{"id":3352,"date":"2019-10-03T05:57:10","date_gmt":"2019-10-03T04:57:10","guid":{"rendered":"http:\/\/projektcydr.pl\/?p=3352"},"modified":"2019-10-09T05:57:38","modified_gmt":"2019-10-09T04:57:38","slug":"jablkowe-lowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/?p=3352","title":{"rendered":"Jab\u0142kowe \u0142owy"},"content":{"rendered":"\n

Wygl\u0105da na to, \u017ce b\u0119d\u0119 musia\u0142 od\u0142o\u017cy\u0107 plany poeksperymentowania z jednoodmianowymi cyderkami ze starych odmian na przysz\u0142y rok. Gdziekolwiek nie spytam, wsz\u0119dzie sytuacja wygl\u0105da podobnie: stare odmiany owocuj\u0105 zwykle co dwa lata, a obfite owocowanie przypad\u0142o akurat na ubieg\u0142y sezon… \ud83d\ude41<\/p>\n\n\n\n

Ale to bynajmniej nie znaczy, \u017ce nie uda\u0142o mi si\u0119 niczego zdoby\u0107! Wbrew przeciwno\u015bciom, ten sezon r\u00f3wnie\u017c zapowiada si\u0119 ciekawie \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce dla kogo\u015b nie obracaj\u0105cego si\u0119 na co dzie\u0144 w bran\u017cy sadowniczej, znalezienie doj\u015bcia do starych odmian, czy w og\u00f3le chocia\u017cby zidentyfikowanie miejsc gdzie takie odmiany s\u0105 hodowane, nie nale\u017cy do zada\u0144 \u0142atwych! Ale po nitce do k\u0142\u0119bka… \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

Do\u015b\u0107 szybko trafi\u0142em na – sztandarowy w bran\u017cy – Instytut Sadownictwa w Skierniewicach, kt\u00f3ry w swojej kolekcji posiada… oko\u0142o 1300 r\u00f3\u017cnych odmian! Niestety, o ile ch\u0119tnie podziel\u0105 si\u0119 zrazami do szczepie\u0144 – o tyle samymi jab\u0142kami ju\u017c nie. To zdaje si\u0119 by\u0107 niestety typowym podej\u015bciem w przypadku miejsc realizuj\u0105cych misj\u0119 ratowania\/zachowania starych odmian: nie nastawiaj\u0105 si\u0119 na sprzeda\u017c owoc\u00f3w. Z pozytywnych rzeczy: uda\u0142o mi si\u0119 tam porozmawia\u0107 z bardzo kompetentnymi lud\u017ami. Dowiedzia\u0142em si\u0119 m.in. \u017ce by\u0142y przypadki, stosunkowo niedawno, \u017ce kto\u015b w Polsce, z ich pomoc\u0105, zak\u0142ada\u0142 sad z cydrowymi odmianami! Szkoda, \u017ce nie mam kontaktu do tych sadownik\u00f3w – na pewno mo\u017cna by si\u0119 dowiedzie\u0107 od nich czego\u015b ciekawego, a mo\u017ce nawet wyd\u0119bi\u0107 troch\u0119 jab\u0142ek \ud83d\ude09 Podpowiedzieli mi r\u00f3wnie\u017c, \u017ce takie prawdopodobnie typowo cydrowe odmiany mo\u017cna znale\u017a\u0107 w Mu\u017cakowie – bo byli tam kiedy\u015b klasyfikowa\u0107 jab\u0142onie i natkn\u0119li si\u0119 w\u0142a\u015bnie na takie gorzkie i niesmaczne \ud83d\ude09 Podobno nikt ich tam nie zbiera.<\/p>\n\n\n\n

Tak wi\u0119c, b\u0119d\u0105c akurat przejazdem w okolicy, odwiedzi\u0142em Park Mu\u017cakowski<\/a>. Na prawd\u0119 pi\u0119kne miejsce, w sk\u0142ad kt\u00f3rego – opr\u00f3cz teren\u00f3w parkowych, dworskich i og\u00f3lno-rekreacyjnych – wchodzi faktycznie arboretum, czyli sad w kt\u00f3rym zachowane s\u0105 typowe dla tego rejonu odmiany jab\u0142oni. Czy rosn\u0105 tam odmiany cydrowe? Musz\u0119 wierzy\u0107 na s\u0142owo, bo by\u0142em tam z pocz\u0105tkiem sierpnia, czyli zdecydowanie jak na jab\u0142ka zbyt wcze\u015bnie – a jako \u017ce to jest prawie 500km od Krakowa, ponowna wycieczka, specjalnie po jab\u0142ka, by\u0142oby lekk\u0105 przesad\u0105. Szczeg\u00f3lnie \u017ce owoc\u00f3w na drzewach praktycznie nie zaobserwowa\u0142em… Ale je\u015bli kto\u015b mieszka w okolicy to jak najbardziej polecam podjecha\u0107 i sprawdzi\u0107!<\/p>\n\n\n\n

Koniec ko\u0144c\u00f3w moje poszukiwania okaza\u0142y si\u0119 jednak owocne – dos\u0142ownie i w przeno\u015bni \ud83d\ude42 – bo doprowadzi\u0142y mnie do Arboretum w Bolestraszycach<\/a>. Jest to jedno z tych nielicznych miejsc, gdzie opr\u00f3cz tego \u017ce mo\u017cna znale\u017a\u0107 wiele starych odmian, to r\u00f3wnie\u017c mo\u017cna takie jab\u0142ka kupi\u0107. Maj\u0105 tam za\u0142o\u017cony bodaj\u017ce w latach 90-tych sad, w kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 zgromadzi\u0107 ponad 100 unikatowych starych odmian. Z tego co zrozumia\u0142em, pozyskuj\u0105 je na r\u00f3\u017cne sposoby: np. je\u017cd\u017c\u0105 po kraju i zbieraj\u0105 szczepki, ale r\u00f3wnie\u017c sami ludzie posiadaj\u0105cy ciekawe i unikatowe odmiany przysy\u0142aj\u0105 im zrazy. Nie wszystkie odmiany s\u0105 zidentyfikowane – wiele drzewek nie ma przypisanej nazwy, i funkcjonuje jedynie jako numer; tutaj wci\u0105\u017c prace trwaj\u0105 i od czasu do czasu udaje si\u0119 – na podstawie starych opis\u00f3w \/ rysunk\u00f3w \/ zdj\u0119\u0107 – ustali\u0107 prawdziw\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 kolejnych jab\u0142oni.<\/p>\n\n\n\n

Sad jest prowadzony ca\u0142kowicie naturalnie: drzewa nie s\u0105 nawo\u017cone, oprysk ogranicza si\u0119 do jednorazowego u\u017cycia miedzianu, kt\u00f3ry jest dopuszczony jako \u015brodek w uprawach „bio”, a pod drzewami wa\u0142\u0119saj\u0105 si\u0119 owce, \u017ceby nie trzeba by\u0142o kosi\u0107 trawy. Same drzewa s\u0105 ca\u0142kiem spore, bo szczepione na podk\u0142adkach z Anton\u00f3wki – chocia\u017c sam sad jest wci\u0105\u017c na do\u015b\u0107 wczesnym etapie wzrostu: podobno taki tradycyjny ro\u015bnie 100 lat, potem 100 lat stabilnie rodzi, a nast\u0119pnie przez 100 lat umiera – tutaj m\u00f3wimy o raptem pierwszym 30-leciu. <\/p>\n\n\n\n

Niestety – jak wspomina\u0142em – jab\u0142ek nie ma teraz zbyt wiele, i r\u00f3wnie\u017c w tym sadzie wyra\u017anie wida\u0107 \u017ce drzewka zrobi\u0142y sobie w tym roku przerw\u0119. Mia\u0142em nadziej\u0119 pozbiera\u0107 po dziesi\u0119\u0107, mo\u017ce kilkana\u015bcie kilogram\u00f3w per ka\u017cda odmiana – niestety, w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w nie by\u0142o ich a\u017c tyle. Poza tym jab\u0142onie bardzo wcze\u015bnie zacz\u0119\u0142y przygotowywa\u0107 si\u0119 do zimy, a co za tym idzie jab\u0142ka zacz\u0119\u0142y spada\u0107 wcze\u015bniej ni\u017c mo\u017cna by\u0142o si\u0119 tego spodziewa\u0107. Przyjecha\u0142em dos\u0142ownie w ostatniej chwili, \u017ceby jeszcze co\u015b sobie z tych spad\u00f3w pozbiera\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Wr\u00f3ci\u0142em ob\u0142adowany 140 kilogramami najrozmaitszych odmian \ud83d\ude00 Uda\u0142o mi si\u0119 zdoby\u0107 m.in. Groch\u00f3wk\u0119, \u017bela\u017aniaka, Kalwill\u0119, Kosztel\u0119, wiele r\u00f3\u017cnych Renet i Grafsztynka. Ca\u0142kiem nie\u017ale! Tak prezentuj\u0105 si\u0119 te „prawdziwe jab\u0142ka”:<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Zdj\u0119cie 1 – Jab\u0142ka i jab\u0142ka<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Troch\u0119 szkoda, \u017ce z poszczeg\u00f3lnych odmian jedynie Groch\u00f3wki i \u017bela\u017aniaka jest na tyle du\u017co, \u017ceby by\u0142o sens robi\u0107 z nich jednoodmianowe cyderki. Ale w sumie nic straconego – z pozosta\u0142ych odmian b\u0119d\u0119 po prostu robi\u0142 blendy.<\/p>\n\n\n\n

Jad\u0105c po te jab\u0142ka mia\u0142em nadziej\u0119, \u017ce znajd\u0119 w tym sadzie jak\u0105\u015b odmian\u0119, mo\u017ce nawet kilka, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 mia\u0142y cechy jab\u0142ek cydrowych: np. troch\u0119 goryczki, czy jaki\u015b charakterystyczny posmak. Niestety, pomimo \u017ce uda\u0142o mi si\u0119 spr\u00f3bowa\u0107 jab\u0142ek z wi\u0119kszo\u015bci drzew, wszystkie by\u0142y „normalne”: albo typowo deserowe, albo do pieczenia – \u017cadna nie mia\u0142a poszukiwanych przeze mnie cech. W sumie – po tym jak ostatnio mia\u0142em okazj\u0119 kosztowa\u0107 takie typowo cydrowe jab\u0142ko – wcale mnie to nie dziwi: je\u015bli komu\u015b kiedy\u015b wyros\u0142a przez przypadek taka cydrowa odmiana, czym pr\u0119dzej j\u0105 wycina\u0142, ze wzgl\u0119du na raczej ohydne walory smakowe… \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n\n

Niemniej jednak rozpi\u0119to\u015b\u0107 pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi odmianami, zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem wygl\u0105du (co wyra\u017anie wida\u0107 na zdj\u0119ciu powy\u017cej), jak i smaku, jest ogromna. Niekt\u00f3re odmiany s\u0105 super smaczne, inne niczym szczeg\u00f3lnym si\u0119 nie wyr\u00f3\u017cniaj\u0105, cho\u0107 mo\u017ce do cydru wnios\u0105 mimo wszystko co\u015b ciekawego. Licz\u0119, \u017ce uda mi si\u0119 zrobi\u0107 na ich bazie wiele interesuj\u0105cych po\u0142\u0105cze\u0144!<\/p>\n\n\n\n

Co mnie dodatkowo bardzo cieszy, to wspomniany brak nawoz\u00f3w. Do tej pory zaopatruj\u0105c si\u0119 w komercyjne jab\u0142ka obstawiam \u017ce mia\u0142em do czynienia z do\u015b\u0107 mocno nawo\u017conym materia\u0142em. Ciekawi mnie jak taka niska zawarto\u015b\u0107 azotu prze\u0142o\u017cy si\u0119 na fermentacj\u0119 – czy b\u0119dzie jaka\u015b zauwa\u017calna r\u00f3\u017cnica w tempie procesu, i czy b\u0119dzie si\u0119 da\u0142o \u0142atwiej tak\u0105 fermentacj\u0119 zatrzyma\u0107. <\/p>\n\n\n\n

Poniewa\u017c jab\u0142ka zbiera\u0142em w wi\u0119kszo\u015bci z wilgotnej ziemi (no i te owce…), wszystkie owoce skrupulatnie wyk\u0105pa\u0142em:<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Zdj\u0119cie 2 – Jab\u0142ka w k\u0105pieli, pierwsza tura<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

I gdy ju\u017c zyska\u0142y nieco bardziej apetyczny wygl\u0105d, wysuszy\u0142em i posegregowa\u0142em na trzy grupy:<\/p>\n\n\n\n