{"id":6336,"date":"2024-11-17T19:05:03","date_gmt":"2024-11-17T18:05:03","guid":{"rendered":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/?p=6336"},"modified":"2024-11-18T23:23:33","modified_gmt":"2024-11-18T22:23:33","slug":"dokad-zmierza-polski-cydr-rzemieslniczy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/?p=6336","title":{"rendered":"Dok\u0105d zmierza polski cydr rzemie\u015blniczy?"},"content":{"rendered":"\n<p>Gar\u015b\u0107 spostrze\u017ce\u0144, komentarzy i przemy\u015ble\u0144 na temat polskich cydr\u00f3w rzemie\u015blniczych.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Przegl\u0105d cydr\u00f3w rzemie\u015blniczym by\u0142 ciekawym do\u015bwiadczeniem, ale nie mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce w efekcie zapa\u0142a\u0142em do polskich cydr\u00f3w nag\u0142ym entuzjazmem. Trafi\u0142em wprawdzie na kilka naprawd\u0119 fajnych produkt\u00f3w, ale ca\u0142okszta\u0142t wci\u0105\u017c jest zniech\u0119caj\u0105cy. Przed polskim cydrem rzemie\u015blniczym jeszcze d\u0142uga droga, zanim b\u0119dzie mia\u0142 potencja\u0142, aby powalczy\u0107 o wzgl\u0119dy szerszego grona konsument\u00f3w. Chocia\u017c nie jestem przekonany, \u017ce faktycznie ma takie ambicje. Bo jakby si\u0119 nad tym zastanowi\u0107, to wcale nie jest to takie oczywiste.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Kr\u00f3tka historia cydr\u00f3w w Polsce<\/h1>\n\n\n\n<p>Nie mamy w Polsce kultury cydrowej i nie istnieje co\u015b takiego jak tradycyjny polski cydr. Oczywi\u015bcie, jab\u0142eczniki by\u0142y znane i pijane zar\u00f3wno w zagrodach jak i na dworach. By\u0142y sposobem na zagospodarowanie nadwy\u017cek, wykorzystanie owoc\u00f3w, kt\u00f3re do niczego innego si\u0119 nie nadawa\u0142y, lub po prostu stanowi\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142o taniego alkoholu. W ko\u0144cu jab\u0142ka zawsze by\u0142y pod r\u0119k\u0105, a jak si\u0119 nie ma co si\u0119 lubi, to si\u0119 lubi co si\u0119 ma \u2013 ale to nie znaczy, \u017ce od razu pa\u0142a si\u0119 do tego mi\u0142o\u015bci\u0105. Wraz z upowszechnieniem si\u0119 bardziej atrakcyjnych alternatyw, o jab\u0142ecznikach zapomniano.<\/p>\n\n\n\n<p>Przypomniano sobie o nich ponownie jakie\u015b dwadzie\u015bcia lat temu, kiedy na fali og\u00f3lno\u015bwiatowego cydrowego renesansu, r\u00f3wnie\u017c w Polsce pojawi\u0142o si\u0119 pewne zainteresowanie cydrem. Momentem prze\u0142omowym by\u0142o na\u0142o\u017cenie przez Rosj\u0119 embarga na polskie jab\u0142ka &#8211; nagle pojawi\u0142y si\u0119 ogromne nadwy\u017cki surowca, kt\u00f3re trzeba by\u0142o jako\u015b zagospodarowa\u0107. Jab\u0142ka zacz\u0119to upycha\u0107 po szko\u0142ach i instytucjach \u2013 a gdy to nie wystarczy\u0142o, powsta\u0142a koncepcja, \u017ce b\u0119dziemy robi\u0107 z nich cydr. Z dnia na dzie\u0144, temat cydru przebojem wkroczy\u0142 do debaty publicznej, gdzie rozgorza\u0142a dyskusja czy stanie si\u0119 on wkr\u00f3tce naszym trunkiem narodowym. Pojawi\u0142o si\u0119 wiele cydrowych inicjatyw, opieraj\u0105cych sw\u00f3j plan dzia\u0142ania na zasadzie: \u201emamy jab\u0142ka i nie zawahamy si\u0119 ich u\u017cy\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Rynek szybko sprowadzi\u0142 marzenia o kraju cydrem p\u0142yn\u0105cym z powrotem na ziemi\u0119. Ludzie spr\u00f3bowali cydr\u00f3w z odmian towarowych &#8211; i podzi\u0119kowali. Dla wielu by\u0142 to pierwszy w \u017cyciu kontakt z cydrem i zarazem ostatni. Zainteresowanie cydrem, jak szybko zap\u0142on\u0119\u0142o, tak r\u00f3wnie szybko zgas\u0142o. Podobnie zreszt\u0105 jak szkolne jab\u0142ka skutecznie zniech\u0119ci\u0142y do siebie dzieci.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak wygl\u0105da sytuacja obecnie? Oferta cydr\u00f3w z roku na rok si\u0119 zwi\u0119ksza, a ostatnio znacznie poszerzy\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c o produkty smakowe. Pozytywne jest to, \u017ce coraz wi\u0119cej ludzi zaczyna si\u0119 ponownie cydrami interesowa\u0107. Niestety, jak to pokaza\u0142 przegl\u0105d, poziom polskich cydr\u00f3w wci\u0105\u017c pozostawia wiele do \u017cyczenia.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Kto i po co robi cydr<\/h1>\n\n\n\n<p>Cydr robi si\u0119 u nas zar\u00f3wno celowo jak i przy okazji. Celowo robi\u0105 go oczywi\u015bcie cydrownie, dla kt\u00f3rych jest g\u0142\u00f3wnym sensem istnienia. Przy okazji robi\u0105 go winnice oraz r\u00f3\u017cnej ma\u015bci gospodarstwa oraz dzia\u0142alno\u015bci agroturystyczne i gastronomiczne, dla kt\u00f3rych cydr jest jedynie pobocznym dodatkiem do g\u0142\u00f3wnej dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Winnice robi\u0105 cydr bo&#8230; chc\u0105 mie\u0107 jaki\u015b w ofercie. Bo i tak maj\u0105 ca\u0142y potrzebny sprz\u0119t oraz przekonanie, \u017ce wiedz\u0105 co czyni\u0105. Chocia\u017c o ile przywi\u0105zuj\u0105 du\u017c\u0105 wag\u0119 do wyboru winoro\u015bli, hoduj\u0105 specjalne nasadzenia \u2013 o tyle do jab\u0142ek maj\u0105 zdecydowanie lu\u017aniejsze podej\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n<p>Pozosta\u0142e dzia\u0142alno\u015bci traktuj\u0105 cydr jako form\u0119 uatrakcyjnienia ca\u0142o\u015bciowej oferty, lub po prostu form\u0119 kapitalizacji nadwy\u017cek surowca. Cydr jest dla nich tylko jednym z wielu narz\u0119dzi.<\/p>\n\n\n\n<p>Tak to mniej wi\u0119cej wygl\u0105da ilo\u015bciowo:<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;69f4df9e08089&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"69f4df9e08089\" class=\"aligncenter size-medium wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"210\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/producenci-cydru-300x210.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6358\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/producenci-cydru-300x210.jpg 300w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/producenci-cydru-1024x717.jpg 1024w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/producenci-cydru-768x538.jpg 768w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/producenci-cydru-428x300.jpg 428w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/producenci-cydru.jpg 1412w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Powi\u0119ksz\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Wprawdzie cydrownie stanowi\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107, wi\u0119c mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce masa krytyczna jest po w\u0142a\u015bciwej stronie i sytuacja powinna z czasem zmienia\u0107 si\u0119 na lepsze &#8211; ale niestety tylko nieliczne maj\u0105 wizj\u0119 i mierz\u0105 si\u0142y na zamiary. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 mierzy zamiar pod\u0142ug si\u0142 oraz dost\u0119pno\u015bci jab\u0142ek. Do tego praktycznie ka\u017cda ma inne wyobra\u017cenie na temat tego jaki powinien by\u0107 cydr. Wygl\u0105da to tak, jakby\u015bmy starali si\u0119 w Polsce wymy\u015bli\u0107 cydr na nowo, zamiast bra\u0107 gar\u015bciami z do\u015bwiadcze\u0144 kraj\u00f3w o wysokiej kulturze cydrowej. A to, w po\u0142\u0105czeniu z niewielkim zainteresowaniem i brakiem wykszta\u0142conych preferencji konsument\u00f3w sprawia, \u017ce <strong>cydr w Polsce dryfuje w nieznane.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Z czego si\u0119 robi cydr<\/h1>\n\n\n\n<p>W kwestii odmian jab\u0142ek jest pewien post\u0119p. Coraz wi\u0119cej ludzi godzi si\u0119 z faktem, \u017ce deserowe jab\u0142ka nie nadaj\u0105 si\u0119 na cydr i zaczyna bardziej \u015bwiadomie podchodzi\u0107 do wyboru odmian.<\/p>\n\n\n\n<p>Niestety, decyduj\u0105cym czynnikiem pozostaje dost\u0119pno\u015b\u0107. Wprawdzie wiadomo, \u017ce istniej\u0105 specjalnie cydrowe odmiany, ale problem polega na tym, \u017ce takich jab\u0142ek nie da si\u0119 u nas kupi\u0107. Nikt ich nie hoduje, bo do niczego innego poza cydrem si\u0119 nie nadaj\u0105 &#8211; wi\u0119c trzeba je sobie samemu posadzi\u0107 i do tego poczeka\u0107 rz\u0119du 7-10 lat, \u017ceby nabra\u0142y charakteru. Jak na razie niewielu producent\u00f3w si\u0119 na to zdecydowa\u0142o. Cz\u0119\u015b\u0107 w og\u00f3le nie ma w\u0142asnych nasadze\u0144 i bazuje na kupnych jab\u0142kach. St\u0105d te\u017c bran\u017ca obra\u0142a kurs na kompromis i obecnie eksploruje potencja\u0142 \u201estarych odmian\u201d. <\/p>\n\n\n\n<p>Udzia\u0142 odmian jab\u0142ek w polskich cydrach rzemie\u015blniczych wygl\u0105da mniej wi\u0119cej tak:<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;69f4df9e08543&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"69f4df9e08543\" class=\"aligncenter size-medium wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"257\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/rzemieslnicze-odmiany-300x257.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6359\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/rzemieslnicze-odmiany-300x257.jpg 300w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/rzemieslnicze-odmiany-1024x876.jpg 1024w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/rzemieslnicze-odmiany-768x657.jpg 768w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/rzemieslnicze-odmiany-1536x1314.jpg 1536w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/rzemieslnicze-odmiany-351x300.jpg 351w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/rzemieslnicze-odmiany.jpg 1550w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Powi\u0119ksz\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Poj\u0119cie \u201estare odmiany\u201d jest tutaj bardzo pojemne. Dla wi\u0119kszo\u015bci oznacza po prostu \u201ejab\u0142ka, kt\u00f3re rosn\u0105 w starym sadzie\u201d i cz\u0119\u015b\u0107 producent\u00f3w nie kryje si\u0119 z tym, \u017ce nie ma poj\u0119cia jak nazywaj\u0105 si\u0119 u\u017cywane przez nich odmiany. Drzewa s\u0105 stare, wi\u0119c odmiany te\u017c takie musz\u0105 by\u0107. Jest to oczywi\u015bcie troch\u0119 loteria i bardzo zale\u017cy od tego na co si\u0119 trafi. Niekt\u00f3re z tych cydr\u00f3w wci\u0105\u017c smakuj\u0105 podobnie do odmian deserowych, inne faktycznie maj\u0105 nieco wi\u0119kszy potencja\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli doda\u0107 do tego cydry, kt\u00f3rych producenci w og\u00f3le nie pokwapili si\u0119 o podanie jakiejkolwiek informacji o odmianach (niekt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105 wprost: \u201enie przywi\u0105zujemy si\u0119 do konkretnych odmian\u201d) \u2013 to <strong>po\u0142owa polskich cydr\u00f3w powstaje z mniej lub bardziej randomowego materia\u0142u!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bardziej \u015bwiadomi cydrownicy stawiaj\u0105 na og\u00f3lnie poj\u0119te \u201erenety\u201d \u2013 w szczeg\u00f3lno\u015bci czerwon\u0105 (Cesarz Wilhelm), z\u0142ot\u0105, szar\u0105, landsbersk\u0105, Pepin\u0119 Ribstona, Boskoop. Te odmiany sprawdzaj\u0105 si\u0119 dobrze, ale trzeba umie\u0107 zapanowa\u0107 nad ich kwasem.<\/p>\n\n\n\n<p>Pojawi\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c moda na Groch\u00f3wki \u2013 rozmawiaj\u0105c z kilkoma osobami z bran\u017cy, odnios\u0142em wra\u017cenie, \u017ce to jab\u0142ko uros\u0142o do rangi \u201epolskiego jab\u0142ka cydrowego\u201d. St\u0105d te\u017c du\u017co jest obecnie cydr\u00f3w na bazie, lub z udzia\u0142em, tej odmiany. Groch\u00f3wka faktycznie jest nieco taniczna i daje cydrom pewn\u0105 struktur\u0119 \u2013 cho\u0107 wci\u0105\u017c daleko jej do prawdziwych cydrowych odmian. Ale przynajmniej jest dost\u0119pna i wiadomo jak j\u0105 hodowa\u0107 w naszym klimacie.<\/p>\n\n\n\n<p>Zaskakuj\u0105co du\u017co cydr\u00f3w powstaje r\u00f3wnie\u017c z Anton\u00f3wki. Dla mnie osobi\u015bcie jest to fenomen, bo jest to jedno z ostatnich jab\u0142ek, z kt\u00f3rych by\u0142bym sk\u0142onny zrobi\u0107 cydr. Ale tutaj by\u0107 mo\u017ce dzia\u0142a magia nazwy \u2013 chyba ka\u017cdy s\u0142ysza\u0142 o tym jab\u0142ku i wiele os\u00f3b darzy t\u0119 odmian\u0119 sentymentem.<\/p>\n\n\n\n<p>Jedynie ~10% cydr\u00f3w powstaje z udzia\u0142em prawdziwych cydrowych odmian.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Jakie s\u0105 polskie cydry<\/h1>\n\n\n\n<p>Statystyczny polski cydr jest w pe\u0142ni wytrawny, ma kwasowo\u015b\u0107 ca\u0142kowit\u0105 5,5 g\/L, oraz zawarto\u015b\u0107 alkoholu 6,5 %. Jest klarowny, ma jasny kolor i jest musuj\u0105cy. Jest rze\u015bki i owocowy, cho\u0107 ma ma\u0142o intensywny smak i aromat. Ma niewielk\u0105 zawarto\u015b\u0107 polifenoli (tanin), bardzo umiarkowane cia\u0142o i kr\u00f3tki posmak. Nie daje \u015bci\u0105gaj\u0105cego wra\u017cenia w ustach, ani nie pozostawia uczucia goryczki (cho\u0107 eksperci ch\u0119tnie doszukuj\u0105 si\u0119 tych cech, moje nie-eksperckie receptory maj\u0105 na ten temat inne zdanie). Jest produkowany w bardzo kr\u00f3tkich seriach, pozycjonuje si\u0119 jako produkt premium i kosztuje powy\u017cej 40z\u0142 za butelk\u0119 0,75l.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla mnie osobi\u015bcie statystyczny polski cydr nie jest \u017ar\u00f3d\u0142em bogatych wra\u017ce\u0144 i nie jest to produkt, po kt\u00f3ry bym si\u0119gn\u0105\u0142, ani kt\u00f3ry bym komu\u015b poleci\u0142. Oczywi\u015bcie to nie znaczy, \u017ce wszystkie cydry takie s\u0105! W ofercie polskich cydrowni mo\u017cna znale\u017a\u0107 wiele cydr\u00f3w, kt\u00f3re znacznie odbiegaj\u0105 do tego u\u015brednionego obrazu.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednym przyk\u0142adem s\u0105 cydry robione przez niekt\u00f3re winnice. Nie wiem na czym polega ten fenomen, ale te cydry smakuj\u0105 jak lekkie, tanie bia\u0142e wino, prosecco albo szampan \u2013 i pr\u00f3buj\u0105c w ciemno, w \u017cyciu bym nie powiedzia\u0142, \u017ce pij\u0119 cydr.<\/p>\n\n\n\n<p>Innym przyk\u0142adem s\u0105 cydry, kt\u00f3re okre\u015blam jako \u201ekontrowersyjne\u201d, bo s\u0105 zdominowane przez silne aromaty typu Brettowego (sk\u00f3ra, stajnia, grzyby, etc.). W tych cydrach, ze wzgl\u0119du na swoje nasilenie, Brett jest motywem przewodnim \u2013 jest podawany na przystawk\u0119, danie g\u0142\u00f3wne oraz deser. Ja uwa\u017cam to za wad\u0119, ale koneserzy i eksperci s\u0105 innego zdania.<\/p>\n\n\n\n<p>Jeszcze inne cydry maj\u0105 wyra\u017ane sznyt kwasowo\u015bci lotnej, czyli m\u00f3wi\u0105c wprost: sprawiaj\u0105 wra\u017cenie lekko zaoctowionych. R\u00f3wnie\u017c w tym przypadku zdania s\u0105 podzielone. Koneserzy doszukuj\u0105 si\u0119 w tych cydrach nawi\u0105za\u0144 do tradycyjnych cydr\u00f3w hiszpa\u0144skich, kt\u00f3rych cech\u0105 charakterystyczn\u0105 jest w\u0142a\u015bnie takie zaoctowienie. Dla mnie cydry hiszpa\u0144skie s\u0105 specjalnych przypadkiem, na kt\u00f3ry z\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 wiele czynnik\u00f3w historyczno-\u015brodowiskowo-kulturowych i uwa\u017cam tego typu cechy w cydrach &#8211; niezale\u017cnie od intensywno\u015bci &#8211; za wad\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Wyst\u0119powanie brettowych aromat\u00f3w, kwasowo\u015bci lotnej (a tak\u017ce innych problem\u00f3w, do kt\u00f3rych dojdziemy) ma swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w fakcie, \u017ce bardzo wiele polskich cydr\u00f3w stawia na pe\u0142n\u0105 naturalno\u015b\u0107 i powstaje bez \u017cadnych dodatk\u00f3w: fermentuje spontanicznie, nie jest siarkowana, filtrowana i nie jest poddawana pasteryzacji. Sekunduj\u0105 temu koneserzy i eksperci, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 takie cydry s\u0105 ciekawsze, zdrowsze i tym samym wpisuj\u0105 si\u0119 w oczekiwania konsument\u00f3w. Ja najwyra\u017aniej mam inne oczekiwania i jestem sk\u0142onny zaakceptowa\u0107 pewien poziom ingerencji, je\u015bli w rezultacie dostan\u0119 cydr pozbawiony wad. Argumentu o zdrowiu zupe\u0142nie nie rozumiem \u2013 jak kto\u015b dba o zdrowie to nie powinien w og\u00f3le pi\u0107 alkoholu, a nie oszukiwa\u0107 si\u0119 &#8222;zdrowymi trunkami&#8221;. Zdrowe to s\u0105 jab\u0142ka.<\/p>\n\n\n\n<p>Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 polskich cydr\u00f3w jest w pe\u0142ni wytrawna. <strong>Bardzo niewielu producent\u00f3w ma w swojej ofercie cydry z cukrem resztkowym.<\/strong> Cydry wytrawne lekko prze\u0142amane cukrem, oraz p\u00f3\u0142wytrawne, nale\u017c\u0105 do rzadko\u015bci. Z jednej strony, mo\u017ce to wynika\u0107 z ch\u0119ci wyra\u017anego odci\u0119cia si\u0119 od popularnych cydr\u00f3w przemys\u0142owych, kt\u00f3re typowo s\u0105 do\u015b\u0107 s\u0142odkie. Ale z drugiej strony, faktem jest, \u017ce cydry z pozosta\u0142o\u015bci\u0105 cukru resztkowego s\u0105 du\u017co trudniejsze do zrobienia, wi\u0119c producenci mog\u0105 po prostu nie chcie\u0107 podejmowa\u0107 dodatkowego wysi\u0142ku i ryzyka. A szkoda, bo cukier potrafi zdzia\u0142a\u0107 cuda \u2013 w\u015br\u00f3d najlepszych cydr\u00f3w jakie spotka\u0142em w przegl\u0105dzie, wi\u0119kszo\u015b\u0107 stanowi\u0142y w\u0142a\u015bnie takie, kt\u00f3re wci\u0105\u017c zawiera\u0142y go w pewnej niewielkiej ilo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Takich ponadprzeci\u0119tnych cydr\u00f3w jest stosunkowo niewiele. S\u0105 to w wi\u0119kszo\u015bci cydry zrobione z udzia\u0142em cydrowych odmian, cho\u0107 w\u015br\u00f3d cydr\u00f3w z tzw. starych odmian r\u00f3wnie\u017c mo\u017cna znale\u017a\u0107 pere\u0142ki. S\u0105 to cydry o umiarkowanej zawarto\u015bci kwasu (rz\u0119du 4-5 g\/L), lub wi\u0119kszej, ale prze\u0142amanej cukrem. Maj\u0105 wyra\u017anie zaznaczon\u0105 taniczn\u0105 baz\u0119, co zwykle przek\u0142ada si\u0119 na bardziej nasycony kolor, pe\u0142niejsze cia\u0142o oraz przyjemne wra\u017cenie w ustach. Podczas picia daj\u0105 efekt \u015bci\u0105gania na j\u0119zyku i podniebieniu oraz pozostawiaj\u0105 pewn\u0105 goryczk\u0119, cho\u0107 intensywno\u015b\u0107 tych wra\u017ce\u0144 jest bardzo zr\u00f3\u017cnicowana. Maj\u0105 bardziej wyrazisty smak i aromat oraz pozostawiaj\u0105 d\u0142u\u017cszy posmak.<\/p>\n\n\n\n<p>Wiele polskich cydr\u00f3w jest zwyczajnie zbyt kwa\u015bnych. Niekt\u00f3re dla ratowania sytuacji przesz\u0142y FJM, przez co utraci\u0142y \u015bwie\u017co\u015b\u0107 i owocowo\u015b\u0107, nie oferuj\u0105c nic w zamian. Dodatkowo, w\u015br\u00f3d cydr\u00f3w kt\u00f3re kupi\u0142em, cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142a po prostu zepsuta.<\/p>\n\n\n\n<p>Przy ca\u0142ej tej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci, uderza ca\u0142kowita dowolno\u015b\u0107 klasyfikacji oraz brak rzetelnych informacji. Na podstawie etykiet nie spos\u00f3b przewidzie\u0107 co si\u0119 znajdzie w \u015brodku. Ka\u017cdy mo\u017ce sobie napisa\u0107 co chce, a jak nie chce to w\u0142a\u015bciwie nie musi nic pisa\u0107 (poza alkoholem, siarczynami i czego tam jeszcze wymaga ustawa). Nie ma \u017cadnej usystematyzowanej terminologii, \u017cadnego cia\u0142a nadrz\u0119dnego (zrzeszenia, stowarzyszenia), kt\u00f3re by ujednolici\u0142o bran\u017c\u0119, zdefinowa\u0142o zasady i zadba\u0142o o ich przestrzeganie. R\u00f3wnie\u017c bezowocne s\u0105 pr\u00f3by dowiedzenia si\u0119 czegokolwiek od sprzedawc\u00f3w, kt\u00f3rzy w wi\u0119kszo\u015bci mam wra\u017cenie sami tych cydr\u00f3w nigdy nie pr\u00f3bowali. A ci co pr\u00f3bowali, wa\u017c\u0105 s\u0142owa, bo koniec ko\u0144c\u00f3w chodzi o to, \u017ceby jednak co\u015b sprzeda\u0107\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>W kontek\u015bcie cydr\u00f3w rzemie\u015blniczych warto r\u00f3wnie\u017c wspomnie\u0107 o zmienno\u015bci rocznik\u00f3w. My\u015bl\u0119, \u017ce ka\u017cdemu obi\u0142o si\u0119 o uszy, \u017ce w\u015br\u00f3d trunk\u00f3w \u2013 szczeg\u00f3lnie win \u2013 s\u0105 lepsze i gorsze roczniki. Jest to poniek\u0105d normalne i uwarunkowane pogod\u0105, presj\u0105 szkodnik\u00f3w, etc. Jest to by\u0142o nie by\u0142o produkt rzemie\u015blniczy. Ale w przypadku cydr\u00f3w, efekt rocznikowej zmienno\u015bci jest szczeg\u00f3lnie wyra\u017any, bo o ile wina robi si\u0119 z konkretnego szczepu, o tyle dob\u00f3r oraz proporcje odmian jab\u0142ek u\u017cytych do cydr\u00f3w s\u0105 uzale\u017cnione od dost\u0119pno\u015bci w danym sezonie. Wi\u0119c <strong>ka\u017cdy rocznik to tak naprawd\u0119 zupe\u0142nie inny cydr<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f3j subiektywny obraz polskich cydr\u00f3w rzemie\u015blniczych, na podstawie bie\u017c\u0105cej oferty, wygl\u0105da tak:<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;69f4df9e08abd&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"69f4df9e08abd\" class=\"aligncenter size-medium wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"240\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/grupy-cydrow-300x240.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6361\" srcset=\"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/grupy-cydrow-300x240.jpg 300w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/grupy-cydrow-1024x821.jpg 1024w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/grupy-cydrow-768x616.jpg 768w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/grupy-cydrow-1536x1231.jpg 1536w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/grupy-cydrow-374x300.jpg 374w, https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/grupy-cydrow.jpg 1753w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Powi\u0119ksz\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Wykres mo\u017cna interpretowa\u0107 nast\u0119puj\u0105co: kupuj\u0105c w sklepie losowy cydr, potencjalny konsument ma 47% szans, \u017ce trafi na co\u015b niefajnego, i kolejne 37%, \u017ce r\u00f3wnie\u017c po\u017ca\u0142uje wydanych pieni\u0119dzy \u2013 bo trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce m\u00f3wimy tutaj o produktach z p\u00f3\u0142ki cenowej premium. Tak w\u0142a\u015bnie oceniam m\u00f3j poziom satysfakcji z polskich cydr\u00f3w:<strong> jestem w 84% rozczarowany!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Natomiast mam nieodparte wra\u017cenie, \u017ce aktywni w bran\u017cy koneserzy i eksperci maj\u0105 na ten temat zupe\u0142nie inne zdanie. Nie wiem, albo to ze mn\u0105 co\u015b jest nie tak, albo to bran\u017ca zupe\u0142nie konsumentom odjecha\u0142a. Ja nie jestem jakim\u015b wyj\u0105tkowym przypadkiem \u2013 owszem, mia\u0142em styczno\u015b\u0107 z r\u00f3\u017cnymi zagranicznymi cydrami, ale bez przesady. Poza tym r\u00f3\u017cni (zwykli) ludzie pomagali mi przy degustacji tych cydr\u00f3w i wszyscy mieli mniej wi\u0119cej podobne wra\u017cenia. I tutaj dochodzimy do meritum: kto w\u0142a\u015bciwie jest grup\u0105 docelow\u0105 dla polskich cydr\u00f3w rzemie\u015blniczych?<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Dla kogo jest polski cydr<\/h1>\n\n\n\n<p>Jak pokaza\u0142em wcze\u015bniej, mamy trzy g\u0142\u00f3wne grupy producent\u00f3w cydru: winnice, dzia\u0142alno\u015bci \u201eagro\u201d oraz cydrownie. Ka\u017cda z tych grup realizuje inn\u0105 strategi\u0119 i ma inn\u0105 grup\u0119 docelow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Winnice robi\u0105 cydr jako dodatek do swojej podstawowej oferty, pewien rodzaj urozmaicenia \u2013 ale wci\u0105\u017c jest on skierowany do ludzi, kt\u00f3rym zdecydowanie bli\u017csze jest wino. Gospodarstwa i r\u00f3\u017cne agroturystyki robi\u0105 cydr przede wszystkim dla turyst\u00f3w i go\u015bci \u2013 tutaj liczy si\u0119 ca\u0142okszta\u0142t; jak mi to wyklarowa\u0142 pewien bywalec: cydr mo\u017ce i paskudny, ale by\u0142o mi\u0142o. Te dwie grupy maj\u0105 swoje specyficzne interesy i cydr nie jest ich g\u0142\u00f3wnym obszarem zainteresowa\u0144 &#8211; je\u015bli nie b\u0119dzie przynosi\u0142 dochodu, to po prostu z niego zrezygnuj\u0105. Nie s\u0105dz\u0119, \u017ceby by\u0142o tu pole do jakiej\u015b szerszej dyskusji.<\/p>\n\n\n\n<p>Pozostaje kwestia cydrowni, kt\u00f3re by\u0142o nie by\u0142o z cydru \u017cyj\u0105. Jaki te cydrownie maj\u0105 plan i pomys\u0142 na przysz\u0142o\u015b\u0107? Do kogo jest skierowana oferta? Mam wra\u017cenie, \u017ce na cydrze po prostu nale\u017cy si\u0119 zna\u0107, a przy tym wypada docenia\u0107 wysi\u0142ek, jaki zosta\u0142 w\u0142o\u017cony w jego przygotowanie. Krytyka jest niemile widziana. Bran\u017ca, koneserzy i eksperci zdaj\u0105 si\u0119 wzajemnie klepa\u0107 po plecach:<br> &#8211; och, jaki \u015bwietny cydr zrobi\u0142e\u015b, jest taki\u2026 pijalny! <br> &#8211; i jak on cudownie \u015bmierdzi, jest taki\u2026 ciekawy! <br>Czytaj\u0105c r\u00f3\u017cne recenzje, czy obserwuj\u0105c wyniki konkurs\u00f3w, nie mog\u0119 oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce jest to jeden wielki ch\u00f3w wsobny i towarzystwo wzajemnej adoracji. We\u017amy na przyk\u0142ad ostatni konkurs Greater Poland Cider Cup 2024, gdzie Chyliczki &#8211; b\u0119d\u0105c jednocze\u015bnie sponsorem &#8211; zaj\u0119\u0142y wszystkie miejsca, we wszystkich konkurencjach, zdobywaj\u0105c tym samym chyba z 10 nagr\u00f3d. Idea konkursu si\u0119gn\u0119\u0142a w moich oczach bruku.<\/p>\n\n\n\n<p>Konkursy og\u00f3lnie \u017cyj\u0105 z wpisowego i sprzedanych bilet\u00f3w, wi\u0119c zale\u017cy im na tym, \u017ceby jak najwi\u0119cej ludzi si\u0119 do nich zg\u0142asza\u0142o, \u017ceby zrobi\u0107 jak najwi\u0119kszy show &#8211; st\u0105d dziesi\u0105tki r\u00f3\u017cnych kategorii, setki nagrodzonych butelek. Blogerom i recenzentom zwykle te\u017c zale\u017cy na popularno\u015bci, opinii i zachowaniu dobrych stosunk\u00f3w z bran\u017c\u0105, kt\u00f3ra by\u0142o nie by\u0142o przysy\u0142a im (podobno) butelki za darmo &#8211; st\u0105d obserwowana przeze mnie wielokrotnie s\u0142owna ekwilibrystyka: byle tylko znale\u017a\u0107 jaki\u015b pozytyw, byle nie urazi\u0107 (nie ma wad, da si\u0119 pi\u0107, no mog\u0142o by\u0107 gorzej &#8211; masz na zach\u0119t\u0119 4.5\/6). I potem taki producent nabiera prze\u015bwiadczenia, \u017ce jest cudotw\u00f3rc\u0105 i czego si\u0119 nie dotnie, zamienia to w arcydzie\u0142o warte ka\u017cdych pieni\u0119dzy.<\/p>\n\n\n\n<p>I mo\u017ce to jest OK, mo\u017ce taki jest cel \u2013 mo\u017ce cydr robi si\u0119 po to, \u017ceby zyska\u0107 uznanie, \u017ceby wymieni\u0107 si\u0119 pozytywnymi uwagami, \u017ceby by\u0142o mi\u0142o. A \u017ce komu\u015b z ulicy nie pasuje \u2013 to ju\u017c jego problem. Tak jak mi to wyt\u0142umaczy\u0142 jeden producent wyj\u0105tkowo paskudnego cydru: on robi ma\u0142e serie, on ma wi\u0119cej ch\u0119tnych ni\u017c butelek \u2013 koniec ko\u0144c\u00f3w i tak sprzeda si\u0119 wszystko; a poza tym cydr jest produktem rzemie\u015blniczym, wi\u0119c to usprawiedliwia wszystkie niedoci\u0105gni\u0119cia. Z takimi argumentami nie da si\u0119 polemizowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak bran\u017ca widzi sw\u00f3j rozw\u00f3j? Czy w og\u00f3le chce si\u0119 rozwija\u0107? Bo je\u015bli ma ambicje przekona\u0107 do cydru wi\u0119ksze grono konsument\u00f3w i wypromowa\u0107 cydr w spo\u0142ecze\u0144stwie, to robi to \u017ale.<\/p>\n\n\n\n<p>Brakuje mi w Polsce oferty cydr\u00f3w, kt\u00f3re by\u0107 mo\u017ce nie realizowa\u0142yby wszystkich idea\u0142\u00f3w cydr\u00f3w rzemie\u015blniczych, ale przynajmniej <strong>by\u0142yby smaczne i dawa\u0142y gwarancj\u0119 jako\u015bci. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Jako\u015b\u0107 polskich cydr\u00f3w<\/h1>\n\n\n\n<p>Jako\u015b\u0107 polskich cydr\u00f3w pozostawia wiele do \u017cyczenia. W\u0142a\u015bciwie, to jest skandaliczna.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f3wimy o produktach, kt\u00f3re pozycjonuj\u0105 si\u0119 jako premium, gdzie ceny za butelk\u0119 0,75l to np. 40z\u0142, 50z\u0142, lub wi\u0119cej. W \u017cyciu mi si\u0119 nie zdarzy\u0142o, \u017cebym kupuj\u0105c np. wino z tej p\u00f3\u0142ki cenowej, trafi\u0142 na zepsuty egzemplarz. Kupuj\u0105c cydry na potrzeby przegl\u0105du, ewidentne buble stanowi\u0142y 10%! I m\u00f3wimy tu tylko o cydrach, kt\u00f3re by\u0142y zaoctowione, lub udawa\u0142y, \u017ce s\u0105 pelargoni\u0105 (geranium). Dominuj\u0105ce Bretty stanowi\u0142y kolejne 17%. Taki odsetek dyskwalifikuje. <\/p>\n\n\n\n<p>Nie wyobra\u017cam sobie, jak m\u00f3g\u0142bym zaserwowa\u0107 go\u015bciom kupiony w ciemno cydr, lub zabra\u0107 go ze sob\u0105 na imprez\u0119. Musia\u0142bym chyba kupi\u0107 dwie butelki &#8211; jedn\u0105 spr\u00f3bowa\u0107 w domu i liczy\u0107 na to, \u017ce druga pochodzi z tej samej partii. Bo pomi\u0119dzy partiami w obr\u0119bie tego samego rocznika te\u017c potrafi\u0105 by\u0107 diametralne r\u00f3\u017cnice.<\/p>\n\n\n\n<p>Do tego dochodz\u0105 r\u00f3\u017cne pomniejsze defekty, wynikaj\u0105ce b\u0105d\u017a z braku umiej\u0119tno\u015bci, b\u0105d\u017a z przyj\u0119cia b\u0142\u0119dnych za\u0142o\u017ce\u0144. <\/p>\n\n\n\n<p>Na przyk\u0142ad poziom nagazowania. Z kupionych przeze mnie cydr\u00f3w, jeden po kilku dniach wybuch\u0142, odrywaj\u0105c denko w butelce. Kilka cydr\u00f3w, w momencie otwarcia, uda\u0142o si\u0119 na rekonesans, pomimo \u017ce mia\u0142y temperatur\u0119 np. 18C i sta\u0142y nieruszane przez kilka tygodni. Wed\u0142ug producent\u00f3w, nie ma w tym nic dziwnego, bo przecie\u017c wiadomo, \u017ce musuj\u0105ce trunki trzeba uprzednio dobrze sch\u0142odzi\u0107. A ja uwa\u017cam, \u017ce cydr najlepiej smakuje w temperaturze pokojowej, ewentualnie delikatnie sch\u0142odzony \u2013 wtedy dopiero otwiera ca\u0142y bukiet. Chcia\u0142bym m\u00f3c bezpiecznie otworzy\u0107 butelk\u0119 w takich warunkach.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolejny przyk\u0142ad to fusy. Kilka cydr\u00f3w mia\u0142o na dnie grub\u0105 warstw\u0119 zalegaj\u0105cego osadu, kt\u00f3ra po otwarciu poderwa\u0142a si\u0119 i zanieczy\u015bci\u0142a ca\u0142\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107 widowiskowym konfetti, doprowadzaj\u0105c ostatecznie do ca\u0142kowitego zm\u0119tnienia. Rozumiem, \u017ce ma to co\u015b wsp\u00f3lnego z metod\u0105 \u201epet-nat\u201d, czyli jakim\u015b sposobem na butelkowanie cydru w trakcie fermentacji celem zachowania cukru resztkowego, lub celem sprawienia, \u017ceby cydr wygl\u0105da\u0142 bardziej swojsko. Ale je\u015bli tak, to trzeba to jasno sprecyzowa\u0107 na etykiecie, \u017ceby nie by\u0142o nieporozumie\u0144 \u2013 bo efekt jest mocno dyskusyjny.<\/p>\n\n\n\n<p>Dodatkowo, kilka cydr\u00f3w by\u0142o zupe\u0142nie zwietrza\u0142ych, pozbawionych smaku, lub utlenionych.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Dok\u0105d zmierza polski cydr<\/h1>\n\n\n\n<p>Polski cydr rzemie\u015blniczy wci\u0105\u017c i niezmiennie boryka si\u0119 z wieloma problemami wieku dzieci\u0119cego. Brakuje do\u015bwiadczenia, techniki, wci\u0105\u017c nie ma odpowiedniej bazy owocowej. Bran\u017ca jest rozdrobniona i sk\u0142ada si\u0119 kola\u017cu mikro-producent\u00f3w, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 wsp\u00f3lnej strategii, ani wsp\u00f3lnego pomys\u0142u na cydr.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednym z g\u0142\u00f3wnych czynnik\u00f3w hamuj\u0105cych rozw\u00f3j jest brak dost\u0119pno\u015bci odpowiednich jab\u0142ek. Wiele producent\u00f3w nie dysponuje w\u0142asnymi sadami, a skala potencjalnej inwestycji przerasta ich mo\u017cliwo\u015bci, lub zniech\u0119ca do poj\u0119cia ryzyka. Bez pomocy ze strony bran\u017cy sadowniczej, ta sytuacja niepr\u0119dko ulegnie poprawie.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla osoby z zewn\u0105trz, pr\u00f3g wej\u015bcia w cydr: zapoznanie si\u0119 z ofert\u0105, znalezienie w niej czego\u015b dla siebie &#8211; jest bardzo wysoki. Sprowadza si\u0119 do kupowania w ciemno produkt\u00f3w, kt\u00f3re nie nale\u017c\u0105 do najta\u0144szych, a kt\u00f3re w wi\u0119kszo\u015bci nie maj\u0105 wiele do zaoferowania. To praktycznie przekre\u015bla mo\u017cliwo\u015b\u0107, \u017ce cydrem zainteresuje si\u0119 przypadkowa osoba.<\/p>\n\n\n\n<p>Polskie cydry rzemie\u015blnicze pozycjonuj\u0105 si\u0119 jako produkt premium, ale nie maj\u0105 czym konkurowa\u0107 z innymi trunkami z tego segmentu. Na zdobycie serc Polak\u00f3w, cydr w obecnej postaci nie ma szans.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gar\u015b\u0107 spostrze\u017ce\u0144, komentarzy i przemy\u015ble\u0144 na temat polskich cydr\u00f3w rzemie\u015blniczych.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[],"class_list":["post-6336","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cydry-rzemieslnicze"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6336","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6336"}],"version-history":[{"count":36,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6336\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6400,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6336\/revisions\/6400"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6336"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6336"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6336"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}