{"id":6567,"date":"2025-08-26T13:13:08","date_gmt":"2025-08-26T12:13:08","guid":{"rendered":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/?p=6567"},"modified":"2025-08-26T17:35:51","modified_gmt":"2025-08-26T16:35:51","slug":"polnoc-francji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/?p=6567","title":{"rendered":"Francuskie cydrownie"},"content":{"rendered":"\n

W tym roku wybrali\u015bmy si\u0119 z rodzin\u0105 na urlop do Francji, gdzie du\u017co czasu sp\u0119dzili\u015bmy na pograniczu Normandii, Bretanii i Kraju Loary, delektuj\u0105c si\u0119 cydrami oraz odwiedzaj\u0105c lokalnych producent\u00f3w. Z punktu widzenia kogo\u015b, kto od lat interesuje si\u0119 cydrem – do\u015bwiadczenie bezcenne. Znalaz\u0142em odpowiedzi na wszystkie nurtuj\u0105ce mnie pytania, brakuj\u0105ce puzzle wskoczy\u0142y na w\u0142a\u015bciwe miejsca – wiem ju\u017c dok\u0142adnie jak zrobi\u0107 wy\u015bmienity cydr i wierz\u0119, \u017ce tym razem mi si\u0119 uda \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Francuski cydr jest znany i lubiany na ca\u0142ym \u015bwiecie. W samej Francji, z produkcji cydru s\u0142yn\u0105 Normandia oraz Bretania. Cho\u0107 cydr jest oczywi\u015bcie produkowany r\u00f3wnie\u017c w innych miejscach, m.in. w Kraju Loary (Pays de la Loire), na po\u0142udniu w Kraju Bask\u00f3w, czy w granicz\u0105cej z W\u0142ochami i Szwajcari\u0105 Sabaudii, to w\u0142a\u015bnie w Normandii i Bretanii dzia\u0142a najwi\u0119cej producent\u00f3w, i tam te\u017c produkuje si\u0119 najwi\u0119cej cydru.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

P\u00f3\u0142noc Francji jest istn\u0105 cydrow\u0105 mekk\u0105. Cydr jest wsz\u0119dzie: w supermarketach, sklepach i sklepikach, w restauracjach, budach z jedzeniem, na targach i bazarach. Przyk\u0142adowa p\u00f3\u0142ka z cydrami w Leclercu wygl\u0105da tak: <\/p>\n\n\n\n

\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n

Oferta cydrowa jest bardzo uporz\u0105dkowana – wida\u0107, \u017ce konsumenci maj\u0105 wyrobione oczekiwania na temat tego jaki powinien by\u0107 cydr.<\/p>\n\n\n\n

Cydry wyst\u0119puj\u0105 w dw\u00f3ch podstawowych wariantach: s\u0142odkim oraz wytrawnym. S\u0142odkie cydry s\u0105 zatrzymane na wczesnym etapie fermentacji: s\u0105 wyra\u017anie owocowe, maj\u0105 du\u017c\u0105 zawarto\u015b\u0107 cukru resztkowego, oraz ma\u0142\u0105 zawarto\u015b\u0107 alkoholu: poni\u017cej 3%. Wytrawne maj\u0105 oko\u0142o 5%, ale – co ciekawe – r\u00f3wnie\u017c obowi\u0105zkowo zawieraj\u0105 cukier resztkowy, kt\u00f3rego mo\u017ce by\u0107 nawet 20 g\/L i wi\u0119cej! Cydry mocniejsze, w pe\u0142ni odfermentowane, nale\u017c\u0105 do rzadko\u015bci i oferowane s\u0105 przez lokalnych producent\u00f3w bardziej w charakterze ciekawostki.<\/p>\n\n\n\n

Standardem s\u0105 korkowane butelki 0,75L, nieco mniej masywne i z bardziej p\u0142askim dnem, ni\u017c te u\u017cywane do szampana. W wi\u0119kszo\u015bci s\u0105 to butelki zielone, cho\u0107 zdarzaj\u0105 si\u0119 te\u017c br\u0105zowe, oraz przezroczyste. Wyj\u0105tkiem s\u0105 cydry z dolnej p\u00f3\u0142ki, oferowane w plastikowych butelkach 1,5L, oraz sporadyczne cydry w kapslowanych butelkach 0,33L, spotykane w miejscach nastawionych na turyst\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Ceny oscyluj\u0105 w przedziale od 2 do 4 euro za butelk\u0119 0,75L. Cydry rzemie\u015blnicze s\u0105 nieco dro\u017csze – ale wci\u0105\u017c m\u00f3wimy tutaj o kwotach rz\u0119du 4-8 euro za butelk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Podczas mojego pobytu spr\u00f3bowa\u0142em nieco ponad trzydziestu cydr\u00f3w, z czego wi\u0119kszo\u015b\u0107 udokumentowa\u0142em na poni\u017cszych zdj\u0119ciach. Pr\u00f3bowa\u0142em cydr\u00f3w normandzkich, breto\u0144skich, oraz lokalnych; zar\u00f3wno koncernowych, jak i pochodz\u0105cych od ma\u0142ych producent\u00f3w. Wprawdzie jest to niewielki wycinek ca\u0142o\u015bci, bo producent\u00f3w s\u0105 setki, a ka\u017cdy ma w ofercie przynajmniej kilka r\u00f3\u017cnych wariant\u00f3w – niemniej jednak ju\u017c na tej podstawie mo\u017cna poczyni\u0107 ciekawe obserwacje.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Degustacja cydr\u00f3w francuskich jest bardzo przyjemnym do\u015bwiadczeniem, ale jednocze\u015bnie jest nieco… monotonna ;). Z jednej strony wszystkie cydry trzymaj\u0105 bardzo wysoki poziom, ale z drugiej strony wszystkie s\u0105 bardzo do siebie podobne! <\/p>\n\n\n\n

Owszem, cydry normandzkie s\u0105 typowo delikatniejsze i bardziej owocowe, za\u015b cydry breto\u0144skie s\u0105 intensywniejsze, ciemniejsze, bardziej taniczne, z wyra\u017anie zaznaczonymi nutami typu dym, sk\u00f3ra, czy kompot wigilijny – ale w obr\u0119bie danej grupy r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi cydrami s\u0105 niewielkie. <\/p>\n\n\n\n

Wszystkie pr\u00f3bowane przeze mnie cydry (poza jednym wyj\u0105tkiem) mia\u0142y znikom\u0105 ilo\u015b\u0107 osadu, by\u0142y w pe\u0142ni klarowne, i mia\u0142y umiarkowane nagazowanie. W niekt\u00f3rych mo\u017cna by\u0142o wyczu\u0107 niuanse brettowe typu stajnia, etc. – ale by\u0142y one akceptowalne i wkomponowane w t\u0142o. Oczywi\u015bcie \u017caden nie by\u0142 zepsuty.<\/p>\n\n\n\n

Niekt\u00f3re smakowa\u0142y mi nieco bardziej, inne nieco mniej – ale maj\u0105c w pami\u0119ci do\u015bwiadczenie z degustacj\u0105 polskich cydr\u00f3w, gdzie praktycznie ka\u017cdy cydr by\u0142 inny i co raz by\u0142em zaskakiwany nowymi doznaniami – tutaj stawka by\u0142a niesamowicie wyr\u00f3wnana.<\/p>\n\n\n\n

Chocia\u017c mo\u017ce lepszym okre\u015bleniem by\u0142oby: „znormalizowana”, bo jak odkry\u0142em podczas rozm\u00f3w z r\u00f3\u017cnymi producentami, wszyscy robi\u0105 te cydry dok\u0142adnie tak samo! Wszyscy trzymaj\u0105 si\u0119 tej samej metody, u\u017cywaj\u0105 bardzo podobnych sprz\u0119t\u00f3w, zaopatruj\u0105 si\u0119 u tych samych dostawc\u00f3w, i tak dalej. Z punktu widzenia Polaka, kt\u00f3ry wszystko chce robi\u0107 inaczej i po swojemu, to jest jaki\u015b szalony owczy p\u0119d – no ale patrz\u0105c na efekty, trzeba im przyzna\u0107, \u017ce takie podej\u015bcie dzia\u0142a doskonale \ud83d\ude42 My\u015bl\u0119, \u017ce jest to zasadniczo kwestia innej mentalno\u015bci, bo Francuzi zdaj\u0105 si\u0119 mie\u0107 tendencje do takiego stadnego, usystematyzowanego dzia\u0142ania we wszystkich dziedzinach \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

Jedynym elementem, kt\u00f3ry istotnie r\u00f3\u017cnicuje te cydry, s\u0105 u\u017cyte jab\u0142ka. <\/p>\n\n\n\n

Cydrowy szlak<\/h1>\n\n\n\n

Cydry cydrami, ale zdecydowanie najwi\u0119ksz\u0105 atrakcj\u0105 podczas mojego pobytu we Francji by\u0142y wizyty u lokalnych producent\u00f3w. „Turystyka cydrowa”, polegaj\u0105ca na zwiedzaniu gospodarstw oraz pr\u00f3bowaniu wytwarzanych na miejscu produkt\u00f3w, jest bardzo popularna.<\/p>\n\n\n\n

Na przyk\u0142ad, niedaleko Caen, w okolicach Cambremer, dzia\u0142a doskonale zorganizowany „szlak cydrowy”, zrzeszaj\u0105cy kilkunastu producent\u00f3w, kt\u00f3rych mo\u017cna odwiedzi\u0107 kieruj\u0105c si\u0119 mapk\u0105 i oznaczeniami na drogach. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Na stronie internetowej la route du cidre<\/a> mo\u017cna dodatkowo znale\u017a\u0107 informacje na temat godzin otwarcia, mo\u017cliwo\u015bci porozumiewania si\u0119 po angielsku, oraz adresy i numery telefon\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Sezon letni jest doskona\u0142ym momentem na takie zwiedzanie, bo producenci maj\u0105 przest\u00f3j i mog\u0105 zaj\u0105\u0107 si\u0119 oprowadzaniem go\u015bci, a przy okazji sprzeda\u0107 troch\u0119 produkt\u00f3w bezpo\u015brednio. Podstawow\u0105 ofert\u0119 ka\u017cdego producenta stanowi\u0105: 1) sok jab\u0142kowy, 2) cydry, 3) calvadosy, 4) pommeau oraz 5) ocet cydrowy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n

Nie spos\u00f3b odwiedzi\u0107 wszystkich producent\u00f3w z listy, ale te\u017c nie ma takiej potrzeby. Ja odwiedzi\u0142em czterech i mi w zupe\u0142no\u015bci wystarczy\u0142o \ud83d\ude42 Jest to bardzo fajne do\u015bwiadczenie – ale na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 przestaje by\u0107 interesuj\u0105ce – jak wspomina\u0142em, wszyscy tam te cydry robi\u0105 tak samo, maj\u0105 podobne sprz\u0119ty, itd.<\/p>\n\n\n\n

Cave du Manoir de Grandouet<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

Bardzo fajne gospodarstwo. Na pocz\u0105tku zwiedzania ogl\u0105da si\u0119 kilkuminutowy film, kt\u00f3ry pokazuje wszystkie etapy powstawania ich cydru – od sadu do butelek. Nast\u0119pnie zwiedza si\u0119 dawn\u0105 cydrowni\u0119, w kt\u00f3rej mo\u017cna zobaczy\u0107 nieu\u017cywane ju\u017c maszyny. Potem mamy destylator\/alembik, calvados i pommeau w beczkach d\u0119bowych, a na koniec wsp\u00f3\u0142czesne urz\u0105dzenia i zbiorniki do robienia cydru, no i sklepik. Polecam! Mo\u017cna porozumie\u0107 si\u0119 po angielsku (r\u00f3wnie\u017c film ma angielskie napisy).<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

La ferme du Bout du chemin<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

Ma\u0142e gospodarstwo, z niewielk\u0105, nowoczesn\u0105 cydrowni\u0105, znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 w starej rozlatuj\u0105cej si\u0119 szopie \ud83d\ude42 Dojazd drog\u0105 przez malowniczy sad z wysokimi drzewami, pod kt\u00f3rymi spaceruj\u0105 pas\u0105ce si\u0119 krowy. Jak si\u0119 nam potem wyja\u015bni\u0142a pani w\u0142a\u015bcicielka: to nie by\u0142y krowy tylko byki, i maj\u0105 jedno zadanie: „kosi\u0107” traw\u0119 pod drzewami. Pani w\u0142a\u015bcicielka bardzo mi\u0142a, zna angielski – miejsc\u00f3wka i cydry takie sobie.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Pierre Huet<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

Bardzo skomercjalizowane miejsce, nastawione przede wszystkim na produkcj\u0119 Calvadosu. Zwiedzanie i degustacja p\u0142atne. Ma\u0142o autentyczne do\u015bwiadczenie. Na zdj\u0119ciu dwa rodzaje destylator\u00f3w: po lewej tradycyjny alembik, typowy dla Pays d’Auge, w kt\u00f3rym destylacja odbywa si\u0119 na dwa razy, po prawej destylator kolumnowy, jednoprzebiegowy.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Domaine Dupont<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

Fajne miejsce, z bardzo sympatyczn\u0105 obs\u0142ug\u0105, m\u00f3wi\u0105c\u0105 p\u0142ynnie po angielsku. Bardzo ciekawa oferta, opr\u00f3cz „zestawu standardowego” maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c cydr lodowy, cydr starzony w d\u0119bowej beczce, cydr zrobiony wy\u0142\u0105cznie z gorzkich odmian jab\u0142ek oraz bardzo stare calvadosy. Warto odwiedzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Producenci z Cotentin<\/h1>\n\n\n\n

„Cydrowy szlak” by\u0142 bardzo dobrze zorganizowan\u0105 atrakcj\u0105 – ale patrz\u0105c przez prymat innych miejsc, do kt\u00f3rych trafi\u0142em przypadkowo, przy okazji innego zwiedzania, by\u0142 jednak odrobin\u0119 zbyt ujednolicony i skomercjalizowany.<\/p>\n\n\n\n

Poni\u017csze dwa miejsca, kt\u00f3re odwiedzi\u0142em w regionie Cotentin, wspominam zdecydowanie najlepiej i szczerze polecam je\u015bli kto\u015b wybiera si\u0119 w tamte strony.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n

Cidre LEMASSON<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

Po przyjechaniu na miejsce, zastali\u015bmy zamkni\u0119ty butik, a za szyb\u0105 wetkni\u0119ta by\u0142a karteczka: „je\u015bli jest zamkni\u0119te, zagl\u0105dnij za r\u00f3g czy nas tam nie ma – je\u015bli nie, to zadzwo\u0144”. No wi\u0119c zagl\u0105dn\u0119li\u015bmy za r\u00f3g, a tam dw\u00f3ch pan\u00f3w stawia w\u0142a\u015bnie \u015bcian\u0119 jakiego\u015b pomieszczenia gospodarczego. Pytamy wi\u0119c, czy mo\u017ce jest kto\u015b kto m\u00f3g\u0142by otworzy\u0107 dla nas sklepik – na co jeden pan zdj\u0105\u0142 r\u0119kawiczki, otrzepa\u0142 porki, zszed\u0142 z drabiny i zaprosi\u0142 nas na do sklepiku degustacj\u0119. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to on jest w\u0142a\u015bcicielem :).<\/p>\n\n\n\n

Oferta jest rozbudowana, opr\u00f3cz zestawu standardowego mo\u017cna tutaj znale\u017a\u0107 w pe\u0142ni wytrawny cydr, cydr starzony w beczce po Calvadosie (ale szczerze m\u00f3wi\u0105c ten z Duponta by\u0142 zdecydowanie lepszy), oraz Eau-de-vie de cidre, czyli czysty destylat z jab\u0142ek, bez starzenia w beczce. <\/p>\n\n\n\n

Zwiedzanie gospodarstwa odbywa si\u0119 we w\u0142asnym zakresie. Pan wr\u0119czy\u0142 nam odr\u0119cznie naszkicowan\u0105, zalaminowan\u0105 mapk\u0119, po czym jak gdyby nigdy nic wr\u00f3ci\u0142 do murowania. W tym kontek\u015bcie nazwa cydrowni „Lemasson” nabiera ca\u0142kowicie nowego wyd\u017awi\u0119ku – tak samo z francuskiego czyta si\u0119 s\u0142owo „murarz” \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

Sklepik:<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Podczas zwiedzania mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 dok\u0142adnie wszystko i wej\u015b\u0107 do wszystkich pomieszcze\u0144. Po drodze umieszczone s\u0105 tablice, z kt\u00f3rych mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119 wiele ciekawych informacji na temat dzia\u0142alno\u015bci gospodarstwa. <\/p>\n\n\n\n

Jest to gospodarstwo rodzinne, kt\u00f3re obecny pan w\u0142a\u015bciciel przej\u0105\u0142 w zarz\u0105dzanie oko\u0142o 20 lat temu. Zdecydowa\u0142 si\u0119 wtedy \u017ce b\u0119dzie specjalizowa\u0142 si\u0119 w produkcji cydru i od tego czasu systematycznie je modernizuje (m.in. z dotacji unijnych).<\/p>\n\n\n\n

Sady jab\u0142kowe zajmuj\u0105 12,5ha, z czego 3ha to drzewa o wysokich pniach, pozosta\u0142e 9,5ha stanowi\u0105 drzewa ni\u017csze. Prowadzone s\u0105 w upraw\u0119 „bio”, z zastosowaniem tylko podstawowych zabieg\u00f3w typu miedzian czy siarka – bez herbicyd\u00f3w i innych chemikali\u00f3w. Rocznie zbieraj\u0105 ~100-200 ton jab\u0142ek, co bardzo zale\u017cy od sezonu. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 idzie na cydr, reszta na sok jab\u0142kowy, ewentualne nadwy\u017cki przerabiane s\u0105 na calvados i pommeau.<\/p>\n\n\n\n

Pan zatrudnia do pomocy w sumie 3 pracownik\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Sad produkcyjny, oraz nowe nasadzenia:<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Rozdrabniarka i prasa pneumatyczna:<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Hala fermentacyjna. Br\u0105zowe tanki z w\u0142\u00f3kna szklanego s\u0142u\u017c\u0105 do wst\u0119pnego oczyszczania soku (chapeau brun), potem nastaw fermentuje w stali nierdzewnej. Je\u015bli dobrze zrozumia\u0142em, niekt\u00f3re z fermentor\u00f3w s\u0105 ci\u015bnieniowe i s\u0142u\u017c\u0105 do naturalnego nasycania dwutlenkiem w\u0119gla.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Beczki z calvadosem i pommeau, nape\u0142nione butelki oraz strefa etykietowania. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Je\u015bli chodzi o calvados, pan nie robi samodzielnie destylatu, tylko w razie potrzeby korzysta z us\u0142ug destylarni obwo\u017anej – przyje\u017cd\u017ca facet z kolumn\u0105 destylacyj\u0105 i w jedn\u0105 dni\u00f3wk\u0119 przerabia rz\u0119du 5000l cydru na eau-de-vie, kt\u00f3re nast\u0119pnie trafia do beczek.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

I tak mo\u017cna sobie spacerowa\u0107, wsz\u0119dzie zagl\u0105da\u0107 – byle nie otwiera\u0107 zawor\u00f3w w tankach \ud83d\ude42 Szczerze polecam to miejsce! <\/p>\n\n\n\n

Pierre Guillotte<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

Ostatnia miejsc\u00f3wka, do kt\u00f3rej trafili\u015bmy prowadzona by\u0142a przez starszego pana, kt\u00f3ry po przej\u015bciu na emerytur\u0119 powr\u00f3ci\u0142 w rodzinne strony i zaj\u0105\u0142 si\u0119 prowadzeniem rodzinnego gospodarstwa. Tradycja robienia cydru si\u0119ga tam czterech pokole\u0144 i od pocz\u0105tku nic si\u0119 chyba tam nie zmieni\u0142o. Na pewno nie by\u0142o remontu ;). Chocia\u017c pan podobno zmodernizowa\u0142 pras\u0119, \u017ceby na trzeba by\u0142o kr\u0119ci\u0107 r\u0119cznie – ale wci\u0105\u017c nie jest to nowoczesna maszyna! Wszystko odbywa si\u0119 tutaj jak dawniej.<\/p>\n\n\n\n

Podobnie jak w przypadku Lemasson’a, r\u00f3wnie\u017c tutaj roczne zbiory oscyluj\u0105 w okolicach 150 ton jab\u0142ek. Prasa mie\u015bci na raz ~3 tony, a wyciskanie jednego wsadu trwa kilka dni – wi\u0119c w latach urodzaju pan korzysta z pomocy prasy obwo\u017anej. Poniewa\u017c nie ma ch\u0142odzonego pomieszczenia, cydry z pocz\u0105tku sezonu fermentuj\u0105 mu za szybko i do pe\u0142nej wytrawno\u015bci, wi\u0119c przerabia je na calvados; korzysta z pomocy destylarni obwo\u017anej. Dopiero cydry z p\u00f3\u017anych odmian (listopad, grudzie\u0144) trafiaj\u0105 do butelek.<\/p>\n\n\n\n

„Butik” zorganizowany jest w kuchni – takiej typowej, wiejskiej kuchni „jak dawniej”. Wsz\u0119dzie poustawiane s\u0105 puchary i nagrody – ale jak si\u0119 okaza\u0142o tylko dwie nagrody s\u0105 za cydry, reszt\u0119 pan zdoby\u0142 w… konkursach pi\u0119kno\u015bci osio\u0142k\u00f3w \ud83d\ude42 Osio\u0142ki tradycyjne s\u0142u\u017cy\u0142y we Francji jako \u015brodek transportu, do przenoszenia rzeczy w gospodarstwie – tutaj osta\u0142y si\u0119 w charakterze atrakcji – faktycznie pi\u0119kne! <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Pan bardzo sympatyczny i otwarty. Na wiosn\u0119 dostan\u0119 od niego zrazy kilku odmian jab\u0142ek, kt\u00f3re uwa\u017ca za absolutnie najlepsze na cydr \ud83d\ude42 Chcia\u0142 nam koniecznie pokaza\u0107 swoje trofea z polowa\u0144 i by\u0142 nieco zawiedziony, \u017ce nie interesujemy si\u0119 takimi atrakcjami \ud83d\ude42 Poza pi\u0119knymi osio\u0142kami ma r\u00f3wnie\u017c owieczki, wi\u0119c sprzedaje tak\u017ce jagni\u0119cin\u0119. <\/p>\n\n\n\n

W gospodarstwie jest dost\u0119pny zwykle po 15:30, bo codziennie rano je\u017adzi po r\u00f3\u017cnych targach gdzie oferuje swoje wyroby. Sprzedaje wy\u0142\u0105cznie bezpo\u015brednio. Na wizyt\u0119 najlepiej um\u00f3wi\u0107 si\u0119 telefonicznie z wyprzedzeniem. Pan nie m\u00f3wi po angielsku.<\/p>\n\n\n\n

Jak si\u0119 robi cydr we Francji<\/h1>\n\n\n\n

Poni\u017csze informacje s\u0105 podsumowaniem moich rozm\u00f3w z producentami.<\/p>\n\n\n\n

Cydr we Francji jest bardzo popularny, cho\u0107 nie spo\u017cywa si\u0119 si\u0119 go ju\u017c tyle co dawniej. Tradycyjnie, ma siln\u0105 konkurencj\u0119 ze strony doskona\u0142ego francuskiego wina, ale w ostatnich dekadach coraz bardziej odczuwalna jest konkurencja ze strony r\u00f3\u017cnych piw. Szczeg\u00f3lnie ze strony piw belgijskich, kt\u00f3rych oferta jest bardzo bogata, a i te\u017c ceny s\u0105 ni\u017csze ni\u017c u nas. <\/p>\n\n\n\n

Z tego te\u017c powodu bran\u017ca cydrowa powoli si\u0119 transformuje. Dawniej praktycznie ka\u017cde gospodarstwo, obok innych produkt\u00f3w rolnych, wytwarza\u0142o sw\u00f3j cydr – na w\u0142asne potrzeby, cz\u0119\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c na sprzeda\u017c. Obecnie takich gospodarstw jest zdecydowanie mniej. Te kt\u00f3re decyduj\u0105 si\u0119 kontynuowa\u0107 przygod\u0119 z cydrem, dokonuj\u0105 specjalizacji – modernizuj\u0105 si\u0119 i zwi\u0119kszaj\u0105 skal\u0119 produkcji. Inwestuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c we wsp\u00f3ln\u0105 reklam\u0119 – na przyk\u0142ad w radiu zdarza si\u0119 us\u0142ysze\u0107 spoty zach\u0119caj\u0105ce do si\u0119gni\u0119cia w\u0142a\u015bnie po cydr.<\/p>\n\n\n\n

W tym wszystkim jedno pozostaje niezmienne: spos\u00f3b w jaki robi si\u0119 cydr. Tutaj nikt nie eksperymentuje i wszyscy pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 t\u0105 sam\u0105 metod\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Cydr zaczyna si\u0119 w sadzie. Ka\u017cde gospodarstwo zajmuj\u0105ce si\u0119 produkcj\u0105 cydru ma w\u0142asny sad, w kt\u00f3rym hodowane jest kilkana\u015bcie \/ kilkadziesi\u0105t r\u00f3\u017cnych odmian jab\u0142ek, w zale\u017cno\u015bci od dost\u0119pnego area\u0142u. Zawsze przynajmniej cz\u0119\u015b\u0107 sadu stanowi\u0105 drzewa z wysokimi pniami – jest to podyktowane wymogiem formalnym, kt\u00f3ry pozwala na przyznanie znak\u00f3w jako\u015bci tylko takim cydrom, kt\u00f3re zosta\u0142y zrobione przy bodaj\u017ce 20% (lub wi\u0119kszym) udziale jab\u0142ek w\u0142a\u015bnie z takich nasadze\u0144. Po drzewami bardzo cz\u0119sto – cho\u0107 nie zawsze – pas\u0105 si\u0119 zwierz\u0119ta, kt\u00f3re pe\u0142ni\u0105 rol\u0119 naturalnych kosiarek, a dodatkowo stanowi\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142o dodatkowego dochodu, w postaci sera lub mi\u0119sa. Zwierz\u0119ta s\u0105 wypraszane z sad\u00f3w na pewien czas przed zbiorem.<\/p>\n\n\n\n

Sezon cydrowy rozpoczyna si\u0119 we wrze\u015bniu, wraz z dojrzewaniem pierwszych odmian jab\u0142ek. Jab\u0142ka musz\u0105 by\u0107 maksymalnie dojrza\u0142e. Cz\u0119\u015b\u0107 producent\u00f3w zbiera je po prostu z ziemi, wracaj\u0105c pod te same drzewa co kilka dni, bo wiadomo \u017ce nie wszystkie jab\u0142ka na drzewie dojrzewaj\u0105 w tym samym momencie. Cz\u0119\u015b\u0107 otrz\u0105sa jab\u0142ka maszynowo. <\/p>\n\n\n\n

R\u00f3\u017cne odmiany dojrzewaj\u0105 w r\u00f3\u017cnych okresach. Ostatnie jab\u0142ka zbiera si\u0119 pod koniec listopada, lub nawet w grudniu. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 sad\u00f3w jest specjalnie tak skomponowana, \u017ceby zbiory owoc\u00f3w by\u0142y roz\u0142o\u017cone w czasie. St\u0105d te\u017c zwykle powstaje kilka cydr\u00f3w – z jab\u0142ek tzw. pierwszego sezonu (wrzesie\u0144\/pa\u017adziernik), drugiego (pa\u017adziernik\/listopad) i trzeciego (listopad\/grudzie\u0144). <\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli chodzi o odmiany jab\u0142ek, to istnieje ogromna r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107. O ile cz\u0119sto przewijaj\u0105 si\u0119 sztampowe odmiany, o kt\u00f3rych wspomina\u0142em tutaj<\/a>, typu Bedan, Binet Rouge, Bisquet, Douce Mo\u00ebn, etc., o tyle o wielu odmianach s\u0142ysza\u0142em tam po raz pierwszy. Mo\u017cna \u015bmia\u0142o powiedzie\u0107, \u017ce ka\u017cde gospodarstwo pracuje na innym zestawie odmian – i w\u0142a\u015bnie to sprawia, \u017ce cydry r\u00f3\u017cnych producent\u00f3w r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie.<\/p>\n\n\n\n

Po zbiorach, jab\u0142ka sp\u0119dzaj\u0105 troch\u0119 czasu na stosie, \u017ceby jeszcze dojrza\u0142y. Z tym, \u017ce to te\u017c zale\u017cy od odmiany – og\u00f3lnie odmiany wczesne przechowuj\u0105 si\u0119 \u017ale, wi\u0119c te przetwarza si\u0119 szybko, natomiast im s\u0105 p\u00f3\u017aniejsze tym d\u0142u\u017cej mog\u0105 pole\u017ce\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pnie jab\u0142ka s\u0105 myte, mielone, a nast\u0119pnie miazga jest macerowana. Wszyscy producenci z kt\u00f3rymi rozmawia\u0142em podkre\u015blali \u017ce maceracja, a co za tym idzie odpowiednie napowietrzenie miazgi, jest mega istotna dla rozwini\u0119cia si\u0119 pe\u0142nego bukietu aromat\u00f3w. Standardem zdaje si\u0119 by\u0107 maceracja trwaj\u0105ca 2-3 godziny, ale spotka\u0142em si\u0119 te\u017c z producentami, kt\u00f3rzy deklarowali \u017ce maceruj\u0105 miazg\u0119 zdecydowanie d\u0142u\u017cej.<\/p>\n\n\n\n

Wszyscy producenci podkre\u015blali, \u017ce od samego pocz\u0105tku, czyli ju\u017c na etapie mielenia miazgi, istotne jest zachowanie niskiej temperatury. Idealna temperatura podczas ca\u0142ego procesu powstawania cydru to 10C<\/span>. I ta informacja – \u017ce to jest konkretnie 10C – pad\u0142a z ust dok\u0142adnie ka\u017cdego producenta, z kt\u00f3rym rozmawia\u0142em. Praktycznie wszyscy maj\u0105 w tym celu zamontowane ch\u0142odzenie<\/span>.<\/p>\n\n\n\n

Po maceracji z miazgi wyciska si\u0119 sok. Proces wyciskania przebiega powoli, przez wiele godzin – to podobno r\u00f3wnie\u017c jest istotne, \u017ceby za bardzo nie pospiesza\u0107 tego procesu.<\/p>\n\n\n\n

Do wyci\u015bni\u0119tego soku dodaje si\u0119 enzym PME, a nast\u0119pnego dnia chlorek wapnia. Ma to na celu lepsze wytr\u0105cenie pektyn, co docelowo u\u0142atwia formowanie chapeau brun. Wszyscy stosuj\u0105 te dodatki, jak r\u00f3wnie\u017c wszyscy czekaj\u0105 na uformowanie si\u0119 chapeau brun<\/span>, po czym \u015bci\u0105gaj\u0105 klarowny sok spod spodu. Formowanie si\u0119 pektynowej czapy zajmuje zwykle kilka dni. W tym czasie moszcz przechowywany jest w ogromnych cylindrycznych zbiornikach, o pojemno\u015bci kilku m3.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pnie sok pozostawia si\u0119 do fermentacji. \u017baden z producent\u00f3w nie wspomina\u0142, \u017ce dodaje na tym etapie szlachetne dro\u017cd\u017ce – ale ja te\u017c o to konkretnie nie pyta\u0142em, wi\u0119c w sumie nie wiem. Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 wiele cydr\u00f3w powstaje przy udziale naturalnej mikroflory. <\/p>\n\n\n\n

Podczas fermentacji praktykuje si\u0119 kilkakrotne zlewanie znad osadu. Ma to na celu dodatkowe spowolnienie, i ostatecznie zatrzymanie fermentacji, z zachowaniem cukru resztkowego. Pierwsze zlewanie powinno przeprowadzi\u0107 si\u0119 gdy nastaw straci kilkana\u015bcie punkt\u00f3w g\u0119sto\u015bci. Je\u015bli fermentacja wci\u0105\u017c post\u0119puje szybko, pi\u0119\u0107 punkt\u00f3w g\u0119sto\u015bci na tydzie\u0144, lub wi\u0119cej, przeprowadza si\u0119 kolejne zlewanie znad osadu – najlepiej zanim g\u0119sto\u015b\u0107 spadnie o kolejne oko\u0142o dziesi\u0119\u0107 punkt\u00f3w. To przelewanie jest zwykle decyduj\u0105ce i po jego przeprowadzeniu g\u0119sto\u015b\u0107 ju\u017c nie spada tak szybko.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pnie od czasu do czasu mierzy\/pr\u00f3buje si\u0119 cydr i butelkuje gdy zbli\u017ca si\u0119 do po\u017c\u0105danego profilu. Cydr kt\u00f3ry idzie do butelek zawsze ma naturalny cukier resztkowy. Standardem jest zamykanie butelek cydru aglomerowanym korkiem o wymiarach 45x27mm. \u017beby osi\u0105gn\u0105\u0142 odpowiedni poziom nagazowania, w butelkach sp\u0119dza przynajmniej 6 tygodni. <\/p>\n\n\n\n

Cydru si\u0119 nie pasteryzuje, natomiast producenci nie maj\u0105 opor\u00f3w je\u015bli chodzi o siarkowanie. Owszem, s\u0105 pewne cydry, szczeg\u00f3lnie bio, kt\u00f3re powstaj\u0105 bez dodatku siarki, ale generalnie siarkowanie jest powszechn\u0105 praktyk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\u017baden z odwiedzonych przez mnie producent\u00f3w nie u\u017cywa\u0142 do produkcji cydru drewnianych beczek. Beczki zarezerwowane s\u0105 dla starzenia calvadosu i pommeau. <\/p>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017cki i sklepy<\/h1>\n\n\n\n

Sk\u0105d oni to wszystko wiedz\u0105? Podczas mojej podr\u00f3\u017cy po Francji usilnie stara\u0142em si\u0119 znale\u017a\u0107 jak\u0105\u015b lokaln\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, albo inn\u0105 form\u0119 informacji, kt\u00f3ra podsumowywa\u0142aby proces przygotowywania cydru w szczeg\u00f3\u0142ach. Nie ma czego\u015b takiego. Producenci z kt\u00f3rymi rozmawia\u0142em m\u00f3wili, \u017ce nauczyli si\u0119 robi\u0107 cydr od rodzic\u00f3w, dziadk\u00f3w, czy po prostu od kogo\u015b – ksi\u0105\u017cek jako takich nie czytali i nie znaj\u0105. Tylko jeden facet mia\u0142 na p\u00f3\u0142ce kilka ksi\u0105\u017cek, ale po namy\u015ble stwierdzi\u0142, \u017ce w zasadzie nie ma jakiej\u015b kt\u00f3r\u0105 chcia\u0142by poleci\u0107. Zapytany o sztandarow\u0105 dla mnie pozycj\u0119 Calude’a Jolicour’a powiedzia\u0142, \u017ce nie do ko\u0144ca si\u0119 z t\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 zgadza \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Je\u015bli chodzi o sklepy z akcesoriami do produkcji cydru… Szczerze m\u00f3wi\u0105c, mia\u0142em nadziej\u0119 \u017ce je\u017cd\u017c\u0105c po Francji b\u0119d\u0119 m\u00f3g\u0142 sobie zajecha\u0107 tu i tam do jakiego\u015b sklepu enologicznego i poogl\u0105da\u0107 co oni tam maj\u0105. Nic z tych rzeczy. Podstawowe akcesoria „ma\u0142ego winiarza” mo\u017cna sobie kupi\u0107 w dowolnym supermarkecie, ale je\u015bli chodzi o bardziej zaawansowane rzeczy, to trzeba sobie zam\u00f3wi\u0107 w internecie. Wielu producent\u00f3w poleca\u0142o mi ten sklep: https:\/\/particuliers.maisonfrin.fr\/<\/a>. Oferta nie jest rozbudowana, ale jest tam dok\u0142adnie to czego potrzeba.<\/p>\n\n\n\n

Na zako\u0144czenie<\/h1>\n\n\n\n

Patrz\u0105c z perspektywy turysty, robienie cydru we Francji wydaje si\u0119 banalnie proste, a \u017cycie cydrownika sielankowe \ud83d\ude42 Marzy mi si\u0119, \u017ceby samemu kiedy\u015b za\u0142o\u017cy\u0107 tak\u0105 ma\u0142\u0105 cydrowni\u0119 – brzmi jak fantastyczne zaj\u0119cie na emerytur\u0119! Ale to jeszcze troch\u0119 wody w Wi\u015ble musi up\u0142yn\u0105\u0107 \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tek spr\u00f3buj\u0119 w tym sezonie w\u0142asnor\u0119cznie zrobi\u0107 taki francuski cydr. Je\u015bli to mi si\u0119 uda i efekty b\u0119d\u0105 zadowalaj\u0105ce, wtedy b\u0119d\u0119 mia\u0142 jakie\u015b argumenty, \u017ceby co\u015b ponegocjowa\u0107 z rodzin\u0105 \ud83d\ude42<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W tym roku wybrali\u015bmy si\u0119 z rodzin\u0105 na urlop do Francji, gdzie du\u017co czasu sp\u0119dzili\u015bmy na pograniczu Normandii, Bretanii i Kraju Loary, delektuj\u0105c si\u0119 cydrami oraz odwiedzaj\u0105c lokalnych producent\u00f3w. Z punktu widzenia kogo\u015b, kto od lat interesuje si\u0119 cydrem – … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[],"class_list":["post-6567","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cydry-rzemieslnicze"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6567","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6567"}],"version-history":[{"count":22,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6567\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6692,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6567\/revisions\/6692"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6567"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6567"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6567"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}