co to konkretnie znaczy \u201ena wiosn\u0119\u201d
.<\/li>
no dobrze, \u0142\u0105cz\u0119 te patyki i owijam ta\u015bm\u0105 – czy jest co\u015b na co powinienem zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119?
.<\/li>
Szybka pr\u00f3ba dowiedzenia si\u0119 czego\u015b z Internetu zako\u0144czy\u0142a si\u0119 fiaskiem: za du\u017co informacji, zbyt powierzchowne, sprzeczne. Szkoda czasu. Tak wi\u0119c poradzi\u0142em si\u0119 profesjonalnych sadownik\u00f3w (rozdawanie zraz\u00f3w nieoczekiwanie zaowocowa\u0142o tym, \u017ce zacz\u0105\u0142em mie\u0107 \u201eznajomo\u015bci\u201d w bran\u017cy 😉) i si\u0119gn\u0105\u0142em do fachowej literatury:<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/ksi\u0105\u017cki.jpg\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\nPo trzech tygodniach dorywczej edukacji chyba poj\u0105\u0142em niezb\u0119dne podstawy 😊. W sumie, to szczepienie jest proste! Jest raptem kilka podstawowych zasad i sprawdzonych sposob\u00f3w, kt\u00f3rych trzeba si\u0119 trzyma\u0107. Tym, co pocz\u0105tkowo nieco zaciemnia obraz, jest mnogo\u015b\u0107 wariant\u00f3w i r\u00f3\u017cnych modyfikacji – cz\u0119\u015b\u0107 podyktowana jest po prostu wygod\u0105, subiektywnymi preferencjami, cz\u0119\u015b\u0107 wynika ze skali przedsi\u0119wzi\u0119cia: to, na co mo\u017cna sobie pozwoli\u0107 szczepi\u0105c raptem kilka drzewek, niekoniecznie sprawdzi si\u0119 gdy do zaszczepienia jest kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy. Ale zacznijmy od pocz\u0105tku – spr\u00f3buj\u0119 to jako\u015b podsumowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Uszlachetnianie<\/h1>\n\n\n\n
Jab\u0142onie oczywi\u015bcie rozmna\u017caj\u0105 si\u0119 poprzez pestki. S\u0119k w tym, \u017ce z pestki nigdy nie wyrasta dok\u0142adna kopia orygina\u0142u. Ka\u017cde pokolenie jest nowym eksperymentem ewolucji: maj\u0105 prze\u017cy\u0107 najsilniejsi i najlepiej przystosowani. Zmianom podlegaj\u0105 wszystkie cechy drzewa: pokr\u00f3j, li\u015bcie, kwiaty, jak r\u00f3wnie\u017c owoce. Prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce w nowym pokoleniu drzewek znajdzie si\u0119 takie, kt\u00f3re b\u0119dzie rodzi\u0142o dok\u0142adnie takie same jab\u0142ka jak „rodzic”, jest niezwykle ma\u0142e.<\/p>\n\n\n\n
Jedynym sposobem aby \u201esklonowa\u0107\u201d drzewko, wraz ze wszystkimi jego cechami, jest pobranie jego fragmentu i przeniesienie go na inn\u0105 jab\u0142o\u0144. Wszystko co wyro\u015bnie z takiego transplantowanego kawa\u0142ka b\u0119dzie mia\u0142o dok\u0142adne cechy orygina\u0142u. W szczeg\u00f3lno\u015bci, b\u0119dzie dawa\u0142o takie same owoce. W j\u0119zyku sadowniczym, taki zabieg nazywa si\u0119 uszlachetnianiem<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Uszlachetnia\u0107 mo\u017cna na dwa sposoby. Je\u015bli z oryginalnego drzewa pobieramy ga\u0142\u0105zk\u0119, m\u00f3wimy o uszlachetnianiu poprzez szczepienie<\/strong>. Szczepiona ga\u0142\u0105zka to zraz<\/strong>. Je\u015bli pobieramy tylko oczko<\/strong> (czyli to miejsce, z kt\u00f3rego zwykle wyrasta li\u015b\u0107), m\u00f3wimy o uszlachetnianiu poprzez okulizacj\u0119<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n Uszlachetnia\u0107 mo\u017cna zar\u00f3wno stare drzewa jak i ca\u0142kiem nowe. W przypadku starych drzew, przewa\u017cnie odcina si\u0119 istniej\u0105ce ga\u0142\u0119zie i szczepi w ich miejsce zrazy. Na jednym drzewie mo\u017cna w ten spos\u00f3b zaszczepi\u0107 wiele r\u00f3\u017cnych odmian. W przypadku m\u0142odych drzewek, przewa\u017cnie szczepi lub okulizuje si\u0119 pie\u0144, czyli wszystko co powy\u017cej zast\u0119puje si\u0119 inn\u0105, szlachetn\u0105 odmian\u0105. Takie drzewko, kt\u00f3re s\u0142u\u017cy do zaszczepienia na nim innej odmiany, nazywa si\u0119 podk\u0142adk\u0105<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Dawniej sady zak\u0142ada\u0142o si\u0119 w ten spos\u00f3b, \u017ce najpierw hodowa\u0142o si\u0119 podk\u0142adki, to znaczy wysiewa\u0142o si\u0119 pestki jakiego\u015b losowego drzewka, a nast\u0119pnie, gdy ju\u017c si\u0119 zakorzeni\u0142y i nieco podros\u0142y, uszlachetnia\u0142o si\u0119 je po\u017c\u0105danymi odmianami. Poniewa\u017c siewka siewce nier\u00f3wna, zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem np. si\u0142y korzeni czy odporno\u015bci na mr\u00f3z, choroby i szkodniki, za\u0142o\u017cone w ten spos\u00f3b sady nie by\u0142y jednolite: drzewa r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 wielko\u015bci\u0105 jak i podatno\u015bci\u0105 na r\u00f3\u017cne problemy. <\/p>\n\n\n\n Obecnie podk\u0142adki mo\u017cna kupi\u0107 w sklepach sadowniczych. Podobnie jak same drzewka, r\u00f3wnie\u017c podk\u0142adki wyst\u0119puj\u0105 w r\u00f3\u017cnych odmianach, z kt\u00f3rych ka\u017cda ma \u015bci\u015ble okre\u015blone cechy. \u201eOdmiany\u201d podk\u0142adek r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 przede wszystkim si\u0142\u0105 systemu korzeniowego \u2013 co bezpo\u015brednio przek\u0142ada si\u0119 na maksymalne rozmiary drzewa, a po\u015brednio r\u00f3wnie\u017c na czas po jakim drzewo zacznie owocowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Podk\u0142adki wyst\u0119puj\u0105 w trzech g\u0142\u00f3wnych kategoriach: standardowe<\/strong> (czyli takie na kt\u00f3rych wyrasta pe\u0142nowymiarowe drzewo), p\u00f3\u0142kar\u0142owe <\/strong>oraz kar\u0142owe<\/strong>. Jak du\u017ce konkretnie wyro\u015bnie drzewo zale\u017cy od wielu czynnik\u00f3w: gleby, stanowiska, prowadzenia \u2013 ale orientacyjnie mo\u017cna przyj\u0105\u0107 \u017ce drzewka kar\u0142owe dorosn\u0105 do 2-2,5m, p\u00f3\u0142kar\u0142owe do 3-3,5m, a standardowe osi\u0105gn\u0105 co najmniej 4,5m. Popularn\u0105 podk\u0142adk\u0105 kar\u0142ow\u0105 jest M9, p\u00f3\u0142kar\u0142ow\u0105: M26, a standardow\u0105: A2. <\/p>\n\n\n\n Podk\u0142adka A2 jest specjalnie wyselekcjonowan\u0105 odmian\u0105 Anton\u00f3wki. Jej przewaga nad losow\u0105, wyhodowan\u0105 z pestki siewk\u0105 Anton\u00f3wki polega na tym, \u017ce jej cechy s\u0105 zawsze takie same, w zwi\u0105zku z czym wyrastaj\u0105 na niej jednolite drzewa.<\/p>\n\n\n\n Im mniejsze docelowo jest drzewko, tym szybciej wchodzi w faz\u0119 owocowania. Kar\u0142owe drzewka potrafi\u0105 da\u0107 pierwszy plon ju\u017c w rok-dwa po zasadzeniu. <\/p>\n\n\n\n Podk\u0142adki rozmna\u017ca si\u0119 wegetatywnie, czyli poprzez ukorzenianie. Zajmuj\u0105 si\u0119 tym specjalne szk\u00f3\u0142ki. Polega to na tym, \u017ce zakopuje si\u0119 wybran\u0105 podk\u0142adk\u0119 w ziemi, na p\u0142asko lub nieco pod skosem i czeka si\u0119 a\u017c wypu\u015bci nad powierzchni\u0119 ga\u0142\u0119zie. Te ga\u0142\u0119zie, poniewa\u017c wyrastaj\u0105 spod ziemi, z czasem wypuszczaj\u0105 w\u0142asne korzenie – wtedy si\u0119 je odcina i ka\u017cda z nich staje si\u0119 now\u0105 podk\u0142adk\u0105. Przez to, wszystkie takie kupne podk\u0142adki wygl\u0105daj\u0105 po prostu jak patyki z korzeniami. <\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c w kar\u0142owych podk\u0142adkach korzenie\nnigdy za bardzo si\u0119 nie rozrosn\u0105, bazuj\u0105ce na nich drzewka wymagaj\u0105\npodpierania, jak r\u00f3wnie\u017c trzeba je podlewa\u0107 oraz nawozi\u0107.<\/p>\n\n\n\n Szczepienie polega na\nprzeniesieniu na inne drzewo fragmentu ga\u0142\u0105zki (zraza) pobranego z odmiany\nszlachetnej. <\/p>\n\n\n\n Zrazy pobiera si\u0119 w\nzimie, gdy \u015bpi\u0105 – czyli typowo od grudnia do ko\u0144ca lutego. Pobieranie zraz\u00f3w na\npocz\u0105tku zimy ma t\u0119 zalet\u0119, \u017ce pozwala unikn\u0105\u0107 ewentualnych przemarzni\u0119\u0107, w\nprzypadku siarczystej zimy. Wad\u0105 jest to, \u017ce trzeba je potem d\u0142u\u017cej\nprzechowywa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Termin szczepienia zale\u017cy od konkretnych warunk\u00f3w. W przypadku szczepienia \u201ew gruncie\u201d, czyli na istniej\u0105cych drzewach lub podk\u0142adkach rosn\u0105cych w ziemi, szczepienie wykonuje si\u0119 nie wcze\u015bniej ni\u017c gdy \u201erusz\u0105 soki\u201d, co mo\u017cna pozna\u0107 np. po p\u0119czniej\u0105cych lub wr\u0119cz p\u0119kaj\u0105cych p\u0105kach. W zale\u017cno\u015bci od pogody, wypada to gdzie\u015b w kwietniu. Nie trzeba si\u0119 przy tym spieszy\u0107, bo szczepi\u0107 mo\u017cna r\u00f3wnie dobrze w maju, nawet po Zimnej Zo\u015bce, nawet gdy drzewka\/podk\u0142adki wypuszcz\u0105 ju\u017c listki. W ka\u017cdym razie, warto poczeka\u0107, a\u017c pogoda si\u0119 ociepli i temperatura nie b\u0119dzie spada\u0107 poni\u017cej zera. W przypadku niespodziewanego za\u0142amania pogody i powrotu zimy, zaszczepione zrazy mo\u017cna spr\u00f3bowa\u0107 os\u0142oni\u0107 przed wiatrem i mrozem zak\u0142adaj\u0105c na nie papierowe tutki.<\/p>\n\n\n\n G\u0142\u00f3wnym powodem, dla kt\u00f3rego zwyczajowo szczepi(\u0142o) si\u0119 raczej wcze\u015bniej ni\u017c p\u00f3\u017aniej, jest kwestia przechowywania zraz\u00f3w. Podstawowa zasada jest taka, \u017ce zrazy musz\u0105 by\u0107 w spoczynku<\/strong>: nie mog\u0105 same \u201eruszy\u0107\u201d zanim zostan\u0105 zaszczepione. Tradycyjnie zrazy przechowywa\u0142o si\u0119 przez zim\u0119 zakopane pod ziemi\u0105, w wilgotnym piasku \u2013 st\u0105d te\u017c czas ich przechowywania podyktowany by\u0142 og\u00f3ln\u0105 temperatur\u0105. Obecnie, szczeg\u00f3lnie je\u015bli w gr\u0119 wchodz\u0105 niewielkie ilo\u015bci, zrazy najlepiej przechowywa\u0107 w lod\u00f3wce, idealnie w temperaturze 0-2C. Musz\u0105 by\u0107 przy tym zabezpieczone przed wyschni\u0119ciem, czyli np. zawini\u0119te w wilgotn\u0105 szmatk\u0119, lub \u2013 poniewa\u017c wiele dzisiejszych lod\u00f3wek bardzo intensywnie wysusza \u2013 zamkni\u0119te w woreczku strunowym wraz z kawa\u0142kiem wilgotnego (ale nie mokrego) r\u0119cznika papierowego. Wilgotny papierek warto od czasu do czasu wymieni\u0107 i przewietrzy\u0107 przy okazji zrazy. W przypadku przechowywania w lod\u00f3wce, ryzyko \u017ce zrazy samoczynnie rozpoczn\u0105 wegetacj\u0119 jest niewielkie i mo\u017cna je w ten spos\u00f3b trzyma\u0107 do maja i d\u0142u\u017cej.<\/p>\n\n\n\n W przypadku szczepienia \u201ew r\u0119ku\u201d, to znaczy gdy podk\u0142adki mo\u017cna wyj\u0105\u0107 z gruntu i szczepi\u0107 w pomieszczeniu, operacj\u0119 mo\u017cna zacz\u0105\u0107 nieco wcze\u015bniej, tzn. ju\u017c w marcu. W tym celu podk\u0142adki przechowuje si\u0119 najpierw przez ~1-2 tygodnie w temperaturze 10-12C, \u017ceby pobudzi\u0107 je do \u017cycia. Nast\u0119pnie szczepi si\u0119 je i ponownie pozostawia, na ~2 tygodnie, wci\u0105\u017c w tym samym ch\u0142odnym pomieszczeniu, \u017ceby \u0142\u0105czenie si\u0119 wst\u0119pnie zespoli\u0142o. Po tym czasie, je\u015bli drzewka jeszcze nie ruszy\u0142y, mo\u017cna wysadzi\u0107 je na docelowe miejsce, niezale\u017cnie od panuj\u0105cej pogody. Natomiast, gdy zd\u0105\u017cy\u0142y wypu\u015bci\u0107 przyrosty, trzeba przenie\u015b\u0107 je w jak najch\u0142odniejsze miejsce, \u017ceby spowolni\u0107 wzrosty i wysadzi\u0107 dopiero po wyra\u017anym ociepleniu. <\/p>\n\n\n\n Bardzo wczesne szczepienie, czasem rozpoczynane nawet w lutym, stosowane jest typowo przez wielkoskalowych sadownik\u00f3w, kt\u00f3rzy maj\u0105c do przygotowania dziesi\u0105tki tysi\u0119cy sadzonek i potrzebuj\u0105 roz\u0142o\u017cy\u0107 sobie prac\u0119 w czasie. W warunkach amatorskich, nie warto zbytnio przyspiesza\u0107 szczepienia, bo drzewko kt\u00f3re rozpocznie intensywn\u0105 wegetacj\u0119 jeszcze w zimie, w pomieszczeniu, wymaga potem mozolnego hartowania przed wysadzeniem na zewn\u0105trz \u2013 w przeciwnym razie mo\u017ce \u0142atwo przemarzn\u0105\u0107 lub dozna\u0107 oparze\u0144 od s\u0142o\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n Zrazy mog\u0105 mie\u0107\nr\u00f3\u017cne \u015brednice – najwygodniej operuje si\u0119 takim o grubo\u015bci o\u0142\u00f3wka, ale z powodzeniem\nmo\u017cna szczepi\u0107 zar\u00f3wno cie\u0144sze, jak i grubsze. Przy czym zraz nie mo\u017ce by\u0107\ngrubszy od podk\u0142adki, na kt\u00f3rej jest szczepiony. Mog\u0105 te\u017c mie\u0107 r\u00f3\u017cne d\u0142ugo\u015bci \u2013\nzasadniczo, wystarczy je\u015bli maj\u0105 przynajmniej jedno \u201eoczko\u201d, ale typowo u\u017cywa\nsi\u0119 nieco d\u0142u\u017cszych, rz\u0119du 3-4 oczkowych, poniewa\u017c \u0142atwiej si\u0119 nimi manipuluje.\nZrazem mo\u017ce by\u0107 zar\u00f3wno \u015brodkowa cz\u0119\u015b\u0107 ga\u0142\u0105zki, jak i sama ko\u0144c\u00f3wka zako\u0144czona\np\u0105kiem. Je\u015bli zraz nie ma naturalnego zako\u0144czenia, przycina si\u0119 go do\u015b\u0107 blisko\n(~0,5-1cm) za wybranym p\u0105kiem, a ko\u0144c\u00f3wk\u0119 zabezpiecza si\u0119 przed wyschni\u0119ciem\nma\u015bci\u0105 sadownicz\u0105.<\/p>\n\n\n\n Zrazy mo\u017cna szczepi\u0107 w r\u00f3\u017cnych miejscach. Na starych drzewach, mog\u0105 to by\u0107 zar\u00f3wno ko\u0144c\u00f3wki ga\u0142\u0105zek, jak i kikuty po uci\u0119tych ga\u0142\u0119ziach czy konarach. W przypadku m\u0142odych podk\u0142adek, z kt\u00f3rych docelowo ma powsta\u0107 drzewo szlachetnej odmiany, zraz szczepi si\u0119 do pnia, kt\u00f3ry ucina si\u0119 w tym celu zwykle na wysoko\u015bci 15cm-50cm. Nic oczywi\u015bcie nie stoi na przeszkodzie, \u017ceby zaszczepi\u0107 podk\u0142adk\u0119 wy\u017cej, cho\u0107 drzewka szczepione wysoko rosn\u0105 nieco s\u0142abiej i osi\u0105gaj\u0105 mniejsze rozmiary \u2013 co jest szczeg\u00f3lnie wyra\u017ane w przypadku podk\u0142adek skarlaj\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n Podstawow\u0105 zasad\u0105 warunkuj\u0105c\u0105 powodzenie operacji jest odpowiednie spasowanie \u0142\u0105czonych element\u00f3w, tak aby mog\u0142o doj\u015b\u0107 do zro\u015bni\u0119cia. Za proces zrastania odpowiada miazga tw\u00f3rcza, tak zwane kambium. To w\u0142a\u015bnie w miazdze tworz\u0105 si\u0119 nowe kom\u00f3rki (tak zwany kalus), kt\u00f3re zalewaj\u0105 ran\u0119 i w efekcie doprowadzaj\u0105 do zespolenia. Miazga znajduje si\u0119 pomi\u0119dzy drewnem a kor\u0105. \u017beby dosz\u0142o do zro\u015bni\u0119cia, miazgi \u0142\u0105czonych element\u00f3w musz\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 styka\u0107<\/strong>. W przypadku \u0142\u0105czenia element\u00f3w o takiej samej grubo\u015bci kory, przy pasowaniu mo\u017cna kierowa\u0107 si\u0119 wyr\u00f3wnaniem zewn\u0119trznych powierzchni. Gdy warstwy kory maj\u0105 r\u00f3\u017cne grubo\u015bci, trzeba wzi\u0105\u0107 na to odpowiedni\u0105 poprawk\u0119.<\/p>\n\n\n\n Szczepienie wykonuje si\u0119 na cztery g\u0142\u00f3wne sposoby:<\/p>\n\n\n\n Wyb\u00f3r konkretnego\nsposobu podyktowany jest wymiarami \u0142\u0105czonych element\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Przez stosowanie<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n Szczepienie przez stosowanie wykonuje si\u0119 gdy \u0142\u0105czone elementy maj\u0105 takie same, lub prawie takie same, \u015brednice. Nazwa \u201estosowanie\u201d odnosi si\u0119 do tego, \u017ce zraz i podk\u0142adk\u0119 trzeba jak najlepiej do siebie \u201eprzystosowa\u0107\u201d, czyli dopasowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n W podstawowej wersji, stosowanie polega na r\u00f3wnym, sko\u015bnym \u015bci\u0119ciu obydwu element\u00f3w na d\u0142ugo\u015bci odpowiadaj\u0105cej kilku \u015brednicom zraza (np. w przypadku typowego zraza o \u015brednicy o\u0142\u00f3wka, d\u0142ugo\u015b\u0107 ci\u0119cia powinna wynosi\u0107 oko\u0142o 3cm) a nast\u0119pnie \u015bcis\u0142ym z\u0142\u0105czeniu ze sob\u0105 powierzchni. Je\u015bli elementy nieco r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 pomi\u0119dzy sob\u0105 \u015brednicami, trzeba je wyr\u00f3wna\u0107 do boku<\/strong>, tak aby miazgi styka\u0142y si\u0119 ze sob\u0105 przynajmniej z jednej strony. <\/p>\n\n\n\n Po z\u0142\u0105czeniu, elementy trzeba do siebie docisn\u0105\u0107, np. owijaj\u0105c je sznurkiem, rafi\u0105, gumk\u0105, ta\u015bm\u0105 lub foli\u0105. W sklepach sadowniczych mo\u017cna kupi\u0107 specjalne gumki oraz elastyczne paski, kt\u00f3re z czasem, pod wp\u0142ywem warunk\u00f3w atmosferycznych, ulegaj\u0105 degradacji, samoczynnie \u0142uszcz\u0105c si\u0119 i odpadaj\u0105c pod koniec sezonu. Jest to bardzo wygodne, bo nie trzeba ich dogl\u0105da\u0107 i luzowa\u0107, \u017ceby nie wrzyna\u0142y si\u0119 w kor\u0119.<\/p>\n\n\n\n Opr\u00f3cz zwi\u0105zania, miejsca\n\u0142\u0105czenia powinny by\u0107 zabezpieczone przed wysychaniem. Je\u015bli zastosowana owijka\nnie gwarantuje szczelno\u015bci, miejsce szczepienia trzeba dodatkowo zabezpieczy\u0107\nma\u015bci\u0105 sadownicz\u0105. Ma\u015b\u0107 musi by\u0107 g\u0119sta, \u017ceby nie wciek\u0142a pomi\u0119dzy \u0142\u0105czone\npowierzchnie.<\/p>\n\n\n\n W praktyce, podstawowa wersja szczepienia przez stosowanie mo\u017ce przyprawia\u0107 niewielkich problem\u00f3w, ze wzgl\u0119du na to, \u017ce \u0142\u0105czone fragmenty nie trzymaj\u0105 si\u0119 razem, co utrudnia rozpocz\u0119cie owijania, jak r\u00f3wnie\u017c maj\u0105 tendencj\u0119 do przesuwania si\u0119 wzgl\u0119dem siebie. St\u0105d te\u017c, cz\u0119sto stosuje si\u0119 niewielk\u0105 modyfikacj\u0119, polegaj\u0105c\u0105 na naci\u0119ciu dodatkowych j\u0119zyczk\u00f3w, dzi\u0119ki czemu \u0142\u0105czone fragmenty zaczepiaj\u0105 si\u0119 o siebie, co u\u0142atwia dalsze manipulacje.<\/p>\n\n\n\n Szczepienia przez stosowanie bardzo dobrze si\u0119 zrastaj\u0105. Po sezonie-dw\u00f3ch pozostaje po nich jedynie niewielka blizna na korze, kt\u00f3ra z czasem staje si\u0119 coraz mniej widoczna. Podobno, zrosty s\u0105 najlepsze, gdy z ty\u0142u ka\u017cdego ze sko\u015bnych ci\u0119\u0107 znajduje si\u0119 p\u0105k.<\/p>\n\n\n\n Na przystawk\u0119<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n W przypadku gdy podk\u0142adka\njest grubsza od szczepionego zraza, stosuje si\u0119 tak zwane szczepienie na przystawk\u0119.<\/p>\n\n\n\n Szczepienie na przystawk\u0119 rz\u0105dzi si\u0119 dok\u0142adnie takimi samymi prawami jak szczepienie przez stosowanie. R\u00f3\u017cnica polega na tym, \u017ce podk\u0142adki nie nacina si\u0119 w ca\u0142o\u015bci, tylko \u015bcina si\u0119 cz\u0119\u015bciowo, tak aby uci\u0119ta powierzchnia pasowa\u0142a do zraza. <\/p>\n\n\n\n Podobnie jak w przypadku stosowania, wygodnie jest naci\u0105\u0107 w obydwu elementach j\u0119zyczki, stabilizuj\u0105ce po\u0142\u0105czenie na czas owijania. Dodatkowo, w zrazie mo\u017cna naci\u0105\u0107 tak zwane siode\u0142ko, dzi\u0119ki czemu powierzchnia pozostanie r\u00f3wnej szeroko\u015bci i b\u0119dzie lepiej pasowa\u0142a do naci\u0119cia na podk\u0142adce. Siode\u0142ko umo\u017cliwia lepsz\u0105 kontrol\u0105 nad wzajemn\u0105 pozycj\u0105 \u0142\u0105czonych fragment\u00f3w \u2013 je\u015bli podczas owijania odsunie si\u0119 od ko\u0144ca podk\u0142adki, wiadomo \u017ce trzeba dopchn\u0105\u0107 zraz.<\/p>\n\n\n\n Na klin<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n Przy wi\u0119kszej r\u00f3\u017cnicy \u015brednic, np. gdy podk\u0142adka jest dwukrotnie grubsza od szczepionego zraza, zamiast szczepienia na przystawk\u0119 mo\u017cna (ale nie trzeba) pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 szczepieniem na klin, kt\u00f3re nazywane jest r\u00f3wnie\u017c szczepieniem na sarni\u0105 n\u00f3\u017ck\u0119. <\/p>\n\n\n\n Ten spos\u00f3b szczepienia polega na wyci\u0119ciu w podk\u0142adce szczeliny w kszta\u0142cie klina, a nast\u0119pnie wpasowaniu w to miejsce zrazu, \u015bci\u0119tego dok\u0142adnie w taki sam kszta\u0142t. Przy czym, podobnie jak w innych metodach, najwa\u017cniejsze jest zapewnienie styczno\u015bci warstw miazgi \u2013 nieco g\u0142\u0119biej wewn\u0105trz mo\u017cna pozwoli\u0107 sobie na pewne niedopasowanie; zostanie ono z czasem zalane przez kalus. Podobnie jak w pozosta\u0142ych sposobach szczepienia, \u0142\u0105czone elementy trzeba zwi\u0105za\u0107 ze sob\u0105 i dok\u0142adnie zabezpieczy\u0107 ma\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n Szczepienie na klin\ndaje bardzo dobre po\u0142\u0105czenie, jak r\u00f3wnie\u017c w wi\u0119kszym stopniu zapobiega\nzamieraniu podk\u0142adki w cz\u0119\u015bci przeciwleg\u0142ej miejscu przystawienia zrazu. Niemniej\njednak jest do\u015b\u0107 trudne do wykonania i wymaga wi\u0119kszej wprawy ni\u017c pozosta\u0142e\nsposoby.<\/p>\n\n\n\n Ko\u017cuchowanie<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n Przy du\u017cych r\u00f3\u017cnicach \u015brednic, typowo w przypadku szczepie\u0144 wykonywanych na starych drzewach, w miejsce odci\u0119tych ga\u0142\u0119zi lub konar\u00f3w, stosuje si\u0119 szczepienie przez ko\u017cuchowanie, zwane inaczej szczepieniem pod kor\u0119. Ko\u017cuchowanie jest najprostszym do wykonania sposobem szczepienia i zwykle bardzo dobrze si\u0119 udaje. Chocia\u017c w por\u00f3wnaniu z innymi metodami, daje stosunkowo najs\u0142absze \u0142\u0105czenia.<\/p>\n\n\n\n W podstawowej wersji, ko\u017cuchowanie polega na rozci\u0119ciu kory, rozchyleniu brzeg\u00f3w, i nast\u0119pnie umieszczeniu pod nimi \u015bci\u0119tego na skos zraza. Zraz najlepiej umie\u015bci\u0107 w ten spos\u00f3b, aby w rozci\u0119ciu kory znalaz\u0142 si\u0119 p\u0105k. Podobno wp\u0142ywa to pozytywnie na si\u0142\u0119 zrostu, jak r\u00f3wnie\u017c, gdy szczepiony zraz zostanie przez przypadek z\u0142amany (na przyk\u0142ad przez siadaj\u0105ce ptaki), wci\u0105\u017c jest szansa \u017ce przynajmniej ten jeden p\u0105k si\u0119 przyjmie.<\/p>\n\n\n\n Szczepienia pod kor\u0119 wykonuje si\u0119 zwykle do\u015b\u0107 p\u00f3\u017ano, gdy kora ju\u017c swobodnie odchodzi. Typowo jest to druga po\u0142owa kwietnia, lub maj. Szczepiona ga\u0142\u0105\u017a mo\u017ce ju\u017c by\u0107 w pe\u0142nym rozwoju i mie\u0107 tegoroczne przyrosty. W okresie spoczynku, gdy kora \u015bci\u015ble przywiera do drewna, nie da si\u0119 takiego szczepienia wykona\u0107.<\/p>\n\n\n\n Pewna modyfikacja powy\u017cszego sposobu polega na tym, \u017ce po naci\u0119ciu kory podnosi si\u0119 nie oba, a tylko jeden jej brzeg i pod nim umieszcza si\u0119 zraz, w taki spos\u00f3b \u017ceby bok zrazu przylega\u0142 do drugiego brzegu kory. I dodatkowo, na tej linii, zdejmuje si\u0119 ze zrazu cieniutki paseczek kory, tak aby ods\u0142oni\u0107 miazg\u0119. Takie przygotowanie wzmacnia i przyspiesza zrastanie.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli uci\u0119ta ga\u0142\u0105\u017a ma du\u017c\u0105 \u015brednic\u0119, zwykle na kikucie ko\u017cuchuje si\u0119 dwa, lub wi\u0119cej zraz\u00f3w, kt\u00f3re r\u00f3wnomiernie rozmieszcza si\u0119 na obwodzie. Ma to na celu zachowanie wegetacji na ca\u0142ym przekroju uci\u0119tej ga\u0142\u0119zi – w przeciwnym razie cz\u0119\u015b\u0107 znajduj\u0105ca si\u0119 naprzeciw miejsca szczepienia z czasem zamiera i usycha. <\/p>\n\n\n\n Je\u015bli kora jest gruba, nieelastyczna i nie daje si\u0119 odchyli\u0107, wycina si\u0119 w niej po prostu okienko i w nie wpasowuje si\u0119 zraz. Wa\u017cne, \u017ceby okienko mia\u0142o dok\u0142adnie tak\u0105 \u015brednic\u0119 jak zraz i \u017ceby brzegi zrazu mia\u0142y kontakt z kor\u0105. <\/p>\n\n\n\n Je\u015bli, ze wzgl\u0119du na grubo\u015b\u0107 kory, zraz\u00f3w nie da si\u0119 zamocowa\u0107 przez obwi\u0105zanie, trzeba je przybi\u0107 do ga\u0142\u0119zi cienkimi gwo\u017adzikami. <\/p>\n\n\n\n W odr\u00f3\u017cnieniu od\nszczepienia zraz\u00f3w, okulizacja polega na pobraniu z odmiany szlachetnej i\nprzeniesieniu na inne drzewo tylko pojedynczego \u201eoczka\u201d. Oczko to jest to\nmiejsce, z kt\u00f3rego wyrasta li\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Okulizacj\u0119 mo\u017cna\nwykonywa\u0107 w dw\u00f3ch terminach: na wiosn\u0119, gdy rusz\u0105 ju\u017c soki i kora \u0142atwo daje si\u0119\nju\u017c podnosi\u0107, oraz w lecie, pocz\u0105wszy od ostatniej dekady lipca, do ko\u0144ca sierpnia.\nR\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy tymi terminami polega na tym, \u017ce oczka zaszczepione na wiosn\u0119\nwyrastaj\u0105 jeszcze w tym samym sezonie, podczas gdy te szczepione w lecie wyrastaj\u0105\ndopiero na kolejn\u0105 wiosn\u0119. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce na wiosn\u0119 okulizuje si\u0119 \u201e\u017cywym\u201d, a w\nlecie \u201e\u015bpi\u0105cym\u201d oczkiem. Typowo, okulizacj\u0119 wykonuje si\u0119 w tym drugim terminie.<\/p>\n\n\n\n Przewaga letniego terminu\nszczepienia bierze si\u0119 st\u0105d, \u017ce oczko ma ca\u0142\u0105 jesie\u0144 \u017ceby si\u0119 porz\u0105dnie zrosn\u0105\u0107,\nzanim wypu\u015bci przyrost, przez co mniejsze jest ryzyko wy\u0142amania. Wcze\u015bniej r\u00f3wnie\u017c\nrozpocznie wegetacj\u0119 na wiosn\u0119, dzi\u0119ki czemu przyrost b\u0119dzie mia\u0142 wi\u0119cej czasu\n\u017ceby porz\u0105dnie wyrosn\u0105\u0107, zdrewnie\u0107 i przygotowa\u0107 si\u0119 do zimy, przez co mniejsze\njest ryzyko, \u017ce przemarznie. <\/p>\n\n\n\n Materia\u0142 na okulizacj\u0119 wiosenn\u0105 pobiera i przechowuje si\u0119 dok\u0142adnie tak samo jak zrazy do szczepienia. Natomiast w przypadku okulizacji letniej, materia\u0142 pobiera si\u0119 tego samego dnia kiedy planuje si\u0119 okulizowa\u0107; wybiera si\u0119 ga\u0142\u0105zk\u0119 tegoroczn\u0105, kt\u00f3ra w ca\u0142o\u015bci, lub przynajmniej w wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci, zd\u0105\u017cy\u0142a ju\u017c zdrewnie\u0107. Do szczepienia s\u0142u\u017c\u0105 oczka z cz\u0119\u015bci zdrewnia\u0142ej. \u017beby przyspieszy\u0107 drewnienie ga\u0142\u0105zek i pobudzi\u0107 drzewko do tworzenia mocniejszych oczek, na dwa tygodnie przed planowanym terminem okulizacji warto uszczykn\u0105\u0107 ko\u0144c\u00f3wk\u0119 przeznaczonej na oczka ga\u0142\u0105zki. <\/p>\n\n\n\n Po \u015bci\u0119ciu ga\u0142\u0105zki, natychmiast odcina si\u0119 wszystkie listki, \u017ceby zapobiec utracie wody. Pozostawia si\u0119 przy tym kr\u00f3tkie ogonki, \u017ceby \u0142atwiej mo\u017cna by\u0142o takim oczkiem manipulowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Wprawdzie nic nie stoi na przeszkodzie, \u017ceby okulizowa\u0107 istniej\u0105ce drzewa, okulizacj\u0119 stosuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie do uszlachetniania podk\u0142adek. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 drzewek sprzedawanych przez szk\u00f3\u0142ki jest w\u0142a\u015bnie okulizowana. W por\u00f3wnaniu ze szczepieniem zraz\u00f3w, okulizacja tworzy lepsze i wytrzymalsze zrosty, jak r\u00f3wnie\u017c jest to metoda bardziej ekonomiczna: zajmuje mniej czasu oraz pozwala na lepsze wykorzystanie pobranego materia\u0142u, co ma niebagatelne znaczenie przy operacjach, gdzie sadzonki liczy si\u0119 w dziesi\u0105tkach tysi\u0119cy. <\/p>\n\n\n\n Podk\u0142adki okulizuje si\u0119 zwykle do\u015b\u0107 nisko, rz\u0119du 15cm od poziomu gruntu lub nawet ni\u017cej. Cho\u0107 podobnie jak w przypadku szczepienia zraz\u00f3w, nic nie stoi na przeszkodzie \u017ceby okulizowa\u0107 pie\u0144 na wi\u0119kszej wysoko\u015bci. Z tym samym zastrze\u017ceniem, \u017ce drzewka okulizowane wy\u017cej rosn\u0105 nieco s\u0142abiej.<\/p>\n\n\n\n Okulizacj\u0119 wykonuje\nsi\u0119 na dwa podstawowe sposoby:<\/p>\n\n\n\n Pod kor\u0119<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n W tym sposobie, oczko wycina si\u0119 z ga\u0142\u0105zki bardzo p\u0142ytko, jedynie z cienk\u0105 tarczk\u0105 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z okalaj\u0105cej kory oraz niewielkiej ilo\u015bci znajduj\u0105cego si\u0119 pod spodem drewna. Oczko najlepiej wycina si\u0119 w ten spos\u00f3b, \u017ce najpierw nacina si\u0119 kor\u0119 ~1-1,5 cm od oczka, a nast\u0119pnie jednym ci\u0119ciem ostrego no\u017cyka podcina si\u0119 je od drugiej strony. Odci\u0119te oczko najlepiej trzyma\u0107 za ogonek po li\u015bciu, lub w przypadku jego braku za ko\u0144c\u00f3wk\u0119 uci\u0119tej kory, \u017ceby unikn\u0105\u0107 zabrudzenia powierzchni szczepienia.<\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c podobnie jak w przypadku szczepienia zraz\u00f3w, za zrastanie oczka z podk\u0142adk\u0105 odpowiada miazga, niekt\u00f3rzy radz\u0105, \u017ceby z pobranego oczka usun\u0105\u0107 resztki znajduj\u0105cego si\u0119 pod spodem drewienka, jako \u017ce jest ono do niczego niepotrzebne. Nie jest to jednak zalecane \u2013 taki zabieg w \u017caden spos\u00f3b nie polepsza skuteczno\u015bci, a zrobiony nieumiej\u0119tnie stwarza ryzyko trwa\u0142ego uszkodzenia oczka.<\/p>\n\n\n\n Oczko osadza si\u0119 na\npodk\u0142adce w wyci\u0119tym w korze okienku, typowo w kszta\u0142cie litery T. Nacinaj\u0105c i\npodnosz\u0105c kor\u0119 trzeba uwa\u017ca\u0107, \u017ceby zrobi\u0107 to bardzo delikatnie i nie uszkodzi\u0107\nprzy okazji znajduj\u0105cego si\u0119 pod spodem drewna, poniewa\u017c substancje wydzielane\nprzez drewno w celu naprawy uszkodzenia utrudnia zrastanie si\u0119 z oczkiem. <\/p>\n\n\n\n Po umieszczeniu w okienku, tarczk\u0119 okrywa si\u0119 kor\u0105 i nast\u0119pnie obwi\u0105zuje, sznurkiem lub foli\u0105, w taki spos\u00f3b \u017ceby samo oczko nie by\u0142o zas\u0142oni\u0119te. Nie ma potrzeby smarowania ma\u015bci\u0105. Natomiast w przypadku upa\u0142\u00f3w warto miejsce okulizacji os\u0142oni\u0107 np. tutk\u0105 papierow\u0105. Dobrze jest te\u017c unika\u0107 umieszczania oczek od strony po\u0142udniowej.<\/p>\n\n\n\n Przygotowanie naci\u0119\u0107 u\u0142atwia specjalny no\u017cyk, tak zwany okulizak. Okulizaki maj\u0105 zwykle lekko zaokr\u0105glony ku g\u00f3rze koniec ostrza, \u017ceby mo\u017cna by\u0142o delikatniej wykona\u0107 naci\u0119cie. Jak r\u00f3wnie\u017c z ty\u0142u ostrza maj\u0105 zwykle specjaln\u0105 t\u0119p\u0105 pi\u0119tk\u0119, kt\u00f3ra s\u0142u\u017cy do unoszenia brzeg\u00f3w naci\u0119tej kory. Niekt\u00f3re okulizaki maj\u0105 te\u017c uchwyt zako\u0144czony tak zwan\u0105 kostk\u0119, kt\u00f3ra s\u0142u\u017cy do podnoszenia nieco grubszej kory.<\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c pie\u0144\npodk\u0142adki szybko grubieje, w przypadku gdy owijka naoko\u0142o miejsca okulizacji\njest nieelastyczna, trzeba j\u0105 zluzowa\u0107, lub przewi\u0105za\u0107 na nowo, po oko\u0142o dw\u00f3ch\ntygodniach. Pomimo, \u017ce po tym czasie oczko mo\u017ce sprawia\u0107 wra\u017cenie\nprzyro\u015bni\u0119tego, musi pozosta\u0107 zawi\u0105zane jeszcze przez co najmniej kolejny\nmiesi\u0105c.<\/p>\n\n\n\n W przypadku szczepienia na wiosn\u0119, po dw\u00f3ch tygodniach od okulizacji, podk\u0142adk\u0119 ucina si\u0119 powy\u017cej miejsca za\u0142o\u017cenia oczka, pozostawiaj\u0105c 10 cm czop. Do tego czopa przywi\u0105zuje si\u0119 potem wyrastaj\u0105c\u0105 z oczka ga\u0142\u0105zk\u0119, zabezpieczaj\u0105c j\u0105 w ten spos\u00f3b przed wy\u0142amaniem. Czop w ca\u0142o\u015bci usuwa si\u0119 dopiero na wiosn\u0119, \u015bcinaj\u0105c go nieco pod skosem, tak \u017ceby sp\u0142ywaj\u0105ca po nim woda \u015bcieka\u0142a na przeciwn\u0105 stron\u0119 ni\u017c oczko. <\/p>\n\n\n\n W przypadku szczepienia w lecie, podk\u0142adk\u0119 \u015bcina si\u0119 na 10 cm dopiero na wiosn\u0119, a czop usuwa w sierpniu. Zbyt wczesne usuni\u0119cie czopa stwarza ryzyko wy\u0142amania si\u0119 nowego przyrostu, za\u015b przy zbyt p\u00f3\u017anym, powsta\u0142a rana nie b\u0119dzie mia\u0142a wystarczaj\u0105co czasu, \u017ceby zaleczy\u0107 si\u0119 przed zim\u0105.<\/p>\n\n\n\n Na przystawk\u0119<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n Spos\u00f3b okulizacji na przystawk\u0119 od powy\u017cszego r\u00f3\u017cni si\u0119 jedynie sposobem wyci\u0119cia i osadzenia oczka. Oczko wycina si\u0119 wraz z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 drewna, a na podk\u0142adce wycina si\u0119 pasuj\u0105ce powierzchniowo miejsce, do kt\u00f3rego przystawia si\u0119 fragment z oczkiem. Poniewa\u017c miejsce \u0142\u0105czenia nie jest schowane pod kor\u0105, po przywi\u0105zaniu do podk\u0142adki miejsce okulizacji trzeba przesmarowa\u0107 ma\u015bci\u0105. <\/p>\n\n\n\n Jako \u017ce w tej metodzie nie ma konieczno\u015bci podnoszenia fragment\u00f3w kory, zabieg ten mo\u017cna (ale nie trzeba) wykona\u0107 na wiosn\u0119 nieco wcze\u015bniej ni\u017c powy\u017csz\u0105 okulizacj\u0119 pod kor\u0119. Wszystkie inne zasady s\u0105 dok\u0142adnie takie same.<\/p>\n\n\n\n No, troch\u0119 mi si\u0119 rozja\u015bni\u0142o w kwestii tych szczepie\u0144! W mi\u0119dzyczasie, bo spisanie tego wszystkiego jak zwykle troch\u0119 mi zaj\u0119\u0142o, zaszczepi\u0142em ponad 30 podk\u0142adek:<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli pogoda dopisze, wysadz\u0119 je w najbli\u017cszy weekend. Stanowiska ju\u017c z grubsza przygotowa\u0142em, jeszcze tylko musz\u0119 zrobi\u0107 podp\u00f3rki i roz\u0142o\u017cy\u0107 nawadnianie, bo wi\u0119kszo\u015b\u0107 to kar\u0142owe M9-tki 😊 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nareszcie przysz\u0142a wiosna! Wprawdzie pogoda jakby zapomnia\u0142a o kalendarzu, ale przynajmniej wed\u0142ug prognozy nied\u0142ugo ma ju\u017c by\u0107 nieco cieplej. A co za tym idzie, trzeba zacz\u0105\u0107 my\u015ble\u0107 o szczepieniu cydrowych jab\u0142onek. W lod\u00f3wce czekaj\u0105 zrazy, a ja \u2013 jak co … Czytaj dalej Podk\u0142adki<\/h1>\n\n\n\n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\nSzczepienie<\/h1>\n\n\n\n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<\/a><\/figure><\/li><\/a><\/figure><\/li><\/ul>\n\n\n\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\nOkulizacja<\/strong><\/h1>\n\n\n\n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\nPodsumowanie<\/h1>\n\n\n\n
Mo\u017ce komu\u015b te\u017c si\u0119 przyda \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n