{"id":340,"date":"2024-07-24T08:33:54","date_gmt":"2024-07-24T06:33:54","guid":{"rendered":"https:\/\/projektcydr.pl\/podrecznik\/?page_id=340"},"modified":"2024-07-24T10:40:46","modified_gmt":"2024-07-24T08:40:46","slug":"wyciskanie-w-prasie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/projektcydr.pl\/podrecznik\/wyciskanie-w-prasie\/","title":{"rendered":"Wyciskanie w prasie"},"content":{"rendered":"\n

Do wyci\u015bni\u0119cia soku z miazgi potrzebna jest prasa. Prasy wyst\u0119puj\u0105 w wielu wersjach, r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 od siebie zar\u00f3wno konstrukcj\u0105, wydajno\u015bci\u0105, jak i oczywi\u015bcie cen\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Najprostszy rodzaj pras to r\u0119czne prasy koszowe. Miazg\u0119 umieszcza si\u0119 w centralnym cylindrze, kt\u00f3ry nast\u0119pnie dociska si\u0119 t\u0142okiem, popychanym za pomoc\u0105 \u015bruby. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 takich pras wyst\u0119puje jednocze\u015bnie w kilku wariantach, r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 obj\u0119to\u015bci\u0105 kosza. Zwykle mo\u017cna w nich zmie\u015bci\u0107 jednorazowo od kilku, do kilkunastu litr\u00f3w miazgi. Im wi\u0119ksza obj\u0119to\u015b\u0107, tym skuteczno\u015b\u0107 wyciskania jest mniejsza, ze wzgl\u0119du na ograniczon\u0105 si\u0142\u0119 docisku, jak\u0105 mo\u017cna do takiego wsadu przy\u0142o\u017cy\u0107 (nacisk na cm2<\/sup>).<\/p>\n\n\n\n

W zale\u017cno\u015bci od modelu, kosz mo\u017ce by\u0107 wykonany z drewnianych deszczu\u0142ek, albo ze stali nierdzewnej. Stal nierdzewna jest trwalsza i \u0142atwiejsza w czyszczeniu. Rodzaj kosza nie ma wp\u0142ywu na dzia\u0142anie prasy, r\u00f3wnie\u017c wielko\u015b\u0107 szpar czy otwor\u00f3w nie ma wi\u0119kszego znaczenia, poniewa\u017c miazg\u0119 i tak umieszcza si\u0119 w \u015brodku w specjalnym worku, kt\u00f3ry zapobiega przeciskaniu si\u0119 miazgi na zewn\u0105trz. Po nape\u0142nieniu, worek trzeba zamkn\u0105\u0107, \u017ceby miazga nie przeciska\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w g\u00f3r\u0119, w stron\u0119 \u015bruby – i dopiero do tak przygotowanego wsadu przyk\u0142ada si\u0119 t\u0142ok. Worek jest wa\u017cny i je\u015bli nie ma go w komplecie z pras\u0105, koniecznie go dokup.<\/p>\n\n\n\n

Technika wyciskania polega na cyklicznym dokr\u0119caniu \u015bruby, popuszczaniu i ponownym zwi\u0119kszaniu nacisku – ka\u017cdorazowo z nieco wi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0105. Dzi\u0119ki chwilowemu rozlu\u017anieniu, uwi\u0119ziony wewn\u0105trz \u015bci\u015bni\u0119tego bloku miazgi sok ma szans\u0119 przep\u0142yn\u0105\u0107 w inne miejsce, sk\u0105d b\u0119dzie mia\u0142 wi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 wyp\u0142yn\u0105\u0107 na zewn\u0105trz. <\/p>\n\n\n\n

Gdy, niezale\u017cnie od wk\u0142adanych wysi\u0142k\u00f3w, sok przestaje lecie\u0107, dobrze otworzy\u0107 worek i zawarto\u015b\u0107 intensywnie przemiesza\u0107 – po czym ponownie przy\u0142o\u017cy\u0107 docisk. Ilo\u015b\u0107 soku jak\u0105 mo\u017cna uzyska\u0107 z takiego „drugiego t\u0142oczenia” jest zaskakuj\u0105co du\u017ca, szczeg\u00f3lnie w przypadku pras o wi\u0119kszej obj\u0119to\u015bci, gdzie sok z centrum wsadu ma do pokonania bardzo d\u0142ug\u0105 drog\u0119 na zewn\u0105trz. <\/p>\n\n\n\n

Operacj\u0119 przemieszania mo\u017cesz oczywi\u015bcie powtarza\u0107 kilkakrotnie. Jak d\u0142ugo b\u0119dzie trwa\u0142o wyciskanie soku, zale\u017cy g\u0142\u00f3wnie od twojej cierpliwo\u015bci oraz od tego jak bardzo zale\u017cy ci na dok\u0142adnym odci\u015bni\u0119ciu miazgi. Zwykle 30 minut pozwala osi\u0105gn\u0105\u0107 zadowalaj\u0105cy efekt, ale nic nie stoi na przeszkodzie, \u017ceby na zako\u0144czenie pozostawi\u0107 docisk np. na godzin\u0119 lub d\u0142u\u017cej. Czasami przez ten czas potrafi nakapa\u0107 jeszcze ca\u0142kiem sporo.<\/p>\n\n\n\n

Ze wzgl\u0119du na stosunkowo niewielk\u0105 cen\u0119, takie prasy s\u0105 bardzo popularne. Cho\u0107 nie s\u0105 zbyt efektywne: sprawno\u015b\u0107 wyciskania soku za ich pomoc\u0105 wynosi zwykle <0,6l\/kg.<\/p>\n\n\n\n

Najwi\u0119kszym ograniczeniem powy\u017cszych pras jest stosunkowo niewielka si\u0142a docisku, jak\u0105 mo\u017cna przy\u0142o\u017cy\u0107 do wsadu za pomoc\u0105 r\u0119cznie dokr\u0119canej \u015bruby. Nieco bardziej skuteczne s\u0105 konstrukcje, w kt\u00f3rych \u015bruba zast\u0105piona jest hydraulicznym podno\u015bnikiem. Przyk\u0142adem takiej prasy jest solidnie wykonany czeski Vares:<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Ten konkretny model jest wyposa\u017cony w kosz o pojemno\u015bci 18L oraz podno\u015bnik o ile 2 ton. Technika wyciskania jest dok\u0142adnie taka sama, jak w przypadku pras z dociskiem r\u0119cznym, z tym \u017ce wi\u0119ksza si\u0142a pozwala osi\u0105gn\u0105\u0107 lepsz\u0105 sprawno\u015b\u0107, na poziomie 0,6-0,65l\/kg, w zdecydowanie kr\u00f3tszym czasie.<\/p>\n\n\n\n

Worek, kt\u00f3ry wk\u0142ada si\u0119 do prasy wykonany jest przewa\u017cnie z bardzo g\u0119stego materia\u0142u. Trzeba o ten worek dba\u0107 i gruntownie czy\u015bci\u0107 go po zako\u0144czeniu wyciskania, \u017ceby si\u0119 nie zatka\u0142. Gdy korzysta\u0142em z tego typu prasy, po ka\u017cdej robocie wrzuca\u0142em worek po prostu do pralki.<\/p>\n\n\n\n

Prasy koszowe o du\u017cym docisku potrafi\u0105 od czasu do czasu sikn\u0105\u0107 strumyczkiem soku na bok, na do\u015b\u0107 du\u017c\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107. St\u0105d te\u017c, niekt\u00f3re modele s\u0105 wyposa\u017cone w dodatkowe, nak\u0142adane od g\u00f3ry os\u0142ony, kt\u00f3re zak\u0142ada si\u0119 podczas wyciskania. W przypadku braku takiej os\u0142ony, warto odsun\u0105\u0107 si\u0119 z pras\u0105 na bezpieczn\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107 od \u015bcian czy elewacji, lub na\u0142o\u017cy\u0107 na ni\u0105 od g\u00f3ry… worek na \u015bmieci.<\/p>\n\n\n\n

Inn\u0105 grup\u0119 <\/span>pras stanowi\u0105 hydroprasy, gdzie miazg\u0119 pakuje si\u0119 do kosza naoko\u0142o centralnego t\u0142oka, kt\u00f3ry nast\u0119pnie wype\u0142nia si\u0119 wod\u0105. Wewn\u0119trzna membrana zrobiona jest z gumo-podobnego, elastycznego materia\u0142u, kt\u00f3ry pod wp\u0142ywem ci\u015bnienia wody rozdyma si\u0119, dociskaj\u0105c zawarto\u015b\u0107 do zewn\u0119trznego kosza. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Jako \u017ar\u00f3d\u0142o wody w zupe\u0142no\u015bci wystarcza normalne domowe lub ogrodowe przy\u0142\u0105cze. Chocia\u017c – \u017ceby ograniczy\u0107 zu\u017cycie wody, kt\u00f3r\u0105 ka\u017cdorazowo trzeba wyla\u0107 – mo\u017cna nape\u0142nia\u0107 j\u0105 r\u00f3wnie\u017c na przyk\u0142ad z beczki, za pomoc\u0105 pompy zdolnej poda\u0107 ci\u015bnienie rz\u0119du kilku bar\u00f3w i nast\u0119pnie opr\u00f3\u017cnia\u0107 do tej samej beczki.<\/p>\n\n\n\n

Hydroprasy s\u0105 popularne i ciesz\u0105 si\u0119 dobr\u0105 opini\u0105, ze wzgl\u0119du zar\u00f3wno na prostot\u0119 obs\u0142ugi, dobr\u0105 efektywno\u015b\u0107 jak r\u00f3wnie\u017c stosunkowo nied\u0142ugi czas wyciskania. Dost\u0119pnych jest wiele modeli, r\u00f3\u017cnych producent\u00f3w. Przy wyborze warto kierowa\u0107 si\u0119 dost\u0119pno\u015bci\u0105 cz\u0119\u015bci zamiennych, w szczeg\u00f3lno\u015bci membrany, kt\u00f3ra jest newralgicznym elementem ca\u0142ego urz\u0105dzenia.<\/p>\n\n\n\n

Kolejnym, bardzo charakterystycznym rodzajem pras, s\u0105 prasy warstwowe. W tych prasach miazg\u0119 uk\u0142ada si\u0119 w postaci cienkich plastr\u00f3w, umieszczonych jeden na drugim, na przemian z przek\u0142adkami. Tego typu prasy doskonale nadaj\u0105 si\u0119 do wyciskania soku z jab\u0142ek. By\u0142y u\u017cywane przez cydrownik\u00f3w praktycznie od zawsze i niezmiennie ciesz\u0105 si\u0119 du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105. Ich sekret polega na tym, \u017ce poszczeg\u00f3lne warstwy maj\u0105 niewielk\u0105 wysoko\u015b\u0107, przez co w ka\u017cdym punkcie wsadu sok ma do pokonania jednakow\u0105, bardzo kr\u00f3tk\u0105 drog\u0119 na zewn\u0105trz – dzi\u0119ki czemu \u0142atwo si\u0119 uwalnia, niezale\u017cnie od ilo\u015bci wyciskanej miazgi. Prasy warstwowe umo\u017cliwiaj\u0105 jednorazowe odciskanie bardzo du\u017cych wsad\u00f3w, przy sprawno\u015bci dochodz\u0105cej do 0,7-0,8l\/kg.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Prasy warstwowe wymagaj\u0105 troch\u0119 wprawy w obs\u0142udze. Bardzo istotne jest dobre uformowanie wsadu, tak \u017ceby poszczeg\u00f3lne warstwy by\u0142y r\u00f3wne i jednolicie wype\u0142nione, a ca\u0142o\u015b\u0107 nie przechyla\u0142a si\u0119 i nie \u015blizga\u0142a si\u0119 na boki po przy\u0142o\u017ceniu nacisku. Do budowania poszczeg\u00f3lnych warstw u\u017cywa si\u0119 specjalnej ramki, kt\u00f3ra pozwala nada\u0107 poszczeg\u00f3lnym plastrom jednakowe wymiary. Ramk\u0119 wyk\u0142ada si\u0119 tkanin\u0105 filtracyjn\u0105, wype\u0142nia miazg\u0105, kt\u00f3r\u0105 nast\u0119pnie si\u0119 uklepuje, wyr\u00f3wnuje, a na koniec mocno zawija ze wszystkich stron. Tkanin\u0119 dobrze jest po\u0142o\u017cy\u0107 na ramce diagonalnie i zamkn\u0105\u0107 w niej miazg\u0119 „na kopert\u0119”. Boki tkaniny powinny na siebie zachodzi\u0107 ze sporym marginesem, \u017ceby po do\u0142o\u017ceniu nacisku, warstwy nie rozp\u0142ywa\u0142y si\u0119 na boki. Przy nak\u0142adaniu miazgi do ramki przydatna jest niewielka szufelka, dobrze te\u017c w\u0142o\u017cy\u0107 gumowe r\u0119kawiczki, bo na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 kontakt z miazg\u0105 bardzo niszczy d\u0142onie.<\/p>\n\n\n\n

Podczas wyciskania na prasie warstwowej, nacisk podaje si\u0119 delikatnie i stopniowo, ka\u017cdorazowo czekaj\u0105c a\u017c strumie\u0144 soku wyra\u017anie zmaleje. Dzi\u0119ki temu warstwy osiadaj\u0105 jednolicie i r\u00f3wno. Gdy dojdzie si\u0119 do momentu kiedy sok przestanie ju\u017c p\u0142yn\u0105\u0107, podobnie jak w przypadku pras koszowych: warstwy trzeba rozebra\u0107, rozdrobni\u0107, a nast\u0119pnie u\u0142o\u017cy\u0107 i wycisn\u0105\u0107 ponownie. Je\u015bli danego dnia b\u0119dziesz wyciska\u0107 wiele wsad\u00f3w, mo\u017cesz zgromadzi\u0107 wyt\u0142oki po pierwszym t\u0142oczeniu i wycisn\u0105\u0107 je razem, na sam koniec.<\/p>\n\n\n\n

Sk\u0142ad soku podczas wyciskania ulega delikatnym zmianom: najs\u0142odszy i najbardziej tre\u015bciwy p\u0142ynie na samym pocz\u0105tku, z czasem zawarto\u015b\u0107 cukru nieco spada, a sok staje si\u0119 nieco bardziej klarowny. Ale nie s\u0105 to istotne r\u00f3\u017cnice – zawarto\u015b\u0107 cukru na ca\u0142ym etapie t\u0142oczenia zmienia si\u0119 zaledwie o kilka procent. R\u00f3wnie\u017c sok „z drugiego t\u0142oczenia” jest w pe\u0142ni warto\u015bciowy.<\/p>\n\n\n\n

Prasy warstwowe maj\u0105 jedn\u0105 zasadnicz\u0105 wad\u0119: te kt\u00f3re s\u0105 dost\u0119pne w sprzeda\u017cy, przeznaczone s\u0105 praktycznie wy\u0142\u0105cznie do zastosowa\u0144 komercyjnych, przez co s\u0105 bardzo drogie i ich zakup do typowo amatorskich zastosowa\u0144 zwyczajnie si\u0119 nie kalkuluje. <\/p>\n\n\n\n

Na powy\u017cszych zdj\u0119ciach jest moja, w\u0142asnor\u0119cznie wykonana prasa. Szczeg\u00f3\u0142y projektu znajdziesz tutaj<\/a>. Jedyne zmiany, jakie zrobi\u0142em na przestrzeni kilku sezon\u00f3w odk\u0105d u\u017cywam tej prasy, to zmniejszenie wielko\u015bci ramek, bo \u015bci\u015bni\u0119te warstwy mia\u0142y tendencje do wychodzenia poza obszar przek\u0142adek, oraz wymiana firanki, kt\u00f3r\u0105 pocz\u0105tkowo u\u017cywa\u0142em do owijania warstw, na poliamidow\u0105 tkanin\u0119 filtracyjn\u0105 – kt\u00f3ra jest zdecydowanie \u0142atwiejsza do utrzymania w czysto\u015bci, jak r\u00f3wnie\u017c znacz\u0105co zmniejsza ilo\u015b\u0107 jab\u0142kowych drobin przedostaj\u0105cych si\u0119 do soku. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Do wyci\u015bni\u0119cia soku z miazgi potrzebna jest prasa. Prasy wyst\u0119puj\u0105 w wielu wersjach, r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 od siebie zar\u00f3wno konstrukcj\u0105, wydajno\u015bci\u0105, jak i oczywi\u015bcie cen\u0105. Najprostszy rodzaj pras to r\u0119czne prasy koszowe. Miazg\u0119 umieszcza si\u0119 w centralnym cylindrze, kt\u00f3ry nast\u0119pnie dociska si\u0119 t\u0142okiem, popychanym za pomoc\u0105 \u015bruby. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 takich pras wyst\u0119puje jednocze\u015bnie w kilku wariantach, r\u00f3\u017cni\u0105cych … Czytaj dalej \u201eWyciskanie w prasie\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-340","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/podrecznik\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/340","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/podrecznik\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/podrecznik\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/podrecznik\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/podrecznik\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=340"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/podrecznik\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/340\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":369,"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/podrecznik\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/340\/revisions\/369"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/projektcydr.pl\/podrecznik\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=340"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}