie, na sitku zosta\u0142 ju\u017c \u0142adny, ods\u0105czony \u015bnieg:<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_2902-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3316\" width=\"512\" height=\"342\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_2902-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_2902-300x200.jpg 300w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_2902-768x512.jpg 768w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_2902-450x300.jpg 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><figcaption>Zdj\u0119cie 3 &#8211; Zamarzni\u0119ta woda wytr\u0105cona z soku<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Poniewa\u017c zwykle zale\u017cy nam na tym, \u017ceby uda\u0142o si\u0119 odzyska\u0107 jak najwi\u0119cej cukru, trzeba pozwoli\u0107 \u017ceby ten \u015bnieg porz\u0105dnie odtaja\u0142. Co za tym idzie, stopnieje r\u00f3wnie\u017c du\u017co wody i ca\u0142y <strong>proces zamra\u017cania trzeba powtarza\u0107<\/strong>. W moim przypadku wymra\u017ca\u0142em trzykrotnie, cho\u0107 przy wi\u0119kszej wprawie my\u015bl\u0119 \u017ce da\u0142bym rad\u0119 na dwa razy \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n<p>Nie oby\u0142o si\u0119 przy tym bez sporych strat. Ostatecznie uda\u0142o mi si\u0119 uzyska\u0107 koncentrat o niemal 3-krotnie wi\u0119cej zawarto\u015bci cukru, ale zanotowa\u0142em przy tym niemal 5-krotn\u0105 utrat\u0119 obj\u0119to\u015bci! Pewnie ponownie kwestia wprawy; albo cierpliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><a href=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_2906r.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_2906r-683x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3323\" width=\"342\" height=\"512\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_2906r-683x1024.jpg 683w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_2906r-200x300.jpg 200w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_2906r-768x1152.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 342px) 100vw, 342px\" \/><\/a><figcaption>Zdj\u0119cie 4 &#8211; Uzyskany koncentrat<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Kolejnym wyzwaniem, po przygotowaniu koncentratu, jest przeprowadzenie fermentacji tak, aby utrzyma\u0107 j\u0105 w ryzach: \u017ceby nie przegapi\u0107 odpowiedniego momentu kiedy chcieliby\u015bmy j\u0105 zatrzyma\u0107; no i \u017ceby w og\u00f3le da\u0142o si\u0119 j\u0105 zatrzyma\u0107. O ile w przypadku wina lodowego mo\u017cna liczy\u0107 na to, \u017ce fermentacja osi\u0105gn\u0105wszy wysoki poziom alhokolu zatrzyma si\u0119 sama, pozostawiaj\u0105c w winie wci\u0105\u017c nieprzetworzony cukier, o tyle w przypadku cydru lodowego, ze wzgl\u0119du na mniejsz\u0105 zawarto\u015b\u0107 cukru w pocz\u0105tkowym nastawie, istnieje ryzyko \u017ce alkoholu nigdy nie b\u0119dzie na tyle du\u017co \u017ceby przeszkodzi\u0107 dro\u017cd\u017com, i w efekcie cydr odfermentuje \u201edo zera\u201d &#8211; a na to zdecydowanie nie mo\u017cna pozwoli\u0107! Cukier resztkowy jest potrzebny nie tylko po to \u017ceby nada\u0107 przyjemny s\u0142odki smak, ale przede wszystkim \u017ceby zbilansowa\u0107 kwas \u2013 bo trzeba pami\u0119ta\u0107 \u017ce proces koncentracji dzia\u0142a nie tylko na sam cukier, ale wp\u0142ywa na zag\u0119szczenie r\u00f3wnie\u017c innych substancji: w tym kwasu! M\u00f3j nastaw na cydr lodowy, kt\u00f3ry robi\u0142em na bazie soku o zawarto\u015bci kwasu ~5g\/L, po zag\u0119szczeniu osi\u0105gn\u0105\u0142 ponad 15g\/L. Ca\u0142kiem wytrawny cydr lodowy by\u0142by potwornie kwa\u015bny.<\/p>\n\n\n\n<p>Tak wi\u0119c doda\u0142em do koncentratu nieco uwodnionych dro\u017cd\u017cy (sok by\u0142 pasteryzowany), troch\u0119 organicznej po\u017cywki (na wszelki wypadek), po czym znios\u0142em do ch\u0142odnego gara\u017cu (by\u0142a wtedy zima) i zacz\u0105\u0142em monitorowa\u0107 post\u0119py. Nie min\u0119\u0142o kilka dni, jak \u2013 pomimo niskich kilkunastu stopni \u2013 fermentacja nabra\u0142a sporego wigoru. \u017beby j\u0105 nieco spowolni\u0107, zastosowa\u0142em sprawdzony spos\u00f3b polegaj\u0105cy na zlewaniu fermentuj\u0105cego nastawu znad osadu. Zlewanie znad osadu usuwa cz\u0119\u015b\u0107 wci\u0105\u017c aktywnych, ale zalegaj\u0105cych na dnie dro\u017cd\u017cy oraz przy okazji zmniejsza ilo\u015b\u0107 dost\u0119pnych substancji od\u017cywczych, zgromadzonych w drobinach jab\u0142ek czy obumar\u0142ych kom\u00f3rkach dro\u017cd\u017cy. Najlepszy efekt mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 gdy fermentacja nie przebiega jeszcze zbyt gwa\u0142townie, oraz jak sok na wst\u0119pie by\u0142 podklarowany \u2013 sprzyja to opadaniu dro\u017cd\u017cy na dno i pozwala ka\u017cdorazowo du\u017co usun\u0105\u0107. Na poni\u017cszym wykresie wida\u0107 przebieg fermentacji, tr\u00f3jk\u0105tami zaznaczone s\u0105 zlewania znad osadu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/lodowy_fermentacja.png\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"424\" src=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/lodowy_fermentacja-1024x424.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3330\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/lodowy_fermentacja-1024x424.png 1024w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/lodowy_fermentacja-300x124.png 300w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/lodowy_fermentacja-768x318.png 768w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/lodowy_fermentacja-500x207.png 500w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/lodowy_fermentacja.png 1712w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Jak wida\u0107 fermentacja nie da\u0142a si\u0119 \u0142atwo okie\u0142zna\u0107. Przy pierwszym zlewaniu nastaw by\u0142 do\u015b\u0107 wzburzony i na dnie nie zebra\u0142o si\u0119 zbyt wiele osadu &#8211; tak wi\u0119c po kilku dniach zrobi\u0142em \u201ecold crash\u201d: sch\u0142odzi\u0142em fermentor w lod\u00f3wce, \u017ceby jak najwi\u0119cej dro\u017cd\u017cy opad\u0142o przed kolejnym zlewaniem; co jak wida\u0107 zdecydowanie pomog\u0142o i dro\u017cd\u017ce widocznie zwolni\u0142y. Do tego stopnia, \u017ce cydr z czasem praktycznie si\u0119 wyklarowa\u0142, a to \u017ce fermentacja wci\u0105\u017c post\u0119powa\u0142a zdradza\u0142 jedynie wianuszek b\u0105belk\u00f3w u szczytu szyjki: <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_3141r-683x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3324\" width=\"342\" height=\"512\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_3141r-683x1024.jpg 683w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_3141r-200x300.jpg 200w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_3141r-768x1152.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 342px) 100vw, 342px\" \/><figcaption>Zdj\u0119cie 5 &#8211; Niby klarowny, a wci\u0105\u017c fermentuje<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Wraz z kolejnym zlewaniem uda\u0142o si\u0119 t\u0119 fermentacj\u0119 prawie zatrzyma\u0107 \u2013 &#8222;prawie&#8221;, bo o ile przez kilka tygodni nic ju\u017c si\u0119 nie dzia\u0142o, o tyle z nadej\u015bciem wy\u017cszych temperatur dro\u017cd\u017ce ponownie podj\u0119\u0142y wyzwanie; chocia\u017c sz\u0142o im mozolnie. <\/p>\n\n\n\n<p>Ostatecznie w sierpniu stwierdzi\u0142em \u017ce wystarczy tego dobrego: cydr w smaku przesta\u0142 by\u0107 &#8222;okropnie&#8221; s\u0142odki, a wychodz\u0105cy spod cukru kwas nada\u0142 mu nieco potrzebnej rze\u015bko\u015bci. Nie kierowa\u0142em si\u0119 tutaj jak\u0105\u015b konkretn\u0105 zawarto\u015bci\u0105 cukru, ale szacuj\u0119 \u017ce pozosta\u0142o go mniej wi\u0119cej 120g\/L (mo\u017cna to z grubsza wyznaczy\u0107 pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 tym <a href=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/?page_id=237\">kalkulatorem<\/a>, zaznaczaj\u0105c opcj\u0119 \u201eprzerwij przed ko\u0144cem\u201d). Zastanawia\u0142em si\u0119 czy nie poprzesta\u0107 na metodach naturalnych i po raz kolejny zla\u0107 ten cydr znad osadu, licz\u0105c \u017ce to ostatecznie z\u0142amie ducha tych ma\u0142ych uparciuch\u00f3w &#8211; ale w sumie wybra\u0142em opcj\u0119 bezpieczn\u0105: zabutelkowa\u0142em ten cydr jak by\u0142 i na koniec zapasteryzowa\u0142em. <\/p>\n\n\n\n<p>Tak prezentuje si\u0119 efekt ko\u0144cowy:<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_3419r-1-683x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3331\" width=\"293\" height=\"439\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_3419r-1-683x1024.jpg 683w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_3419r-1-200x300.jpg 200w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_3419r-1-768x1152.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 293px) 100vw, 293px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_3417-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3325\" width=\"512\" height=\"342\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_3417-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_3417-300x200.jpg 300w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_3417-768x512.jpg 768w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_3417-450x300.jpg 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><figcaption>Zdj\u0119cie 6 &#8211; Zabutelkowany cydr lodowy<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Specjalnie kupi\u0142em malutkie buteleczki o pojemno\u015bci 200ml, \u017ceby by\u0142o tego troch\u0119 wi\u0119cej, no i te\u017c \u017ceby si\u0119 \u0142adnie prezentowa\u0142o. W ko\u0144cu te nieca\u0142e 2L cydru lodowego powsta\u0142y z prawie 20kg jab\u0142ek, wi\u0119c nale\u017cy im si\u0119 szacunek! Teraz chcia\u0142bym \u017ceby troch\u0119 pole\u017ca\u0142y i mia\u0142y jeszcze szans\u0119 nieco dojrze\u0107 \u2013 w praktyce maj\u0105 czas do \u015bwi\u0105t \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Na zako\u0144czenie: Apple Jack<\/h1>\n\n\n\n<p>Na zako\u0144czenie\njeszcze ma\u0142a dygresja, bo my\u015bl\u0119 \u017ce warto tutaj wspomnie\u0107 o innym\ncydro-pochodnym napoju \u2013 poniek\u0105d nieco zbli\u017conym do cydru lodowego, i niekiedy\nz nim mylonym: Apple Jack\u2019u. <\/p>\n\n\n\n<p>Tak jak cydr\nlodowy powstaje na bazie skoncentrowanego soku jab\u0142kowego, Apple Jack jest po\nprostu skoncentrowanym cydrem \u2013 zamiast soku, mrozi si\u0119 tutaj w\u0142a\u015bnie gotowy cydr,\nz kt\u00f3rego uzyskuje si\u0119 w ten spos\u00f3b nieco bogatszy smakowo, ale przede\nwszystkim du\u017co mocniejszy pod wzgl\u0119dem zawarto\u015bci alkoholu trunek.<\/p>\n\n\n\n<p>Ten pozornie atrakcyjny spos\u00f3b na uzyskanie do\u015b\u0107 mocnego alkoholu ma jednak swoj\u0105 ciemn\u0105 stron\u0119: podczas wymra\u017cania koncentracji ulegaj\u0105 wszystkie alkoholowe frakcje &#8211; nie tylko czysty etanol. Takie relatywnie du\u017ce st\u0119\u017cenie alkoholi wy\u017cszego rz\u0119du jest du\u017cym obci\u0105\u017ceniem dla organizmu \u2013 paradoksalnie du\u017co wi\u0119kszym ni\u017c spo\u017cycie takiej samej ilo\u015bci tych alkoholi ale rozcie\u0144czonych w wi\u0119kszej ilo\u015bci wody (tj. w formie normalnego cydru) \u2013 przez co Apple Jack ma opini\u0119 trunku powoduj\u0105cego sporego kaca.<\/p>\n\n\n\n<p>Innym\ncydro-pochownym trunkiem jest r\u00f3wnie\u017c Calvados, czyli jab\u0142kowa brandy \u2013 ale to\nju\u017c wymaga kolejnych inwestycji w sprz\u0119t do destylacji, no i kolejnych godzin\nsp\u0119dzonych na dogl\u0105daniu procesu; wi\u0119c na razie sobie ten temat odpu\u015bci\u0142em.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Delegacje maj\u0105 zbawienny wp\u0142yw na czytelnictwo. Za ka\u017cdym razem jak gdzie\u015b jad\u0119, zabieram ze sob\u0105 stosik nieprzeczytanych gazet, kt\u00f3re uparcie prenumeruj\u0119, ale zwykle nie mam czasu skonsumowa\u0107. Poniewa\u017c takie podr\u00f3\u017cowanie sk\u0142ada si\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci z czekania (a to na samolot, &hellip; <a href=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/?p=3293\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-3293","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eksperymenty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3293","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3293"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3293\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3449,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3293\/revisions\/3449"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3293"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3293"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3293"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}